Μερικοί από τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται σε σχέση με τις δίαιτες αποτοξίνωσης περιλαμβάνουν: γρήγορη απώλεια βάρους, βελτιωμένη πέψη, βελτίωση της ποιότητας των μαλλιών, των νυχιών και του δέρματος, βελτιωμένα επίπεδα ενέργειας, ενισχυμένο ανοσοποιητικό σύστημα και εξάλειψη της κυτταρίτιδας.
Οι δίαιτες αποτοξίνωσης τείνουν να διαρκούν από μία ημέρα έως περίπου έναν μήνα και μπορεί να περιλαμβάνουν:
- νηστεία (χωρίς φαγητό ή ποτό) για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα
- κατανάλωση αποκλειστικά τροφών όπως φρούτα και λαχανικά
- αποχή από τους υδατάνθρακες ή/και από τα γαλακτοκομικά προϊόντα
- αποφυγή καφεΐνης και αλκοόλ
- λύσεις αποτοξίνωσης, όπως σειρά από χάπια, λοσιόν, τσάγια και άλλα ποτά.
Εκτός και αν έχετε κάποια σοβαρή ιατρική πάθηση, το σώμα σας είναι ένα καλά ανεπτυγμένο σύστημα που έχει τη δική του ενσωματωμένη ικανότητα να «αποτοξινώνει» και να απομακρύνει τις άχρηστες για αυτό ουσίες. Το σώμα φιλτράρει, διασπά και αποβάλλει συνεχώς τοξίνες όπως αλκοόλ, φάρμακα, προϊόντα πέψης, νεκρά κύτταρα, χημικές ουσίες από τη ρύπανση κ.ά. Η ιατρική κοινότητα είναι λοιπόν σαφής: Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι χυμοί αποτοξίνωσης ή συγκεκριμένα συμπληρώματα «καθαρίζουν» τον οργανισμό μας. Αντιθέτως, η «αποτοξίνωση» υποστηρίζεται επιστημονικά μέσω της ενίσχυσης των ήδη υπαρχουσών λειτουργιών.
Τα όπλα του σωστού detox
Η αποτοξίνωση είναι διαδικασία που εκτελεί το σώμα όλο το εικοσιτετράωρο χρησιμοποιώντας σημαντικά θρεπτικά συστατικά από τη διατροφή. Είναι η διαδικασία που μετατρέπει τις τοξίνες ώστε να μπορούν να απομακρυνθούν από το σώμα. Η κατάλληλη αποτοξίνωση φαίνεται να βασίζεται σε απλές, καθημερινές επιλογές όπως είναι για παράδειγμα η επαρκής πρόσληψη νερού, η αυξημένη πρόσληψη φρούτων και λαχανικών, η αυξημένη κατανάλωση φυτικών ινών, η κατάλληλη πρόσληψη πρωτεϊνών και τέλος οι κατάλληλες συνήθειες που υποστηρίζουν τον οργανισμό, όπως είναι ο επαρκής ύπνος, τα σταθερά γεύματα και η κατάλληλη φυσική δραστηριότητα. Ας τα δούμε λοιπόν πιο αναλυτικά.
Ενυδάτωση του οργανισμού
Η επαρκής ενυδάτωση είναι από τις καλύτερες στρατηγικές αποτοξίνωσης του οργανισμού, αλλά η υπερβολική κατανάλωση νερού μπορεί να είναι εξίσου επικίνδυνη με την έλλειψη επαρκούς πρόσληψης. Στη συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων, μια ισορροπημένη διατροφή με σταθερά ωράρια και η τακτική σωματική δραστηριότητα είναι πραγματικά οι καλύτεροι τρόποι για να διατηρήσουμε και να μεγιστοποιήσουμε την υγεία μας, μαζί με άλλες υγιεινές συνήθειες όπως η αποχή από το κάπνισμα και ο επαρκής ύπνος καλής ποιότητας.
Μια ιεροτελεστία για να ξεκινήσετε, αν δεν το κάνετε ήδη, είναι να ξεκινήσετε τη μέρα σας με ένα-δύο ποτήρια νερό για να βοηθήσετε στην ενυδάτωση μετά από έναν νυχτερινό ύπνο και να βοηθήσετε την πέψη σας. Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμο να προμηθευτείτε ένα μπουκαλάκι νερό και να παρακολουθείτε την πρόσληψη νερού με βάση το πόσα λίτρα πίνετε μέσα στην ημέρα. Η μέση γυναίκα χρειάζεται περίπου 2,5 λίτρα την ημέρα και ο μέσος άνδρας χρειάζεται 3,5 λίτρα την ημέρα, γεγονός που επηρεάζεται βέβαια από πολλούς παράγοντες όπως είναι η θερμοκρασία, ο σωματότυπος του ατόμου, το μέγεθος της φυσικής του δραστηριότητας κ.ά.
Πολλοί αναφέρουν συχνά ότι αισθάνονται καλύτερα όταν κάνουν αποτοξίνωση και συνδέουν αυτό το συναίσθημα με αυτό που καταναλώνουν ή δεν καταναλώνουν. Ωστόσο, η αποχή από το κάπνισμα, η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ, ο επαρκής ύπνος, ο καθαρός αέρας και η άσκηση βοηθούν ιδιαίτερα ώστε να αισθανόμαστε πιο υγιείς και πιο ενεργητικοί.
Τα οφέλη των φρούτων και των λαχανικών
Οι δίαιτες αποτοξίνωσης συχνά προωθούν σε μεγάλο βαθμό τα οφέλη των φρούτων και των λαχανικών. Τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν σημαντικό μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής και θα πρέπει όλοι να καταναλώνουμε ποικιλία και τουλάχιστον πέντε έως και εννέα μερίδες από αυτά την ημέρα.
Τα φρούτα και τα λαχανικά παρέχουν βιταμίνες, μέταλλα, αντιοξειδωτικά και φυτικές ίνες, αλλά κανένα φρούτο ή λαχανικό μεμονωμένα δεν μπορεί να προσφέρει θεραπεία – η ποικιλία είναι που μετράει και θα κάνει τη διαφορά. Ιδιαίτερη μνεία οφείλουμε βέβαια στα σταυρανθή λαχανικά (μπρόκολο, κουνουπίδι, λάχανο) τα οποία μέσω της σουλφοραφάνης συμβάλλουν στη φάση ΙΙ αποτοξίνωσης του συκωτιού. Οι χυμοί φρούτων και τα smoothies πρέπει να περιορίζονται στα 150ml την ημέρα ώστε να αποφεύγεται η κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας ελεύθερης ζάχαρης.
Ιδιαίτερα ευεργετικούς βρίσκω τους χυμούς λαχανικών που παρέχουν πλήθος βιταμινών χωρίς επιπλέον πολλά σάκχαρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα πρέπει να κάνουμε δίαιτες αποτοξίνωσης με χυμούς αποκλειστικά καθώς πρόσφατη ανασκόπηση έδειξε ότι η αρχική απώλεια βάρους λόγω της χαμηλής πρόσληψης θερμίδων επανήλθε μόλις τα άτομα επανήλθαν στη διατροφή που έκαναν προηγουμένως. Επίσης άτομα που είναι ευάλωτα στον σχηματισμό λίθων στα νεφρά θα πρέπει να περιορίζουν την κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά, όπως είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και το παντζάρι. Βλέπουμε λοιπόν πόσο πολυπαραγοντικό είναι το θέμα και πόσο σημαντικό είναι το ιατρικό μας ιστορικό.
Φυτικές ίνες: Σύμμαχος για την εντερική λειτουργία και τη φυσική αποτοξίνωση του οργανισμού
Ο όρος φυτικές ίνες αφορά τα άπεπτα μέρη των υδατανθράκων τα οποία:
- Αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων και συμβάλουν στη διάταση του εντέρου.
- Δεσμεύουν μεγάλη ποσότητα νερού και συμβάλλουν κατά της δυσκοιλιότητας.
- Αλλάζουν τη σύσταση των κοπράνων.
- Συμβάλλουν στη διάλυση και προσρόφηση καρκινογόνων ουσιών.
- Ασκούν προστατευτική δράση έναντι του καρκίνου παχέος εντέρου και της εκκολπωματίτιδας.
Η ημερήσια συνιστώμενη πρόσληψη φυτικών ινών αφορά στο σύνολο και τις διαλυτές και τις αδιάλυτες φυτικές ίνες και δεν υπάρχει ξεχωριστή σύσταση. Το γεγονός ότι τα περισσότερα τρόφιμα περιέχουν μίγμα και των δύο τύπων, καθιστά δύσκολο τον διαχωρισμό τους. Οι διαλυτές φυτικές ίνες έχει αποδειχθεί ότι αυξάνουν τη συχνότητα των κενώσεων και της φυσιολογικής σύστασης των κοπράνων, μειώνουν τον πόνο κατά την κένωση και βελτιώνουν συνολικά τα συμπτώματα σε πολλά νοσήματα του κατώτερου γαστρεντερικού συστήματος. Οι αδιάλυτες φυτικές ίνες προκαλούν αύξηση του όγκου των κοπράνων. Μεγάλες ποσότητες μπορεί να επιφέρουν χειροτέρευση των συμπτωμάτων (πόνος, φούσκωμα). Τροφές πλούσιες σε διαλυτές ίνες είναι το εσωτερικό των φρούτων και των λαχανικών, η βρόμη, τα όσπρια. Ενώ τροφές πλούσιες σε αδιάλυτες είναι οι σπόροι, οι ξηροί καρποί, το ψωμί και τα δημητριακά ολικής, όπως και οι φλούδες φρούτων και λαχανικών.
Νηστεία
Η νηστεία ή ο σοβαρός περιορισμός της τροφής περιορίζει την πρόσληψη ενέργειας (θερμίδων) και μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη σημαντικών θρεπτικών συστατικών που απαιτούνται για την υγεία και την ευεξία. Φυσικά και μπορεί να οδηγήσει σε ταχεία απώλεια σωματικού βάρους, αλλά τις περισσότερες φορές η απώλεια αυτή αφορά κατά βάση νερό και γλυκογόνο (τα αποθέματα υδατανθράκων του σώματος που συγκρατούν νερό), παρά λίπος. Ενα ακραίο πρόγραμμα αποτοξίνωσης μπορεί να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που ζητάτε, όπως για παράδειγμα σε αίσθημα κόπωσης, ζαλάδα, μείωση συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα κ.ά. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το γεγονός ότι μία ακραία αποτοξίνωση δυσκολεύει στην άσκηση, βασική συμπεριφορά για τη συνολική μας ευεξία και επιπλέον για τη διατήρηση του βάρους. Ετσι, συχνά μετά από μία τέτοια ακραία διατροφική συμπεριφορά το βάρος επιστρέφει.
Ο περιορισμός των θερμίδων ή η κατάλληλη διατροφική συμπεριφορά είναι θεμιτή και ευεργετική μετά τις γιορτές σε ορισμένους. Σίγουρα όμως ακραίες συμπεριφορές όπως είναι για παράδειγμα διαδικασίες καθαρισμού του παχέος εντέρου μπορεί να έχουν ιδιαίτερα αρνητικές παρενέργειες και επιπτώσεις κυρίως σε άτομα με ιστορικό γαστρεντερικής νόσου, χειρουργικής επέμβασης στο παχύ έντερο, αιμορροΐδων, νεφρικής ή καρδιακής νόσου κ.ά. Η μόνη φορά που χρειάζεται να καθαρίσετε το παχύ έντερο είναι πριν από εξέταση κολονοσκόπησης.
Παρόλο που ορισμένα προγράμματα νηστείας διαφημίζονται ως «αποτοξίνωση», άλλα προγράμματα νηστείας -συμπεριλαμβανομένης της διαλειμματικής νηστείας- ερευνώνται τα τελευταία χρόνια για την προαγωγή της υγείας, την πρόληψη ασθενειών, τη βελτίωση της γήρανσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την απώλεια βάρους.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν οριστικά συμπεράσματα σχετικά με τις επιπτώσεις τους στην ανθρώπινη υγεία, παρόλο που οι μελέτες είναι ιδιαίτερα θετικές για πλήθος ασθενειών, αλλά και για τη θετική επίδρασή της στα επίπεδα ορμονών με τέτοιο τρόπο ώστε να αυξάνεται και ο μεταβολικός ρυθμός. Εντούτοις η διαλειμματική νηστεία δεν ταιριάζει σε όλους, όπως συμβαίνει με κάθε τύπο δίαιτας. Καλό θα ήταν να αποφεύγεται από:
- ελλιποβαρή άτομα με <18,5 (κυρίως άτομα που αντιμετωπίζουν διατροφικές διαταραχές)
- έγκυες και θηλάζουσες εφόσον χρειάζονται επιπλέον θρεπτικά συστατικά για το έμβρυο και το βρέφος τους αντίστοιχα
- παιδιά κάτω των 18 ετών που χρειάζονται επιπλέον θρεπτικά συστατικά για τη σωστή ανάπτυξη, καθώς και από άτομα με πεπτικές διαταραχές όπως είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και η δυσκοιλιότητα.
Η πιο συνήθης διαλειμματική νηστεία περιλαμβάνει 16 ώρες αφαγίας, όπου επιτρέπεται η κατανάλωση καφέ, τσαγιού και άλλων μη θερμιδογόνων ποτών και 8 ώρες όπου ακολουθείται ένα ισορροπημένο πρότυπο διατροφής. Οι ώρες αφαγίας μπορούν να προσαρμοστούν στις ανάγκες του κάθε ατόμου. Η διαλειμματική νηστεία αποτελεί λοιπόν ένα ακόμα εργαλείο στη φαρέτρα του ειδικού διαιτολόγου-διατροφολόγου και από αυτόν θα πρέπει να συστήνεται στο άτομο εάν και εφόσον αυτή του ταιριάζει. Αλλα προγράμματα συνιστούν τη νηστεία, ως μια δυνητικά επικίνδυνη πρακτική για ορισμένα άτομα, η οποία μπορεί στην πραγματικότητα να καταστείλει τις οδούς αποτοξίνωσης στο σώμα. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο πολλοί επαγγελματίες Υγείας συμβουλεύουν κατά αυτής της πρακτικής.
Πολλοί άνθρωποι ισχυρίζονται ότι είναι ειδικοί στην αποτοξίνωση. Ωστόσο, υπάρχει έλλειψη έρευνας προς το παρόν που να υποστηρίζει τη χρήση της. Επιπλέον, τα προγράμματα αποτοξίνωσης μπορεί να ποικίλλουν σημαντικά και μπορεί να ενέχουν κίνδυνο για ορισμένα άτομα (όπως άτομα με ιατρικά προβλήματα, άτομα με διατροφικές διαταραχές, άτομα που λαμβάνουν πολλά φάρμακα και έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες).
Το κατάλληλο πρόγραμμα
| ΗΜΕΡΑ | ΠΡΩΙ | ΣΝΑΚ | ΜΕΣΗΜΕΡΙ | ΣΝΑΚ 2 | ΒΡΑΔΥ |
| ΔΕΥΤΕΡΑ | 2 αβγά βραστά ή ομελέτα + 1 χούφτα μανιτάρια κομμένα + 1 φέτα τυρί light | 10 αμύγδαλα + 1 αφέψημα (γαϊδουράγκαθο) | Κοτόπουλο στήθος ψητό ή βραστό 120-150 γραμμ. + σαλάτα μαρούλι, ρόκα, άνηθο 150 γραμμ. + 1 κ. σούπας λάδι + ξίδι | 1 μπολ sticks σέλερι + καρότο | Σαλάτα με βραστά κολοκύθια, καρότα 200 γραμμ. + τόνο σε νερό 150 γραμμ. + 1 κ. σούπας λάδι |
| ΤΡΙΤΗ | 1 γιαούρτι 2% (200 γραμμ.) + 1 κ.σ. σπόρους chia ή λιναρόσπορο σπασμένο + κανέλα | 100 γραμμ. cottage + 1/2 αγγούρι σε sticks | Τσιπούρα ψητή 120-150 γραμμ. με ελάχιστο λάδι + σαλάτα μπρόκολο βραστό + λεμόνι | 1 φέτα γαλοπούλα βραστή 0%-3% + 1 φέτα τυρί light + 1 αφέψημα (γαϊδουράγκαθο) | Σαλάτα πράσινη 150 γραμμ. + κοτόπουλο 100 γραμμ. + dressing από 1 κ.σ. ελαιόλαδο, μουστάρδα, λεμόνι |
| ΤΕΤΑΡΤΗ | 2 αβγά βραστά ή ομελέτα + 1 χούφτα σπανάκι + 1 φέτα τυρί light | 10 αμύγδαλα + 1 αφέψημα (γαϊδουράγκαθο) | Γαλοπούλα στήθος ψητό ή βραστό 120-150 γραμμ. + σαλάτα κολοκύθι βραστό 150 γραμμ. + 1 κ. σούπας λάδι | 1 μπολ sticks σέλερι + καρότο | Σαλάτα πράσινη 150 γραμμ. + γαρίδες βραστές 150 γραμμ. + 1 κ. σούπας λάδι |
| ΠΕΜΠΤΗ | 1 γιαούρτι 2% (200 γραμμ.) + 1 κ.σ. σπόρους chia ή λιναρόσπορο σπασμένο + κανέλα | 100 γραμμ. cottage + 1/2 αγγούρι σε sticks | Κοτόπουλο στήθος ψητό 120-150 γραμμ. + ψητές μελιτζάνες, πιπεριές 150 γραμμ. με ελάχιστο λάδι + ξίδι ή λεμόνι | 1 φέτα γαλοπούλα βραστή 0%-3% + 1 φέτα τυρί light + 1 αφέψημα (γαϊδουράγκαθο) | Σαλάτα λάχανο 150 γραμμ. + 100 γραμμ. γαλοπούλα + 1 κ. σούπας λάδι |
| ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ | 2 αβγά βραστά ή ομελέτα + 1 χούφτα μανιτάρια + 1 φέτα τυρί light | 10 αμύγδαλα + 1 αφέψημα (γαϊδουράγκαθο) | Μπακαλιάρο βραστό 150 γραμμ. + χόρτα βραστά + 1 κ. σούπας λάδι | 1 μπολ sticks σέλερι + καρότο | Σαλάτα πράσινη 150 γραμμ. + τόνο σε νερό 150γρ + dressing από 1 κ.σ. ελαιόλαδο, λεμόνι |
| ΣΑΒΒΑΤΟ | 1 γιαούρτι 2% (200 γραμμ.) + 1 κ.σ. σπόρους chia ή λιναρόσπορο σπασμένο + κανέλα | 100 γραμμ. cottage + 1/2 αγγούρι σε sticks | Μπριζόλα χοιρινή 120-150 γραμμ. + σαλάτα αγγούρι, ντομάτα + 1 κ. σούπας λάδι | 1 φέτα γαλοπούλα βραστή 0%-3% + 1 φέτα τυρί light + 1 αφέψημα (γαϊδουράγκαθο) | Σαλάτα πράσινη 150 γραμμ. + κοτόπουλο 100 γραμμ. + dressing από 1 κ.σ. ελαιόλαδο, μουστάρδα, λεμόνι |
| ΚΥΡΙΑΚΗ | 2 αβγά βραστά ή ομελέτα + 1 χούφτα μανιτάρια + 1 φέτα τυρί light | 1 μπολ sticks καρότο + αγγούρι + πιπεριές + 1 αφέψημα (γαϊδουράγκαθο) | 2 μικρά κομμάτια μοσχάρι λεμονάτο 150 γραμμ. + σαλάτα αγγούρι, ντομάτα 150 γραμμ. χωρίς λάδι | 1 κλειστή χούφτα καρύδια | Ομελέτα με 3 ασπράδια + 1 κρόκο + 1 χούφτα σπανάκι + 1 κ. σούπας τυρί cottage |
*Από το ένθετο Δίαιτα & μεταβολισμός που κυκλοφορεί με τον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής
Ειδήσεις Σήμερα
Eurovision: Κλείδωσε ο εκπρόσωπος του Ισραήλ – Χαμός με τα στοιχήματα
Πριγκίπισσα Ειρήνη: Ποια είναι η χρυσή κληρονόμος της περιουσίας της
Survivor spoiler: Ανατροπή στο αποψινό επεισόδιο – Το κοινό σώζει δύο παίκτες

