Μια ανάρτηση στα social media έγινε αιτία για να βρεθεί αντιμέτωπη με τη θανατική ποινή μία 23χρονη στο Ιράν, με την κατηγορία της βλασφημίας, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να σημαίνουν συναγερμό.
Η Ναζμέχ Αμινί, φοιτήτρια λογιστικής, κρατείται στη φυλακή Βακιλαμπάντ στη βορειοανατολική πόλη Μασχάντ. Έχει καταδικαστεί σε περισσότερα από 12 χρόνια φυλάκισης και σε θάνατο σε δύο διαφορετικές δικαστικές υποθέσεις.
Πηγή προσκείμενη στην οικογένεια της Αμινί δήλωσε στην οργάνωση Human Rights Activists in Iran (HRAI) με έδρα τις ΗΠΑ ότι η Αμινί καταδικάστηκε σε θάνατο με την κατηγορία του «σαμπ ολ-ναμπί» (προσβολή του προφήτη).
Στη δεύτερη υπόθεση, η Αμινί καταδικάστηκε σε 12 χρόνια, έξι μήνες και μία ημέρα με κατηγορίες που περιλαμβάνουν ενέργειες κατά της εθνικής ασφάλειας και διάδοση προπαγάνδας κατά του καθεστώτος.
Η Αμινί συνελήφθη από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου, οι οποίες κατεστάλησαν με εξαιρετικά βίαιο τρόπο, που σε πολλές περιπτώσεις οδήγησε και στον θάνατο διαδηλωτών.
Υπήρξαν αναφορές για χιλιάδες νεκρούς, και για περισσότερες από 50.000 συλλήψεις.
Σε ηχογραφημένο μήνυμά της μέσα από τη φυλακή τον περασμένο μήνα, η Αμινί απηύθυνε έκκληση για διεθνή παρέμβαση, καλώντας τον ΟΗΕ, δικηγόρους και οργανώσεις δικαιωμάτων να ερευνήσουν την υπόθεσή της.
«Δεν θέλω να κάνω τον ήρωα σήμερα. Θέλω μόνο ένα πράγμα: γίνετε η φωνή μου», είπε. «Είμαι ένα αθώο νεαρό κορίτσι με τόσες ελπίδες και όνειρα», δήλωσε η Αμινί. «Έχω γονείς που με περιμένουν. Μια οικογένεια που κάθε νύχτα, με τον φόβο μήπως με χάσει, κάνει τη νύχτα της μέρα».
Κραυγή αγωνίας από οργανώσεις δικαιωμάτων
Οργανώσεις δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι οι ιρανικές Αρχές χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο τη θανατική ποινή για να εμφυσήσουν τον φόβο και να καταστείλουν τη διαφωνία. Σύμφωνα με την οργάνωση Iran Human Rights (IHRNGO) με έδρα το Όσλο, περισσότερες από 600 εκτελέσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί φέτος.
Ο Μαχμούντ Αμιρί-Μογκαντάμ, διευθυντής της IHRNGO, δήλωσε ότι η υπόθεση της Αμινί θα πρέπει να θεωρηθεί ως σοβαρή προειδοποίηση.
«Η καταδίκη μιας νεαρής γυναίκας σε θάνατο για αυτά που δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενέχει τον κίνδυνο να κανονικοποιήσει τη χρήση της θανατικής ποινής κατά της ειρηνικής έκφρασης και να διευρύνει ακόμη περισσότερο τα όρια της θανατικής ποινής», δήλωσε.
Ο Αμιρί-Μογκαντάμ πρόσθεσε ότι οι ιρανικές Αρχές δοκιμάζουν την «ανοχή» της διεθνούς κοινότητας απέναντι στη θανατική ποινή. «Εάν η διεθνής κοινότητα δεν απαντήσει δυναμικά τώρα, υποθέσεις όπως αυτή θα μπορούσαν να γίνουν πολύ πιο συχνές», είπε.
Αναμονή για την εκδίκαση της έφεσης
Σύμφωνα με το άρθρο 262 του ισλαμικού ποινικού κώδικα του Ιράν, η προσβολή του προφήτη Μωάμεθ ή σεβαστών σιιτικών προσωπικοτήτων τιμωρείται με θάνατο. Ωστόσο, το άρθρο 263 προβλέπει εξαιρέσεις για δηλώσεις που γίνονται υπό την επήρεια μέθης ή χωρίς δόλο, αν και οι παραβάτες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν έως και 74 χτυπήματα με μαστίγιο σε ορισμένες περιπτώσεις.
Σύμφωνα με την ιρανική εφημερίδα Khorasan, η οποία επιβεβαίωσε τις δικαστικές διαδικασίες, η Αμινί είπε στο δικαστήριο ότι δημοσίευσε τα σχόλια ενώ είχε παραισθήσεις μετά την κατανάλωση ψυχεδελικών μανιταριών με φίλους, ενώ η υπεράσπισή της υποστήριξε ότι επρόκειτο για «παραδρομή της γλώσσας».
Ο δικαστής απέρριψε την υπεράσπισή της, ρωτώντας σύμφωνα με πληροφορίες του Guardian: «Γιατί, στην ίδια αυτή κατάσταση παραισθήσεων, δεν προσβάλατε άλλα άτομα ή πολεμίους του καθεστώτος, όπως την Αμερική και το Ισραήλ;»
Η θανατική ποινή της Αμινί δεν είναι τελεσίδικη και παραμένει υποκείμενη σε έφεση ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου του Ιράν.
Διαρκής φόβος
Η καταδίκη της φοιτήτριας έρχεται σε μια στιγμή που Ιρανοί νομοθέτες επιδιώκουν να ποινικοποιήσουν την επαφή με όλα τα ξένα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θεωρούνται ότι χρηματοδοτούνται από άλλη χώρα.
Η 24χρονη Ελνάζ, η οποία συμμετείχε στις διαδηλώσεις στην Τεχεράνη τον Ιανουάριο και συνελήφθη για αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στο κορύφωμα του πολέμου τον Μάρτιο, δήλωσε ότι ζούσε με τον συνεχή φόβο της παρακολούθησης.
«Συνελήφθην παρόλο που ο λογαριασμός μου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν ιδιωτικός. Οπότε δεν είναι μόνο η κυβερνοαστυνομία του καθεστώτος για την οποία πρέπει να ανησυχούμε. Υπάρχει επίσης αυτή η συνεχής δυσπιστία, αυτό η αίσθηση ότι κάποιος με παρακολουθεί όλη την ώρα, ακόμα κι όταν είμαι μόνη στο δωμάτιό μου.
Φοβάμαι να δημοσιεύσω οτιδήποτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης … αλλά μετά από όλα όσα μας έχουν περάσει, έχουμε πραγματικά κάτι ακόμα να χάσουμε; Μπορούν να μας σκοτώσουν ακόμα κι αν δεν δημοσιεύσουμε τίποτα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».
Παρόλο που οι εκτελέσεις στο Ιράν έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδό τους εδώ και τρεις δεκαετίες, οι θανατικές ποινές για βλασφημία παραμένουν σχετικώς σπάνιες. Η τελευταία τεκμηριωμένη περίπτωση ήταν στις 8 Μαΐου 2023, όταν ο Γιουσέφ Μεχράντ και ο Σαντρολάχ Φαζελί-Ζαρέ εκτελέστηκαν αφού καταδικάστηκαν για αδικήματα σχετιζόμενα με βλασφημία που συνδέονταν με δραστηριότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.






















