Στη διεθνή διπλωματική σκηνή κυριαρχούν συχνά υπεραπλουστευμένες ή ανεπαρκώς τεκμηριωμένες κατηγορίες, οι οποίες όχι μόνο θολώνουν την πραγματική εικόνα, αλλά και υπονομεύουν την προσπάθεια κατανόησης ενός σύνθετου φαινομένου που επηρεάζει άμεσα την περιφερειακή ασφάλεια.

Ο «Ε.Τ.» επιχειρεί να φωτίσει κρίσιμες πτυχές αυτού του ζητήματος, εξετάζοντας τις αμερικανικές κατηγορίες για τον ρόλο της Βενεζουέλας στο παγκόσμιο εμπόριο ναρκωτικών, την αποτελεσματικότητα των αεροπορικών επιχειρήσεων κατά των καρτέλ, καθώς και τον βαθμό εμπλοκής του καθεστώτος Μαδούρο στις παράνομες οικονομικές δραστηριότητες.

Μέσα από επίσημες εκθέσεις, αντιφατικές πληροφορίες και ανάλυση των πραγματικών δεδομένων, αναδεικνύονται όχι μόνο οι υπερβολές και οι ανακρίβειες, αλλά και οι πραγματικές παθογένειες μιας χώρας που βρίσκεται εγκλωβισμένη μεταξύ εσωτερικής αυταρχικής αποσύνθεσης και εξωτερικής γεωπολιτικής πίεσης.

1 H Βενεζουέλα είναι γεμάτη από παράνομες οικονομίες και η διαφθορά είναι εδραιωμένη στους θεσμούς της. Ωστόσο, ορισμένοι από τους ισχυρισμούς των ΗΠΑ δεν υποστηρίζονται από στοιχεία. Είναι έτσι;

Ορισμένα από τα επιχειρήματα στα οποία η αμερικανική κυβέρνηση έχει βασίσει την ανάπτυξη αεροναυτικών δυνάμεων στην Καραϊβική ως και οι εξωδικαστικές δολοφονίες της δεν υποστηρίζονται από συγκεκριμένα στοιχεία. Με βάση τις εκθέσεις των ίδιων των αμερικανικών κυβερνητικών υπηρεσιών, η Βενεζουέλα δεν αποτελεί πηγή φαιντανύλης, ούτε τον κύριο τόπο παραγωγής κοκαΐνης που διέρχεται από τον διάδρομο της Καραϊβικής προς τις ΗΠΑ.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει χρησιμοποιήσει αναφορές στην Τρεν ντε Αραγούγκα και το καρτέλ των Σανς και έχει χρησιμοποιήσει υπερβολές και μισές αλήθειες για αυτές τις ομάδες. Ούτε είναι αλήθεια ότι υπήρξε μια επίθεση εναντίον των ΗΠΑ που θα υποστήριζε το επιχείρημα της αυτοάμυνας.

Το πιο εκπληκτικό είναι ότι οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η διαφθορά και οι δεσμοί με τις παράνομες οικονομίες από την de facto κυβέρνηση του Νικολάς Μαδούρο είναι τόσο σοβαρές που δεν απαιτούν αυτές τις υπερβολές, οι οποίες, αντίθετα, απονομιμοποιούν τον αγώνα ενός λαού που επιδιώκει δημοκρατική αλλαγή. Η Βενεζουέλα κατατάσσεται στην 178η θέση σε σύνολο 180 χωρών στον Δείκτη Διαφθοράς.

2 Οι αεροπορικές επιδρομές σταματούν στο εμπόριο ναρκωτικών;

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν δεδομένα που να υποστηρίζουν αυτόν τον ισχυρισμό. Δεν είναι καν γνωστό πόσα ή τι είδους ναρκωτικά μετέφερε κάθε βάρκα που επλήγη ή αν μετέφερε καθόλου ναρκωτικά, καθώς οι ΗΠΑ δεν έχουν δημοσιεύσει κανένα στοιχείο ή λεπτομέρεια σχετικά με τα πλοία ή τους επιβαίνοντες σε αυτά.

Μια έκθεση του 2020 της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών των ΗΠΑ (DEA) εκτίμησε ότι το 75% της κοκαΐνης που έφτανε στις ΗΠΑ έφτασε μέσω του Ειρηνικού. Μόνο το 8% των «καταγεγραμμένων μετακινήσεων κοκαΐνης που αναχώρησαν από τη Νότια Αμερική κινήθηκαν προς τα νησιά της Καραϊβικής το 2021, κυρίως με πλοία υψηλής ταχύτητας», ανέφερε.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε ότι τα στοχευμένα σκάφη ήταν «γεμάτα σακούλες λευκής σκόνης, που είναι κυρίως φαιντανύλη», αλλά η φαιντανύλη ούτε παράγεται ούτε καταναλώνεται σημαντικά στη Νότια Αμερική. Είπε ότι η φαιντανύλη παρασκευάζεται κυρίως στο Μεξικό.

3 Ποιος είναι ο ρόλος της Βενεζουέλας στη διακίνηση κοκαΐνης;

Η Βενεζουέλα θεωρείται χώρα διέλευσης για την κοκαΐνη που προέρχεται κυρίως από τη γειτονική Κολομβία, τον μεγαλύτερο παραγωγό στον κόσμο και έναν από τους τρεις μόνο καλλιεργητές μαζί με το Περού και τη Βολιβία. Σύμφωνα με το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Εγκλημα, οι κατασχέσεις κοκαΐνης στη Βενεζουέλα αντιπροσώπευαν το 2,3% του παγκόσμιου συνόλου το 2023.

Η κοκαΐνη φεύγει από τη Βενεζουέλα τόσο μέσω ξηράς, κυρίως από την περιοχή του Αμαζονίου, όσο και μέσω αέρος και θαλάσσης. Αλλά δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι οι αποστολές πηγαίνουν απευθείας στις ΗΠΑ. Από χώρες όπως το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, η κοκαΐνη στη συνέχεια στέλνεται στο Μεξικό, τις ΗΠΑ, την Αφρική και κυρίως στην Ευρώπη.

4 Ποιος είναι ο ρόλος του καθεστώτος του Νικολάς Μαδούρο;

Τον Αύγουστο, η κυβέρνηση των ΗΠΑ αύξησε στα 50 εκατ. δολάρια την αμοιβή της για πληροφορίες που θα οδηγήσουν στη σύλληψη ή την καταδίκη του Μαδούρο, ο οποίος περιγράφεται ως ο «παγκόσμιος ηγέτης της τρομοκρατίας του Cartel de los Soles». Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, ένας από τους στόχους της ομάδας είναι να «πλημμυρίσει» τις ΗΠΑ με κοκαΐνη. Ωστόσο, πολλοί ειδικοί στο οργανωμένο έγκλημα της Βενεζουέλας λένε ότι δεν υπάρχει τέτοιο καρτέλ.

Ο Μαδούρο φέρεται να επέτρεψε σε εγκληματικές οργανώσεις να ελέγχουν ορισμένες περιοχές και φυλακές και ο στρατός διαχειρίζεται όλες αυτές τις δομές εξουσίας, επειδή λειτουργεί σε όλη τη χώρα και διευκολύνει τη διαμετακόμιση και εξαγωγή ναρκωτικών.