Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η Ρωσία και η Ουκρανία συμφώνησαν σε μια «ενεργειακή εκεχειρία», με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να δηλώνει μεν την έκπληξή του για την ανακοίνωση, αλλά να λέει πως θα υποστήριζε μια τέτοια κίνηση, την ώρα που η Μόσχα τηρεί προς το παρόν σιγήν ιχθύος.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε ότι η απόφαση «ισχύει άμεσα», αλλά δεν έδωσε λεπτομέρειες για το τι περιλαμβάνει η συμφωνία για την ενεργειακή εκεχειρία ανάμεσα στα δύο εμπόλεμα μέρη.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας αρχικά εξέφρασε την έκπληξή του για την ανακοίνωση, προτού δηλώσει ότι το Κίεβο θα την υποστήριζε, αν το έκανε και η Μόσχα. Κατηγόρησε επίσης τη Ρωσία ότι χτύπησε ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις μετά την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου.
Ο Τραμπ παροτρύνει την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις στις ρωσικές πετρελαϊκές υποδομές -οι οποίες το Κίεβο λέει ότι είναι ζωτικής σημασίας για τον περιορισμό των εσόδων για την πολεμική μηχανή της Μόσχας- ώστε η Ρωσία να μπορέσει να εκπληρώσει την πρόσφατη συμφωνία για την κυκλοφορία ντίζελ στις ΗΠΑ και την παγκόσμια αγορά.
Η συμφωνία για το ντίζελ, η οποία προσωρινά αίρει τις κυρώσεις στις ρωσικές εισαγωγές, έχει προκαλέσει πάντως επικρίσεις. Ο Ζελένσκι την χαρακτήρισε δώρο στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και ορισμένοι Αμερικανοί πολιτικοί, συμπεριλαμβανομένων του Ρεπουμπλικανικού κόμματος του Τραμπ, έχουν δηλώσει ότι δεν την υποστηρίζουν.
Η συμφωνία είναι η τελευταία προσπάθεια του Τραμπ να μειώσει τις εγχώριες τιμές καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, έχοντας περάσει μήνες παλεύοντας με τις πολιτικές συνέπειες του πολέμου με το Ιράν, ο οποίος έχει αυξήσει τις παγκόσμιες τιμές καυσίμων, ιδίως εκείνες του ντίζελ. Αυτό έχει επιδεινώσει τη θέση του Τραμπ στο αμερικανικό κοινό, το οποίο έχει πληγεί από τις υψηλότερες τιμές των καυσίμων και τις αλυσιδωτές επιπτώσεις που οδήγησαν σε οριζόντιο πληθωρισμό.
Διαβάστε Επίσης
Μέσα σε μια δραματική επιδείνωση των σχέσεων, ο Τραμπ προειδοποίησε το Σάββατο (10/10) τον Ζελένσκι ότι «καλό θα ήταν να σταματήσει επιτέλους» να επιτίθεται σε ρωσικά διυλιστήρια, και κάλεσε τους Ουκρανούς να αντικαταστήσουν τον ηγέτη τους σε νέες εκλογές, σημειώνοντας πως ο Ζελένσκι είχε χάσει πολλές ευκαιρίες για να συνάψει συμφωνία με τη Μόσχα.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social την Κυριακή (11/10), ο Τραμπ ανακοίνωσε απροσδόκητα ότι η Ουκρανία και η Ρωσία είχαν συμφωνήσει σε μια ενεργειακή εκεχειρία, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
«Άμεσα, υπάρχει ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ στον Πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Και τα δύο μέρη έχουν συμφωνήσει. Μην τη σπάσετε!», έγραψε ο Τραμπ.
Αύξηση στις τιμές καυσίμων παγκοσμίως
Στήλες καπνού υψώνονται από τις πυρκαγιές σε ένα διυλιστήριο πετρελαίου, μετά από αυτό που οι αρχές χαρακτηρίζουν ως επίθεση ουκρανικού drone στο πλαίσιο του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, στη Μόσχα. REUTERS/Stringer
Ο Τραμπ, του οποίου ο πόλεμος στο Ιράν έχει θεωρηθεί ευρέως υπεύθυνος για την εκτόξευση των παγκόσμιων τιμών καυσίμων, είχε ανακοινώσει προηγουμένως ενεργειακή εκεχειρία στην Ουκρανία στα μέσα Σεπτεμβρίου, παρόλο που καμία πλευρά δεν επιβεβαίωσε ποτέ ότι είχε επιτευχθεί μια τέτοια συμφωνία.
Πρόσωπο με γνώση της κατάστασης ανέφερε στο Reuters ότι οι ΗΠΑ είχαν απειλήσει να διακόψουν την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία καθώς και τις προμήθειες όπλων στο πλαίσιο του συστήματος Prioritised Ukraine Requirements List (PURL), καθώς ασκούσαν πίεση στο Κίεβο να σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις. Οι απειλές των ΗΠΑ είχαν αναφερθεί νωρίτερα από τους Financial Times.
Το ίδιο πρόσωπο πρόσθεσε ότι ο Ζελένσκι συνομιλούσε με Ευρωπαίους ηγέτες σχετικά με την αποκλιμάκωση της κατάστασης με τον Τραμπ. Ο ίδιος ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι είχε συζητήσει την ανακοίνωση της εκεχειρίας από τον Τραμπ με τον Γενικό Γραμματέα του NATO Μαρκ Ρούτε, τον πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ και τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ.
«Η Ουκρανία στηρίζει την εκεχειρία και είναι σημαντικό να τη στηρίξει και η Ρωσία. Αναμένουμε λεπτομέρειες από την αμερικανική πλευρά», ανέφερε μέσω Telegram. Μιλώντας στο νυχτερινό του βιντεοσκοπημένο μήνυμα, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι ρωσικές δυνάμεις εξακολουθούσαν να εξαπολύουν αεροπορικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, συμπεριλαμβανομένου ενός πλήγματος σε μονάδα συμπαραγωγής θέρμανσης και ηλεκτρισμού στο Χάρκοβο, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας. Ουκρανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι η επίθεση είχε λάβει χώρα μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας από τον Τραμπ.
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Ζελένσκι είχε αντιταχθεί στην αμερικανική πίεση για μονομερή τερματισμό των ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικά διυλιστήρια, επαναλαμβάνοντας τη μακροχρόνια θέση του ότι ήταν διατεθειμένος να το πράξει μόνο εάν ο Πούτιν προχωρούσε σε αναστολή των ρωσικών πληγμάτων στις ουκρανικές υποδομές ηλεκτροδότησης.
Υπόσχεση για εκλογές
Βολοντίμιρ Ζελένσκι. REUTERS/Alina Smutko
Ο Τραμπ ζήτησε επίσης τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία, οι οποίες έχουν ανασταλεί από την ρωσική εισβολή του 2022, με τον Ζελένσκι να απαντά ότι θα προκηρύξει εκλογές εάν ο Πούτιν συμφωνήσει σε μια 60ήμερη εκεχειρία. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι «εναπόκειται στους Ουκρανούς» να επιλέξουν τον ηγέτη τους, προσθέτοντας ωστόσο ότι πρώτα πρέπει να υπάρξει τερματισμός των μαχών. Η ουκρανική νομοθεσία απαγορεύει τη διεξαγωγή εκλογών υπό συνθήκες στρατιωτικού νόμου για λόγους ασφαλείας. «Παρακαλώ πείτε στον Πούτιν, δώστε μας δύο μήνες, 60 ημέρες συνολικής εκεχειρίας, 60 ημέρες, και θα οργανώσουμε εκλογές», δήλωσε ο Ζελένσκι.
Ο Ουκρανός ηγέτης απέρριψε τον ισχυρισμό ότι φέρει την ευθύνη για την άνοδο των τιμών ενέργειας, προσθέτοντας ότι «όλοι στον κόσμο» γνώριζαν ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποτελούσε μεγαλύτερο παράγοντα.
Η απότομη άνοδος των παγκόσμιων τιμών του ντίζελ, η οποία ακολούθησε το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν τον Φεβρουάριο, έχει μετατραπεί σε πολιτικό βαρίδι για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, κατά τις οποίες οι Δημοκρατικοί της αντιπολίτευσης θα μπορούσαν να αποκτήσουν τον έλεγχο του ενός ή και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.
Το Σάββατο (10/140), ο Ζελένσκι είχε αντιδράσει οργισμένα στην ανακοίνωση του Τραμπ για μια συμφωνία προμήθειας ντίζελ με τη Ρωσία, δηλώνοντας ότι κάτι τέτοιο θα ενθάρρυνε τις επιθέσεις της Μόσχας κατά της Ουκρανίας και θα κόστιζε περισσότερες ζωές.
Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας όπως τους περιέγραψε ο Τραμπ την Παρασκευή (09/10), η Ρωσία θα προμηθεύσει άμεσα περισσότερους από 300.000 μετρικούς τόνους ντίζελ στις αγορές των ΗΠΑ και παγκοσμίως, ποσότητα ισοδύναμη με περίπου 2,25 εκατομμύρια βαρέλια καυσίμου. Οι ΗΠΑ εξάγουν περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ντίζελ την ημέρα.
Ωστόσο αρκετοί Αμερικανοί νομοθέτες επέκριναν τη συμφωνία για το ντίζελ. Ο Αμερικανός Γερουσιαστής Τομ Τίλις, Ρεπουμπλικανός από τη Βόρεια Καρολίνα, δήλωσε ότι η συμφωνία προμήθειας ντίζελ με τη Ρωσία ενδέχεται να είναι παράνομη και θα θέσει σε κίνδυνο αμερικανικές ζωές.
