Ο επικεφαλής της EY – η οποία γιορτάζει φέτος 100 χρόνια στην Ελλάδα – παρομοίωσε τους επιχειρηματίες με τους καλλιτέχνες και μίλησε, μεταξύ άλλων, για την πορεία του επιχειρείν σε έναν κόσμο εντεινόμενης τεχνολογικής προόδου και αστάθειας. Έκανε, επίσης, ιδιαίτερη αναφορά στην αξία της καινοτομίας, και του μετασχηματισμού με επίκεντρο τον άνθρωπο, υπογραμμίζοντας τον κρίσιμο ρόλο των επιχειρηματιών στη διαμόρφωση ενός καλύτερου εργασιακού κόσμου για τη νέα γενιά.

Υπενθυμίζεται ότι EY «Επιχειρηματίας της Χρονιάς» Ελλάδος 2025, ανακηρύχθηκε ο Χάρης Βαφειάς, Διευθύνων Σύμβουλος του VAFIAS GROUP.

Ακολουθεί η πλήρης ομιλία του Γιώργου Παπαδημητρίου:

“Τι παρακινεί έναν καλλιτέχνη να δημιουργήσει ένα έργο τέχνης; 

Είναι το όραμα ή η αντοχή και η δύναμη να το σμιλεύει ξανά και ξανά, και να επιστρέφει διαρκώς στο έργο του;

Είναι η αρχική έμπνευση ή η ευελιξία σε νέες ιδέες που κάνει το έργο του, έργο ζωής;

Είναι η επιδίωξη της αναγνώρισης σήμερα, ή το αποτύπωμα που αφήνει για τις επόμενες γενιές; 

Τι, τελικά, κάνει ένα έργο – είτε καλλιτεχνικό, είτε επιχειρηματικό – να αντέχει στον χρόνο;

Εκ μέρους της EY Ελλάδος, σας καλωσορίζω στη φετινή, 10η τελετή απονομής του θεσμού «Επιχειρηματίας της Χρονιάς» Ελλάδος. 

Σε μία μεγάλη γιορτή, όχι μόνο της επιχειρηματικότητας, αλλά και της δημιουργικότητας, της προσαρμοστικότητας, της επιμονής, και της καινοτομίας. 

Ο καλλιτέχνης-επιχειρηματίας

Στην Ελλάδα, μία χώρα με βαθύ σεβασμό στην ιστορία και την πολιτιστική της ταυτότητα, επιλέξαμε φέτος ένα ισχυρό σύμβολο για τον διαγωνισμό μας: το χέρι του γλύπτη, τη στιγμή που σμιλεύει το έργο του, δίνοντάς του σχήμα και ψυχή.

Όπως ο γλύπτης δεν αποθαρρύνεται από τη σκληρότητα του μαρμάρου, έτσι και όλοι εσείς, οι επιχειρηματίες που είσαστε σήμερα μαζί μας, δεν σταματάτε μπροστά στις δυσκολίες. Και, τελικά, δημιουργείτε κάτι διαχρονικό και μοναδικό.

Αυτή ακριβώς η ανθεκτικότητα και το όραμα, είναι που συνδέουν τον καλλιτέχνη με τον επιχειρηματία:

• Η ικανότητα να βλέπεις πιο μακριά από το σήμερα.
• Να αποδέχεσαι την αβεβαιότητα ως μέρος της δημιουργικής διαδικασίας.
• Η ικανότητα να μετατρέπεις κάθε δυσκολία σε νέο σημείο εκκίνησης.

Γιατί, στο τέλος της ημέρας, είτε σμιλεύεις μάρμαρο, είτε χτίζεις έναν οργανισμό, το ζητούμενο είναι το ίδιο: να αφήσεις ένα αποτύπωμα που αντέχει στις προκλήσεις και τις αλλαγές. Να δημιουργήσεις κάτι που ξεπερνά τον χρόνο – και εμπνέει τους επόμενους.

Αυτή τη διαδρομή – γεμάτη αποφάσεις, ρίσκο, απογοητεύσεις, διορθώσεις και επιμονή – τιμά απόψε ο θεσμός του «Επιχειρηματία της Χρονιάς» Ελλάδος. 

Ένας θεσμός που συμπληρώνει φέτος, 20 χρόνια στην Ελλάδα, αναγνωρίζοντας και τιμώντας, όχι μόνο την επιχειρηματική επιτυχία, αλλά, κυρίως, το όραμα, την καινοτομία και την αντοχή στον χρόνο.

100 χρόνια EY Ελλάδος, δίπλα στο ελληνικό επιχειρείν

Στην EY, έχουμε την τύχη να στεκόμαστε διαχρονικά δίπλα σε ανθρώπους που δημιουργούν.
Όχι απλώς ως σύμβουλοι – αλλά ως συνοδοιπόροι σε μία πορεία που, όπως και στην τέχνη, απαιτεί τόλμη, πειθαρχία και όραμα.

Και το κάνουμε αυτό στη χώρα μας, τα τελευταία 100 χρόνια. 

Από το 1926, μέσα από διαφορετικές νομικές μορφές και στρατηγικές συνεργασίες, βρισκόμαστε δίπλα στις επιχειρήσεις, στο Κράτος, στην κοινωνία και στους ανθρώπους μας, δημιουργώντας αξία, υποστηρίζοντας την ελληνική επιχειρηματικότητα, και παραμένοντας στην πρώτη γραμμή της αλλαγής, ακόμη και μέσα σε δύσκολες και ιστορικά κρίσιμες περιόδους.

Μαζί με τους πελάτες και τους ανθρώπους μας, διανύσαμε τα 100 αυτά χρόνια, με το βλέμμα μας σταθερά προσηλωμένο στο μέλλον. Διαβάζοντας και αποκρυπτογραφώντας τις τάσεις που διαμόρφωναν το περιβάλλον, ώστε να είμαστε πάντα ένα βήμα μπροστά. Επενδύοντας κάθε χρόνο σε κάτι νέο. Και χτίζοντας ομάδες που αναδείχθηκαν, σταδιακά, σε διεθνή κέντρα αριστείας της εταιρείας μας. 

Κοιτώντας το αύριο

Τι βλέπουμε, όμως, σήμερα, κοιτώντας μπροστά, καθώς μπαίνουμε στον δεύτερο αιώνα παρουσίας μας στην ελληνική αγορά;

Προφανώς έναν κόσμο πιο αβέβαιο, πολυπολικό, με πιο έντονα συναλλακτικά χαρακτηριστικά. Έναν κόσμο, στον οποίο, σταθερές δεκαετιών έχουν εξελιχθεί σε διαπραγματευτικούς μοχλούς πίεσης. Ένα περιβάλλον με νέες πολεμικές συγκρούσεις – με τελευταία, αυτή στη Μέση Ανατολή – με προκλήσεις στην ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και νέες πληθωριστικές πιέσεις. Έναν κόσμο, στον οποίο η τεχνολογία, και ιδιαίτερα η τεχνητή νοημοσύνη, τρέχει με αδιανόητες πλέον ταχύτητες.

Κάθε φορά που ταξιδεύω τα τελευταία χρόνια στη Δυτική Ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου εδρεύουν οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, γυρίζω πίσω σχεδόν σαστισμένος. Κάθε συζήτηση, με επιχειρηματίες, θεσμικούς επενδυτές και αναλυτές, είναι σχεδόν σοκαριστική. Για τον ρυθμό της προόδου της τεχνολογίας, για την ένταση της καινοτομίας, για την ταχύτητα με την οποία κεφάλαια επενδύονται γύρω από νέες καινοτόμες ιδέες.

Μπορούμε, ίσως, να καταλάβουμε τι έρχεται σε δύο, περίπου, χρόνια, όταν, σύμφωνα με την εκτίμηση των περισσότερων επικεφαλής εταιρειών τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη θα φτάσει σε επίπεδα γενικής νοημοσύνης. Που, πρακτικά, θα σημαίνει ότι η τεχνολογία θα μπορεί να σκέφτεται σε επίπεδα ευφυίας αντίστοιχα με έναν νομπελίστα, σε κάθε ένα είδος ειδίκευσης. Και, μπορούμε να το καταλάβουμε, γιατί έχουμε ξαναδεί τι μπορεί να συνεισφέρει στην επιστημονική έρευνα, για παράδειγμα, ένα λαμπρό μυαλό. 

Προφανώς, αδυνατούμε, ωστόσο, ακόμα και να καταλάβουμε τι θα σημαίνει κάποια χρόνια μετά, ένα επίπεδο ευφυΐας πολλαπλάσιο από αυτό, αφού ποτέ η ανθρωπότητα δεν το έχει συναντήσει μέχρι σήμερα.

Ο επικεφαλής της JPMorgan Chase, Jamie Dimon, είπε σε μια πρόσφατη συνέντευξή του κάτι πραγματικά εντυπωσιακό. Το οποίο, δε σας κρύβω, με έκανε να νιώσω και, προσωπικά, λίγο καλύτερα: «Αν δεν είστε μπερδεμένοι με όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω σας, μάλλον δεν καταλαβαίνετε τίποτε από το περιβάλλον στο οποίο επιχειρούμε».

Η ελληνική επιχειρηματικότητα σήμερα

Από τον προηγούμενο διαγωνισμό μας έως σήμερα, έχουν αλλάξει, συνεπώς, πολλά – και θα αλλάξουν ακόμα περισσότερα.

Οι επιχειρηματίες στην Ελλάδα, ωστόσο, ως παρακαταθήκη και της δεκαπενταετούς κρίσης, έχουν μάθει να λειτουργούν με όρους ανθεκτικότητας σε περιβάλλοντα αβεβαιότητας, κάνοντας την προσαρμογή εργαλείο. 

Αλλά δεν είναι, βεβαίως, όλα μόνο προκλήσεις και αβεβαιότητα: στην Ελλάδα ζήσαμε, και ζούμε, τα τελευταία χρόνια, και μία «άνοιξη» των startups – μια βελτίωση στο εθνικό οικοσύστημα καινοτομίας. Βλέπουμε νέους που δε φοβούνται να πειραματιστούν με φρέσκες ιδέες και να διαμορφώσουν στρατηγικές που βασίζονται στην ευελιξία, την τεχνολογική καινοτομία και την εξωστρέφεια.

Δεν είναι τυχαίο ότι η αξία του ελληνικού startup οικοσυστήματος αποτιμάται, σήμερα, κοντά στα 12 δισ., με περισσότερες από 1.060 startups εγγεγραμμένες στα μητρώα του Elevate Greece, ενώ πολλές διαπρέπουν και στο εξωτερικό. 

Τα τελευταία χρόνια, οι εταιρείες αυτές, μας δείχνουν ότι η αβεβαιότητα γίνεται εφαλτήριο για δημιουργία, εξέλιξη και ηγεσία, με τους επιχειρηματίες να χτίζουν όχι παρά τις δυσκολίες, αλλά επειδή ακριβώς τις αντιμετωπίζουν με δημιουργικότητα, και τις μετατρέπουν σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Καινοτομία, AI και η διαχείριση της αλλαγής

Μπορεί κανείς να αμφισβητήσει, πλέον, ότι ζούμε στην εποχή της καινοτομίας; Του νέου; 

Βλέπουμε κάθε μήνα κάτι το καινούργιο. Κάτι που, εν δυνάμει, μπορεί να αλλάξει το πώς προσδιορίζουμε την αξία σήμερα.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, για να μπορέσουν οι οργανισμοί να προσαρμοστούν στις ραγδαίες αλλαγές που αυτό επιφυλάσσει, να παραμείνουν ζωντανοί και χρήσιμοι, για να συνεχίσουν να δημιουργούν αξία, απαιτείται ένα DNA διαρκούς μετασχηματισμού. 

Και αυτό, δεν είναι πλέον ένα πρόγραμμα ή ένα έργο: είναι μια νέα κουλτούρα που προάγει την ελευθερία να αμφισβητούμε, να δοκιμάζουμε, να ενσωματώνουμε αλλαγές και τεχνολογίες, να αποτυγχάνουμε, να μαθαίνουμε και… να ξαναμαθαίνουμε. 

Όταν όλος ο κόσμος έβλεπε το AI να μπαίνει στη ζωή μας, στην ΕΥ αναρωτηθήκαμε: «πώς και πού μπορεί να αξιοποιηθεί;», «τι αλλαγές μπορεί να φέρει;» και, σημαντικότερα: «για ποιον;». Με αυτές τις ερωτήσεις κατά νου, αποφασίσαμε ότι, για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε έναν καλύτερο εργασιακό κόσμο για τους πελάτες μας, θα πρέπει πρώτα να δοκιμάσουμε τι λειτουργεί και τι όχι, στον δικό μας οργανισμό. 

Έτσι, όλος ο οργανισμός της EY έγινε ο “Client Zero” – ένα πεδίο εσωτερικών δοκιμών, για να βρούμε τις απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις, προκειμένου να υποστηρίξουμε τους πελάτες μας βάσει αληθινής εμπειρίας και εφαρμόσιμων πρακτικών. Στη, δε, Ελλάδα – η οποία είχε κομβικό ρόλο σε αυτήν την προσπάθεια – αναπτύξαμε το μεγαλύτερο, διεθνώς, κέντρο υλοποίησης λύσεων Τεχνητής Νοημοσύνης, το EY AI & Data Center of Excellence στην Αθήνα, με εκατοντάδες εξειδικευμένα στελέχη. 

Είδαμε, έτσι, στην πράξη, πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μεταμορφώσει επιχειρησιακές λειτουργίες, τεχνολογίες, αλλά και την εταιρική κουλτούρα: Με μια πορεία μετασχηματισμού, στην οποία συναντιούνται η καινοτομία, η τεχνολογία, και, κυριότερα, ο άνθρωπος. 

Και, επιτρέψτε μου, εδώ, ένα πιο υπαρξιακό, αν θέλετε, σχόλιο: Όταν το περιβάλλον γίνεται τόσο αβέβαιο όσο αυτό σήμερα, αξίζει κάποιος να σκέφτεται και να επιστρέφει σε κάποιες βασικές σταθερές. Σταθερές που δεν επηρεάζονται, αν θέλετε, από αυτήν τη μεταβλητότητα! 

Ποιον υπηρετούμε; Για ποιον παράγουμε και εργαζόμαστε; Για τους συναδέλφους μας στο γραφείο, για τους πελάτες μας, τους συνανθρώπους μας στις κοινότητες που ζούμε, για τις οικογένειές μας.

Ο άνθρωπος πρέπει να είναι στο επίκεντρο κάθε αλλαγής που ζούμε, για να μην απωλέσουμε το βασικότερο χαρακτηριστικό που μας κάνει ξεχωριστούς: την ενσυναίσθηση και τη δυνατότητά μας – όπως λέει ένας φίλος – να μπολιάζουμε το κάθε τι με όνειρο. 

Στηρίζοντας το μέλλον των νέων

Ένα όνειρο που αρχίζει να κλονίζεται για εκατομμύρια νέους διεθνώς. Όχι γιατί οι προοπτικές δεν υπάρχουν, αλλά γιατί τα μηνύματα που επιλέγονται να βγαίνουν προς τα έξω, επικεντρώνονται όχι στην αξία που μπορεί να δημιουργήσει η τεχνολογία, αλλά, κυρίως, στο τι θα υποκαταστήσει. Και ειδικότερα, πως θα υποκαταστήσει τους δικούς τους ρόλους.

Κάθε βδομάδα, νέοι άνθρωποι που σπουδάζουν ή περιμένουν να ενταχθούν στην αγορά εργασίας, ακούν πόσες χιλιάδες θέσεις καταργήθηκαν, καθώς και για την «αποδοτικότητα» και «οικονομική αξία» που θα δημιουργήσουν αυτές οι περικοπές. Αυτό που βιώνουν σε κάποιες περιπτώσεις είναι ένα «προκαταβολικό», αν θέλετε, «πένθος» για μια επαγγελματική πορεία που γίνεται αβέβαιη… πριν καν ξεκινήσει.

Και ξέρετε, το παράδοξο είναι ότι όσο πιο κοντά στην τεχνολογία είναι, τόσο πιο πολύ αυτές οι υπαρξιακές ανησυχίες τους φουντώνουν, βλέποντας εκ του σύνεγγυς τις δυνατότητές της να εκτελεί απρόσκοπτα και ταχύτατα εργασίες που, τυπικά, θα εκτελούσε κάποιος χτίζοντας εμπειρία ως νέος εργαζόμενος. Γεννιούνται αναπόφευκτα ερωτήματα όπως: «γιατί να προσπαθήσω σήμερα;», «πώς η δύσκολη δέσμευση και η προσπάθειά μου στο τώρα, θα δώσει ένα καλύτερο μέλλον και δουλεία αύριο;».

Και εσείς, είστε αυτοί που μπορείτε να διαμορφώσετε το μέλλον τους αυτό και πάλι, με αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη!

Με ένα ρεαλιστικό και ζωντανό όραμα, με ένα θετικό αφήγημα για την αλλαγή που έρχεται, και μία πρόταση χειροπιαστή, που επιτρέπει σε νέους επαγγελματίες να ξεκινήσουν μία ουσιαστική καριέρα – μαζί με την τεχνητή νοημοσύνη και όχι απέναντί της.

Με ένα καινούριο μοντέλο εργασίας, με διαφορετικές προσδοκίες από τους νέους εργαζόμενους, το οποίο στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων του αύριο, διαφορετικών από αυτών σήμερα. Δεξιοτήτων που δεν καλύπτονται από την τεχνολογία, αλλά τη συμπληρώνουν και συμπληρώνονται από εκείνη.

Διότι, αν δεν καταφέρουμε να ποτίσουμε με ελπίδα και να στηρίξουμε το όνειρο των νέων μας για δημιουργία και εξέλιξη, τότε, πολύ φοβάμαι, θα υποθηκεύσουμε το μέλλον μας. 

Αναγνωρίζοντας τους επιχειρηματίες

Είπα ξεκινώντας ότι ο επιχειρηματίας, όπως και ο καλλιτέχνης, δεν επιδιώκει την εφήμερη αναγνώριση, αλλά αγωνίζεται να αφήσει πίσω του ένα θετικό αποτύπωμα στον χρόνο. Ωστόσο, στην ΕΥ πιστεύουμε ότι αυτούς που ξεχωρίζουν, οφείλουμε να τους αναγνωρίζουμε και να τους αναδεικνύουμε και στο σήμερα!  

Όχι μόνο για να τιμήσουμε τους ίδιους, αλλά γιατί μπορούν – και πρέπει – να αποτελούν πρότυπο και παράδειγμα για όλους εμάς. Γιατί το πάθος, το όραμα, η δύναμη ψυχής, οι αξίες, η έμφυτη αισιοδοξία, και η εργατικότητά τους, όπως αντικατοπτρίζονται στο έργο τους, μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης, για όλους μας. Ιδιαίτερα, δε, για τους νεότερους, που βρίσκονται στα πρώτα βήματα της επιχειρηματικής τους πορείας. 

Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να κάνω μια ειδική αναφορά, σε έναν από αυτούς τους ανθρώπους-πρότυπα, που δυστυχώς σήμερα δεν είναι εδώ μαζί μας: τον Γιώργο Γεράρδο. Έναν άνθρωπο που έκανε το όραμά του, έργο. Την πίστη του, βεβαιότητα. Και με οδηγό την επιμονή του, κατάφερε να δημιουργήσει, με πολύ λίγα, τόσα πολλά. Είχαμε τη μεγάλη χαρά, να τον τιμήσουμε ως Έλληνα «Επιχειρηματία της Χρονιάς» για το 2021, και με τη σειρά του, εκείνος, εκπροσώπησε επάξια την εγχώρια επιχειρηματικότητα στο παγκόσμιο στερέωμα, στο EY World Entrepreneur Of The Year. Τον ευχαριστούμε για τους δρόμους που άνοιξε, και θα τον θυμόμαστε πάντα με σεβασμό.

Σήμερα, είμαστε εδώ για να αναδείξουμε τον αντίκτυπο, που οι επιχειρηματίες οι οποίοι συμμετείχαν στον φετινό διαγωνισμό, δημιούργησαν για τους ανθρώπους τους, την κοινωνία και την οικονομία.

Το σύνολο των επιχειρηματιών που συμμετείχαν φέτος, λοιπόν, στον θεσμό μας, εκπροσωπούν επιχειρήσεις με συνολικά έσοδα περίπου €3,5 δισ., οι οποίες απασχολούν περισσότερους από 17.500 εργαζόμενους, αυξάνοντας την περίοδο 2020-2025 τον κύκλο εργασιών τους σχεδόν κατά 140% και τις θέσεις εργασίας κατά 92%.

Θα ήθελα να συγχαρώ όλους τους νικητές μας του φετινού διαγωνισμού, αλλά και ξεχωριστά όλους όσοι μας τίμησαν με τη συμμετοχή τους. Θέλω, επίσης, να ευχαριστήσω τα μέλη της ανεξάρτητης Κριτικής Επιτροπής που, τα τελευταία χρόνια, αναλαμβάνουν ένα όλο και πιο δύσκολο έργο, λόγω ακριβώς του υψηλού επιπέδου των υποψηφίων. Και βέβαια, να ευχαριστήσω όλους τους χορηγούς της διοργάνωσης για την πολύπλευρη στήριξή τους – χωρίς αυτούς δεν θα βιώναμε αυτή την πραγματικά μοναδική βραδιά. Τέλος, ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους εσάς που είστε απόψε εδώ.

Από την πλευρά μου, και εκ μέρους όλων των ανθρώπων της ΕΥ, θέλω να σας διαβεβαιώσω, κλείνοντας, ότι, καθώς μπαίνουμε πλέον στον δεύτερο αιώνα παραγωγικής παρουσίας μας στην Ελλάδα, θα συνεχίσουμε να στεκόμαστε δίπλα σε όλους όσοι αγωνίζονται για να δημιουργήσουν κάτι μοναδικό και ανθεκτικό στον χρόνο. 

Για να διαμορφώσουμε, όλοι μαζί, το μέλλον μας με αυτοπεποίθηση”.