Η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα τραπεζοκαθίσματα και τους ελέγχους των δήμων άνοιξε μία μεγάλη συζήτηση. Τόσο μεγάλη όσο και τα πεζοδρόμια που καταλαμβάνουν οι επιχειρήσεις. Κατ’ αρχάς, δεν είναι σωστό, ούτε δίκαιο να τσουβαλιάζουμε όλους τους καταστηματάρχες ως παράνομους και όλους τους δήμους ως αναποτελεσματικούς. Ομως, τα συμπεράσματα της έκθεσης δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Μία στις δύο επιχειρήσεις καταλαμβάνει χώρο χωρίς άδεια, ενώ σχεδόν 8 στις 10 λειτουργούν κατά παράβαση των κανόνων. Οσο για την αποτελεσματικότητα των δήμων (των 14 συγκεκριμένων δήμων που περιλαμβάνονται στην έρευνα), βαθμολογείται κάτω από τη βάση.
Ενα από τα βασικότερα επιχειρήματα των δήμων είναι ότι δεν έχουν επαρκές προσωπικό. Προφανώς ισχύει μέχρι ενός βαθμού, αλλά από κάποιο σημείο και μετά αποτελεί θέμα επιλογής. Αυτό τουλάχιστον αναφέρεται στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στην οποία παρατίθενται και συγκεκριμένα παραδείγματα που το αποδεικνύουν: παραλιακός δήμος της ηπειρωτικής Ελλάδας δεν είχε διενεργήσει κανέναν (!) έλεγχο επί δύο ολόκληρα έτη (2023 και 2024), παρόλο που είχε εκδώσει συνολικά 176 άδειες. Στον ίδιο δήμο, το Ελεγκτικό Συνέδριο, σε μόλις δύο ημέρες, ήλεγξε 26 επιχειρήσεις και διαπίστωσε 22 παραβάσεις. Σε άλλον δήμο πάλι, είχαν αφήσει 41 αιτήσεις για άδειες να εκκρεμούν και είχαν εκδώσει μόνο μία εντός της θερινής σαιζόν, ενώ σε άλλη περιοχή τις έδωσαν στο τέλος του χρόνου, δηλαδή κατόπιν εορτής.
Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες και μία από αυτές έχει να κάνει με τη νοοτροπία και τα de facto δεδομένα που δημιούργησε η πανδημία, όταν «ξεχείλωσαν» τα όρια, αλλά δεν επανήλθαν ποτέ. Ωστόσο, είναι επίσης δεδομένο πως θα μπορούσαν να έχουν γίνει έστω τα βασικά, όπως είναι ένα απλό έγγραφο τύπου excel, για να τηρείται το μητρώο των παραχωρήσεων.
Ο δημόσιος χώρος είναι πολύτιμος και, δυστυχώς, δεν είναι επαρκής. Ο έλεγχος και η επιβολή κυρώσεων σε όσους τον καταπατούν δεν είναι δικαίωμα, είναι υποχρέωση των δήμων προς τους πολίτες τους. Σύντομα, πάντως, θα έχουν έναν ψηφιακό βοηθό, που δεν θα αφήνει περιθώρια για υπεκφυγές. Πρόκειται για την εφαρμογή «MyStreet», η οποία θα λειτουργεί στα πρότυπα του «MyCoast», που υπάρχει για τις παραλίες. Δηλαδή, θα μπορούν οι πολίτες να υποβάλλουν καταγγελίες, κάτι που θα βοηθήσει στη συμμόρφωση και των ίδιων των επιχειρήσεων.
