Πράξεις γενοκτονίας κατά της μειονότητας των Ροχίνγκια διέπραξε η Μιανμάρ κατά τη διάρκεια «επιχειρήσεων εκκαθάρισης» πριν από σχεδόν μια δεκαετία, όπως αποφάνθηκε την Πέμπτη (19/11) το Διεθνές Δικαστήριο, το ανώτατο δικαστήριο του κόσμου.
Η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου (ICJ), το οποίο δεν είχε ποτέ στο παρελθόν κρίνει ένα κράτος υπεύθυνο για γενοκτονία, βάζει τέλος σε μια επταετή νομική μάχη και θεωρείται κρίσιμη παγκόσμια δοκιμασία για την αντιμετώπιση του σοβαρότερου από όλα τα κρατικά εγκλήματα.
«Το δικαστήριο είναι πλήρως πεπεισμένο ότι η Μιανμάρ διέπραξε πράξεις που εμπίπτουν […] στη Σύμβαση για τη Γενοκτονία, με πρόθεση να εξοντώσει ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού των Ροχίνγκια στη Μιανμάρ», δήλωσε ο πρόεδρος του ICJ, Γιούτζι Ιβασάουα, κατά την ανάγνωση της απόφασης.
BREAKING: The International Court of Justice has found Myanmar responsible for genocide against the #Rohingya.
Myanmar should comply with the judgment and end its oppression of the Rohingya. Governments should now press the junta to comply and support justice for these atrocities.
Watch this space. More reactions to come.
— Human Rights Watch (@hrw) November 19, 2026
Μια εκστρατεία του στρατού της Μιανμάρ το 2016-17 ανάγκασε περισσότερους από 700.000 Ροχίνγκια, κυρίως μουσουλμάνους, να διαφύγουν πέρα από τα σύνορα προς το Μπαγκλαντές, με τους πρόσφυγες να φτάνουν φέρνοντας μαρτυρίες για μαζικές δολοφονίες ενηλίκων και παιδιών, ομαδικούς βιασμούς και καμένα χωριά.
Οι κυβερνήσεις περίμεναν με αγωνία την απόφαση, η οποία εκδόθηκε στη Χάγη, όπου εδρεύει το δικαστήριο υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, εν μέρει επειδή η απόφαση θα δημιουργήσει προηγούμενο για υποθέσεις γενοκτονίας, ιδίως για μια υπόθεση υψηλού προφίλ εναντίον του Ισραήλ.
Η γενοκτονία, όπως ορίστηκε μετά το Ολοκαύτωμα των Ναζί από μια σύμβαση του ΟΗΕ του 1948, είναι πιο δύσκολο να αποδειχθεί από τα εγκλήματα πολέμου, καθώς απαιτεί αποδεικτικά στοιχεία για συγκεκριμένη «πρόθεση» καταστροφής μιας εθνικής, εθνοτικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας.

Πρόσφυγες Ροχίνγκια. Πηγή: REUTERS/Mohammad Ponir Hossain/File Photo
Η υπόθεση της Μιανμάρ τέθηκε από τη Γκάμπια, ένα κράτος με μουσουλμανική πλειοψηφία, εκ μέρους των επιζώντων της Μιανμάρ. Βασίστηκε σε ισχυρισμούς για δηλώσεις γενοκτονίας και «μοτίβα συμπεριφοράς» που έδειχναν προσπάθειες εξόντωσης της ομάδας κατά τη διάρκεια επιθέσεων στην πολιτεία Ρακίν, συμπεριλαμβανομένων πυροβολισμών εναντίον ανθρώπων καθώς έφευγαν και παρεμπόδισης της επιστροφής τους.
Τον Ιανουάριο, το Διεθνές Δικαστήριο διεξήγαγε κλειστές συνεδριάσεις για να ακούσει τους επιζώντες που ταξίδεψαν από καταυλισμούς στο Μπαγκλαντές. Πάνω από 1 εκατομμύριο Ροχίνγκια εξακολουθούν να ζουν εκεί, στον μεγαλύτερο καταυλισμό προσφύγων στον κόσμο, ενώ εκτιμάται ότι λιγότεροι από 600.000 παραμένουν στη Μιανμάρ, όπου η πλειοψηφία του πληθυσμού είναι βουδιστική.
Πρόσφυγες που κατέφυγαν στο Μπαγκλαντές μίλησαν στον Guardian το 2017 για μια σφαγή στο χωριό Τούλα Τόλι, όπου οι επιζώντες περιέγραψαν συστηματικούς πυροβολισμούς εναντίον αμάχων, μαζικούς τάφους και τον πνιγμό παιδιών σε ένα ποτάμι. Το χωριό αυτό, το οποίο, όπως έδειξαν αργότερα δορυφορικές εικόνες, είχε καεί ολοσχερώς, ήταν ένα από τα πολλά που αναλύθηκαν από ερευνητές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συνέβαλαν στη διαμόρφωση της υπόθεσης για γενοκτονία.
Celebrations out in the #RohingyaRefugee camps in Bangladesh after #ICJ finds that #Myanmar committed the crime of genocide. https://t.co/aBjWqbkEOP
— meenakshi ganguly (@meeganguly) November 19, 2026
Κατά τη διάρκεια των ακροάσεων, ο υπουργός Δικαιοσύνης της Γκάμπια, Ντάουντα Τζάλοου, δήλωσε στο δικαστήριο ότι η υπόθεση δεν αφορούσε «απόκρυφα ζητήματα διεθνούς δικαίου. Αφορά πραγματικούς ανθρώπους, πραγματικές ιστορίες και μια πραγματική ομάδα ανθρώπων. Οι Ροχίνγκια της Μιανμάρ έχουν στοχοποιηθεί με σκοπό την εξόντωσή τους».
Νομικοί εμπειρογνώμονες θεωρούν την απόφαση ως κρίσιμο τεστ για τη σεξουαλική βία στις εκτιμήσεις περί γενοκτονίας, καθώς η σύμβαση ορίζει ότι το έγκλημα μπορεί να περιλαμβάνει πράξεις με πρόθεση την «αποτροπή γεννήσεων». Οι ερευνητές έχουν δηλώσει ότι οι ομαδικοί βιασμοί και οι μαρτυρίες για στρατιώτες που ακρωτηρίαζαν τα γεννητικά όργανα γυναικών πραγματοποιήθηκαν σκόπιμα και συστηματικά με σκοπό την παρεμπόδιση της αναπαραγωγής.
Η Μιανμάρ αρνήθηκε ότι διέπραξε γενοκτονία και ισχυρίζεται ότι οι ενέργειές της στόχευαν μια μαχητική ομάδα Ροχίνγκια που διεξήγαγε επιθέσεις τύπου ανταρτοπολέμου. Ο στρατός της ανταποκρίθηκε με μαζικές «επιχειρήσεις εκκαθάρισης».
Ο ηγέτης της χώρας, Μιν Αούνγκ Χλάινγκ, ο οποίος ηγούνταν του στρατού κατά τη διάρκεια των επιθέσεων του 2016-2017, έχει εναντίον του ένταλμα σύλληψης που εκκρεμεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC), το οποίο διώκει άτομα και όχι κράτη όπως το Διεθνές Δικαστήριο (ICJ), για κατηγορίες εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας.
Ο πρώην στρατηγός ανέτρεψε την εκλεγμένη κυβέρνηση της Αούνγκ Σαν Σου Κίι σε πραξικόπημα το 2021, πυροδοτώντας έναν εμφύλιο πόλεμο που έχει στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Ανακηρύχθηκε πολιτικός πρόεδρος τον Απρίλιο, μετά από εκλογές που αμφισβητήθηκαν ευρέως.

Πρόσφυγες Ροχίνγκια. Πηγή: REUTERS/Hannah McKay/File Photo
Αν και το Διεθνές Δικαστήριο (ICJ) δεν έχει την εξουσία να επιβάλλει την εφαρμογή των αποφάσεών του, οι αποφάσεις του θεωρούνται δεσμευτικές, έχουν διπλωματικό βάρος και μπορούν να επηρεάσουν τη διεθνή δράση, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων.
Το Ισραήλ και ο κύριος σύμμαχός του, οι ΗΠΑ, παρακολουθούν στενά την υπόθεση της Μιανμάρ, καθώς η απόφαση αυτή αποτελεί την ισχυρότερη ένδειξη για το πώς οι δικαστές ενδέχεται να αξιολογήσουν την υπόθεση της Γάζας, την οποία έχει υποβάλει η Νότια Αφρική. Ανεξάρτητες έρευνες του ΟΗΕ, καθώς και μελετητές του θέματος της γενοκτονίας, έχουν ήδη δηλώσει ότι το Ισραήλ διέπραξε πράξεις γενοκτονίας στη Γάζα.
Προβλέπεται ότι μια απόφαση που θα διαπιστώνει ότι η Μιανμάρ παραβίασε τη σύμβαση θα οδηγήσει τις ΗΠΑ να επιβάλουν κυρώσεις σε δικαστές του ΔΠΔ, μεταξύ των οποίων και η φετινή νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, Νάβι Πιλάι.
Justice for Rohingya
Rohingya people, fled from ongoing military operation in Myanmar Rakhain state, entered Bangladesh walks to go to refugee camp in Cox’s Bazar in Bangladesh on September 03, 2017. Rohinngya people fled continuing in Bangladesh. Bangladesh said it would be one of the world’s biggest refugee cam to house all the 800,000 plus Rohingya muslims who have sought asylum from violence in Myanmar.
— Ro Maung Hla Myint (@arfat08482582) November 19, 2026
Η Ουάσιγκτον είχε χαρακτηρίσει την κρίση των Ροχίνγκια ως γενοκτονία, βάσει απόφασης της κυβέρνησης Μπάιντεν. Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ έχει αναλάβει επιθετική στάση έναντι των διεθνών οργανισμών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της επιβολής κυρώσεων στο ΔΠΔ.
Δύο άλλες υποθέσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου που αφορούσαν φρικαλεότητες κατά τη διάρκεια των πολέμων στα Βαλκάνια τη δεκαετία του 1990, δεν κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα κράτη ήταν άμεσα υπεύθυνα για γενοκτονία, αν και η Σερβία κρίθηκε νομικά υπεύθυνη για την αποτυχία της να αποτρέψει ή να τιμωρήσει τη γενοκτονία που διαπράχθηκε από τα στρατεύματα των Σερβοβόσνιων στη σφαγή της Σρεμπρένιτσα.
Άλλα δικαστήρια του ΟΗΕ έχουν διαπιστώσει τη διάπραξη γενοκτονίας μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις μετά το Ολοκαύτωμα, μεταξύ των οποίων η διακυβέρνηση των Κόκκινων Χμερ στην Καμπότζη τη δεκαετία του 1970 και οι μαζικές δολοφονίες στη Ρουάντα το 1994.






















