Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξελίσσεται συνεχώς, με τα μη επανδρωμένα συστήματα να βρίσκονται στην καρδιά των μαχών.
Τα πιο σημαντικά είναι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAS) και τα συστήματα καταπολέμησης UAS, όπου η Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΝΑΤΟ εξακολουθούν να βρίσκονται πολύ πίσω. Ο εξοπλισμός και το προσωπικό καταπολέμησης των drones θα πρέπει να αναπτυχθούν σε βασικά σημεία όπως τα αεροδρόμια.
Ενώ η καινοτόμος χρήση drones από την Ουκρανία παρέχει σημαντικά μαθήματα, οι δυτικές χώρες δεν προσαρμόζονται γρήγορα, προσφέροντας στη Ρωσία το «πάνω χέρι» σε οποιαδήποτε μελλοντική σύγκρουση. Η Μόσχα προετοιμάζει ήδη το έδαφος με μη καταχωρισμένες πτήσεις drones κοντά σε αεροδρόμια και λιμάνια σε όλη την ήπειρο και η Ευρώπη δεν έχει σαφή στρατηγική ως απάντηση.
Η επιχείρηση «Ιστός της Αράχνης» της Ουκρανίας, τον Ιούνιο του 2025, χρησιμοποίησε φθηνά drones, τα οποία εκτοξεύτηκαν από φορτηγά που στάθμευαν κοντά σε ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις για να προκαλέσουν ζημιά, μειώνοντας τις δυνατότητες κρούσης και επιτήρησης της Μόσχας.
Πλήγματα
Μια παρόμοια ρωσική επίθεση σε λιμάνια και αεροδρόμια διπλής χρήσης στη Δύση θα μπορούσε να παραλύσει την ευρωπαϊκή αερομεταφορά και την ικανότητα ανεφοδιασμού αέρος-αέρος (υπήρξαν υποψίες στις 4 Οκτωβρίου ότι αυτή η απειλή εξηγούσε την ξαφνική απόσυρση των αμερικανικών βομβαρδιστικών B-1 από το Ηνωμένο Βασίλειο). Μια τέτοια επίθεση θα μπορούσε να μειώσει την ικανότητα του ΝΑΤΟ να υπερασπίζεται τον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο, θέτοντας τη Συμμαχία σε δύσκολη θέση και αφήνοντας χώρο στο Κρεμλίνο να επεκτείνει τη σύγκρουση.
Τα συμβατικά συστήματα αεράμυνας δεν αποτελούν αποτελεσματική λύση για την αντιμετώπιση φθηνών drones, είτε είναι οπλισμένα είτε χρησιμοποιούνται για επιτήρηση. Το ΝΑΤΟ δεν έχει την πολυτέλεια, τόσο από άποψη χρόνου αντίδρασης όσο και από άποψη οικονομικών, να απογειώνει αεροσκάφη εναντίον σχετικά φθηνών μη επανδρωμένων αεροσκαφών πρώτου προσώπου (FPV). Η Συμμαχία μαθαίνει αυτό από την εμπειρία της στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, όπου F-16 και Eurofighters χρησιμοποιούνται για την αναχαίτιση ρωσικών drones.
Διαβάστε Επίσης
Οι αριθμοί
Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ και τα κράτη του Κόλπου αντιμετωπίζουν ένα δύσκολο οικονομικό μάθημα στη Μέση Ανατολή σχετικά με τη χρήση αναχαιτιστικών PAC-3 αξίας 3,7 εκατ. δολαρίων σε ιρανικά drones Shahed αξίας 35.000 δολαρίων. Αντιθέτως, τα ουκρανικά αναχαιτιστικά P1-Sun, τα οποία έχουν κατασκευαστεί με τρισδιάστατη εκτύπωση, κοστίζουν περίπου 1.000 δολάρια το καθένα, και τα Merops, τα οποία έχουν καταρρίψει περισσότερα από 1.000 drones τύπου Shahed στην Ουκρανία, κοστίζουν περίπου 15.000 δολάρια.
Το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να παρατάξει περισσότερα από 200 αναχαιτιστικά Merops στην τιμή ενός μόνο PAC-3, μετατοπίζοντας το κόστος της φθοράς στον επιτιθέμενο. Η Ευρώπη χρειάζεται μια ταχύτερη και φθηνότερη δύναμη αντίδρασης για να αντιμετωπίσει και να αποτρέψει την υβριδική απειλή της Ρωσίας για τις υποδομές διπλής χρήσης. Εάν η Μόσχα ακολουθήσει την τακτική του «Ιστού της Αράχνης», δεν θα υπάρχει χρόνος για να σπρώξουν μαχητικά αεροσκάφη για να αναχαιτίσουν drones που έχουν αναπτυχθεί πίσω από την πρώτη γραμμή.
Η τοποθέτηση πληρωμάτων αντι-UAS με drones αναχαιτιστικά που έχουν δοκιμαστεί σε πεδίο μάχης, σε εμπορικά αεροδρόμια και λιμάνια που λειτουργούν και ως στρατιωτικές βάσεις θα μπορούσε να βοηθήσει στην άμβλυνση της αυξανόμενης ρωσικής απειλής. Πολλά ευρωπαϊκά αεροδρόμια έχουν γίνει στόχος ύποπτων ρωσικών εισβολών και η επίθεση του Αυγούστου κατά της Λειψίας αποδόθηκε στο Κρεμλίνο από την κυβέρνηση της Γερμανίας.
Τρωτά σημεία
Αεροδρόμια όπως η Κολωνία, η Πίζα και το Αϊντχόφεν φιλοξενούν πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία, όπως τον Πολυεθνικό Στόλο Μεταφορών Δεξαμενόπλοιων Πολλαπλού Ρόλου του ΝΑΤΟ, τον οποίο το ΝΑΤΟ δεν θα μπορούσε να χάσει σε μια σύγκρουση με τη Ρωσία, ειδικά λόγω αμφιβολιών σχετικά με την υποστήριξη και τη διαθεσιμότητα των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Οποιαδήποτε πρωτοβουλία θα πρέπει να οργανωθεί σε επίπεδο ΝΑΤΟ, τόσο για την ανάλυση κρίσιμων τρωτών σημείων στην υποδομή διπλής χρήσης της συμμαχίας όσο και για την αξιοποίηση της συνεργασίας της συμμαχίας με την Ουκρανία. Οι Ουκρανοί χειριστές UAS είναι οι καλύτεροι στον κόσμο. Εχουν προσαρμοστεί στις εξελισσόμενες συνθήκες και τεχνολογίες και συχνά με λιγότερους πόρους διαθέσιμους από τους αντιπάλους τους. Η συνεργασία μαζί τους θα έφερνε γνώση του πεδίου της μάχης απευθείας στους χειριστές του ΝΑΤΟ, βοηθώντας τους Δυτικούς συμμάχους να ανέβουν μια απότομη καμπύλη μάθησης.
Ενώ οι ομάδες αναχαίτισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Ουκρανίας διατίθενται τόσο μέσω στρατιωτικών μονάδων όσο και μέσω ιδιωτικών ομάδων αεράμυνας, επιτρέποντας τη δοκιμή τεχνολογιών και τη μείωση του βάρους στις Ένοπλες Δυνάμεις, οι ομάδες αναχαίτισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών του ΝΑΤΟ θα πρέπει να παραμείνουν στρατιωτικές για να βελτιστοποιήσουν τις αναπτύξεις.
Συμπέρασμα
Οι ομάδες της Ευρώπης θα πρέπει να έχουν μέγεθος ομάδας (επτά έως δεκατέσσερα άτομα), μια ανάπτυξη που θα αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα των ευρωπαϊκών στρατών και θα ελαχιστοποιεί κάθε σύγκρουση με την εμπορική κυκλοφορία. Η εφαρμογή υποδομών διπλής χρήσης στην Ευρώπη αφήνει σημαντικά τρωτά σημεία, πράγμα που σημαίνει ότι η ανάπτυξη θα πρέπει να εκτείνεται πέρα από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Σε μια σύγκρουση, λιμάνια, αεροδρόμια και σιδηρόδρομοι θα χρησιμοποιούνται από το ΝΑΤΟ για τη μεταφορά υλικού, στρατευμάτων και όπλων προς τα ανατολικά. Η ανάπτυξη ομάδων σε λιμάνια και αεροδρόμια δεν θα ήταν η ιδανική λύση για την προστασία των υποδομών διπλής χρήσης του ΝΑΤΟ, αλλά θα ήταν η αρχή για την αντιμετώπιση των εισβολών μη επανδρωμένων αεροσκαφών στα αεροδρόμια και την προετοιμασία για το χειρότερο σενάριο. Η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ θα βρουν την ειρήνη μόνο μέσω της ισχύος και η σύγχρονη αποτροπή είναι ζωτικής σημασίας.
Ο Πούτιν σημαδεύει το Κίεβο με μαζικές αεροπορικές επιθέσεις
Ο αεροπορικός πόλεμος της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας έχει εισέλθει πρόσφατα σε μια θανατηφόρα νέα φάση με 24ωρες επιθέσεις σε πολιτικούς στόχους σε όλο το Κίεβο, καθώς ο Πούτιν επιδιώκει να καταστήσει την ουκρανική πρωτεύουσα μη κατοικήσιμη και να κάμψει την αντίσταση της χώρας. Αυτή η κλιμάκωση έχει καταστεί δυνατή από μια νέα γενιά ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (jet drones), τα οποία είναι ικανά να αποφεύγουν τις υπάρχουσες αεράμυνες της Ουκρανίας και να χτυπούν στόχους με υψηλό βαθμό ακρίβειας.
Ο κύριος στόχος είναι το Κίεβο. Τις τελευταίες εβδομάδες, η ουκρανική πρωτεύουσα έχει βιώσει μια αδιάκοπη σειρά αεροπορικών επιδρομών. Ενώ οι προηγούμενοι ρωσικοί βομβαρδισμοί συνήθως πραγματοποιούνταν κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι επιθέσεις με αεροσκάφη τύπου jet έχουν χρονικά προγραμματιστεί να εκτελούνται συνεχώς καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό δημιουργεί ένα επιπλέον επίπεδο φόβου και αναστάτωσης, με σχολεία, επιχειρήσεις, καταστήματα, εστιατόρια και δημόσιες συγκοινωνίες να μην μπορούν να λειτουργήσουν.
Χαρακτηριστικά
Τα ρωσικά jet drones είναι τουλάχιστον δύο φορές πιο γρήγορα από τα προηγούμενα και είναι σε θέση να λειτουργούν σε πολύ μεγαλύτερα υψόμετρα, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την καταστροφή τους από την ουκρανική αεράμυνα. Διαθέτουν, επίσης, βελτιωμένα συστήματα καθοδήγησης και στόχευσης. Αυτό δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας της Ουκρανίας.
Η απόφαση του Πούτιν να εντείνει τον αεροπορικό πόλεμο κατά στόχων αμάχων έρχεται τη στιγμή που ο στρατός του δυσκολεύεται να προελάσει στο πεδίο της μάχης. Καθώς δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα προοπτική στρατιωτικής ανατροπής των δεδομένων, ο «τσάρος» του Κρεμλίνου φαίνεται να έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο πιο ρεαλιστικός δρόμος προς τη νίκη περνά πλέον μέσα από τον εκφοβισμό του ουκρανικού πληθυσμού.
Η τρέχουσα ρωσική αεροπορική επίθεση αναμένεται να κλιμακωθεί περαιτέρω καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, με νέα κύματα επιθέσεων σε υποδομές θέρμανσης, ηλεκτροδότησης και ύδρευσης που εξυπηρετούν τον άμαχο πληθυσμό. Είναι σαφές ότι ο Πούτιν δεν προτίθεται να τερματίσει την εισβολή και έχει επιλέξει την κλιμάκωση, αντί για πιθανές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
