Ανέκαθεν γίνονταν γνωστές, αλλά ως ανθρωποκτονίες. Ενίοτε περνούσαν στο μέλλον ως ωραία τραγούδια, πικρά και μελαγχολικά, με κορυφαία τη δημιουργία των Μάνου Χατζηδάκη-Νίκου Γκάτσου «Ο Γιάννης ο φονιάς», που, κυριολεκτικά, στόλισε η φωνή του Μανώλη Μητσιά.

Τα τελευταία χρόνια η πυκνότητα των γεγονότων, τα αίτια, ξεχώρισαν το είδος ως γυναικοκτονίες. Για καθαρά κοινωνικούς λόγους, μιας και όλες τις συνδέει συγκεκριμένη νοοτροπία και πρακτική. Αυτή της ιδιοκτησίας, της αποκλειστικότητας, της κυριαρχίας, νοοτροπία που,  δυστυχώς, διαιωνίζεται με τη συνέργεια και προσώπων γένους θηλυκού, όπου η μάνα, συχνά, ορίζει τους κανόνες συμπεριφοράς του αρσενικού που εξακολουθεί για εκείνην να είναι ο αφέντης του σπιτιού.

Τρανή απόδειξη, κατά την άποψή μου, η απόφαση του εισαγγελέα Καλαμάτας  να παραδώσει τα δύο ανήλικα παιδιά της σφαγιασθείσας Βασιλικής, στην  Καλαμάτα, στην αδελφή της, απαγορεύοντας στους γονείς του δράστη να έχουν οποιαδήποτε επαφή με τα ορφανά! Ισως γιατί, από την προανακριτική διαδικασία, να ήρθαν «στα αφτιά του» οι απαράδεκτοι ισχυρισμοί  και οι άθλιες κριτικές για το τραγικό θύμα σε δημόσια θέα, στα σχόλια στο Διαδίκτυο, που αιτιολογούσαν τη στυγερή δολοφονία λόγω της προσωπικότητάς της που δεν ήταν ακριβώς το πρότυπο της υποταγμένης συζύγου που θα ήθελαν. Ισχυρισμοί που πιθανόν να ταίριαζαν στις απόψεις της στενής οικογένειας του δολοφόνου.

Από συγκεντρωτικά στοιχεία, που προέρχονται από δημοσιογραφικές καταγραφές και από ΜΚΟ, το 2024 είχαμε 15, το 2025 19 γυναικοκτονίες, ενώ έως τα μέσα του 2026 ήδη 5. Με επίσημα στοιχεία που κατατέθηκαν στη Βουλή από τον υφυπουργό Δικαιοσύνης, Ιωάννη Μπούγα, τα διάφορα, συναφή  με τη βία κατά των γυναικών ποινικά αδικήματα, το 2020 ήταν 2.534, ενώ το 2025 έφτασαν τα 12.880! Στοιχεία που αποδεικνύουν την επιτυχή πρόοδο από την πλευρά των νομοθετικών ρυθμίσεων της κυβέρνησης της Ν.Δ., τις αυστηρές ποινές, την ουσιαστική αλλαγή ώστε να διώκονται αυτεπάγγελτα οι υποθέσεις οικογενειακής βίας, χωρίς καν καταγγελία, πλαίσιο που τώρα πια ανοίγει στόματα και συνειδήσεις. Ομως, παρά τη δημιουργία χώρων προστασίας και διαμονής κακοποιημένων γυναικών από την Ελληνική Αστυνομία, την έντονη  ανάδειξη των θεμάτων από τα ΜΜΕ, το φαινόμενο παραμένει ισχυρό, κυρίως γιατί η σιωπή  υπερισχύει. Κυρίως η σιωπή από τις ίδιες τις κακοποιημένες γυναίκες, η σιωπή από το στενό οικογενειακό περιβάλλον, η κάλυψη των βίαιων πράξεων που εγκλωβίζουν ακόμη περισσότερο τη γυναίκα-θύμα.

Συζήτησα το θέμα με τον Αλέξανδρο Καλαβρή, υποψήφιο διδάκτορα της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ και συνεργάτη ψυχολόγο της ΕΛ.ΑΣ., ο οποίος ανέλυσε τα αίτια για τη σιωπή από την πλευρά των ιδίων των θυμάτων.  «Αισθάνονται εγκλωβισμένες  και με την πλάτη στον τοίχο. Νιώθουν αβοήθητες ενώ θέλουν να φύγουν, αλλά, κυρίως όταν έχουν παιδιά φρενάρουν από αδυναμία ως προς την ανατροφή τους, όταν στις περισσότερες περιπτώσεις δεν έχουν και τη στήριξη της οικογένειας. Εδώ ακριβώς ξεκινάει και η ευθύνη της Πολιτείας.

Της κοινότητας, της γειτονιάς, των κοινωνικών υπηρεσιών. Λείπει η διασύνδεση όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, διότι η αστυνομική επέμβαση -η ομάδα ΔΙ.ΑΣ., το περιπολικό- λήγει πολλές φορές αυτόματα, από τη στιγμή που το θύμα σιωπά και δεν παραδέχεται το πρόβλημα. Αυτό, λοιπόν, το σήμα της Αστυνομίας πρέπει να προχωρήσει την άλλη μέρα προς τις κοινωνικές υπηρεσίες του δήμου για περαιτέρω έρευνα. Σε συνεργασία με το σχολείο, όπου υπάρχουν παιδιά, γιατί εκεί πηγαίνει η μάνα και έτσι μπορεί να βοηθηθεί και να ξεφύγει από την ψευδαίσθηση του αισθήματος της αβοηθησίας, γνωρίζοντας πια πως υπάρχει προστασία να καταγγείλεις και να ξεφύγεις από το κακοποιητικό περιβάλλον. Είναι ευθύνη συλλογική αυτό το τείχος προστασίας και, πρωτίστως, όλων όσοι  συνθέτουν τις αρμόδιες αρχές και υπηρεσίες».

Οπωσδήποτε χρειάζεται το μεγάλο βήμα της συνέργειας. Αλλά παραμένει το πιο σημαντικό. Αυτό της σιωπής και της συνενοχής στο έγκλημα των οικογενειών πατριαρχικής δομής που στερεώνουν έναν γάμο πάνω στα θεμέλια της ιδιοκτησιακής σχέσης μεταξύ του δυνατού και της «αδύναμης», εν προκειμένω της γυναίκας που το στεφάνι της το μετατρέπουν σε περίφραξη, ενίοτε οπλίζοντας για την επόμενη γυναικοκτονία.