Ολη αυτή η επαναλαμβανόμενη, φωναχτή συζήτηση για το εάν, τελικά, η Τουρκία θα προμηθευτεί F-35 από τις ΗΠΑ, οι ατέρμονες και διαφορετικές ερμηνείες των λεγομένων από την πλευρά του προέδρου Τραμπ, η υπεροχή της γείτονος στην αμυντική βιομηχανία, είναι φυσικό να έχουν φέρει το θέμα σε επίπεδο καθημερινότητας, ενώ επαναφέρουν στη μνήμη των ειδικών τα διαχρονικά λάθη της χώρας μας στον τομέα αυτό.
Ενας από τους πλέον ειδικούς, ο Φαίδων Καραϊωσηφίδης, αεροναυπηγός και στρατιωτικός αναλυτής, διευθυντής του περιοδικού «Πτήση και Διάστημα» εξιστορεί:
«Η αποβιομηχάνιση παρέσυρε και την αμυντική βιομηχανία με λανθασμένες αποφάσεις. Ελλάδα, Τουρκία δεν είναι συγκρίσιμα μεγέθη για διάφορους λόγους. Εάν πάει κανείς πίσω στην απαρχή τους, ξεκινήσαμε και οι δύο χώρες μαζί. Ηρθε ο εθνάρχης Καραμανλής και με συγκεκριμένα βήματα έβαλε την Ελλάδα στον χάρτη των χωρών με αμυντική βιομηχανία. ΕΑΒ, ΕΛΒΟ, ΕΒΟ. Τομείς στους οποίους θεμελιώθηκε η δυνατότητα παραγωγής. Ηταν η χώρα που κατασκεύασε φρεγάτες, άρματα μάχης. Προσπάθειες που για πολλά χρόνια απέδωσαν στην κάλυψη εξοπλιστικών αναγκών με εγχώρια παραγωγή, συμπαραγωγή, ακόμη και σχεδιάσεις. Ακόμη στον Βόλο υπάρχει εταιρία που χρησιμοποιεί εκείνες τις δομές. Αλλά σήμερα το ερώτημα είναι πού βρίσκονται αυτές οι θρυλικές εταιρίες μας. Σε αντίθεση με την Τουρκία, που έχει συγκροτήσει ένα πολύ δυνατό βιομηχανικό σύστημα εντός. Η σημερινή αεροπορική TUSAS στήθηκε σε ακριβές αντίστοιχο και σε πρότυπο -όχι σε μεγέθη- με τη δική μας ΕΑΒ.
Το θέμα είναι πως οι τρεις βιομηχανίες και τα ναυπηγεία που συγκροτήθηκαν και αποτέλεσαν τον σκοπό τους για μεγάλο χρονικό διάστημα ακολούθησαν αυτό που συμβαίνει συνήθως στην Ελλάδα. Κάθε δέκα χρόνια κρίσεις, αποβιομηχάνιση, λανθασμένες αποφάσεις. Κορυφαίο παράδειγμα την περίοδο του 2001. Μας κάλεσε η Αμερική από κοινού με άλλες χώρες, Βρετανία, Ιταλία, Τουρκία, να μετάσχουμε στο πρόγραμμα EUROFIGHTER και μάλιστα χωρίς να βάλουμε βαθιά το χέρι στην τσέπη. Δεν αρνηθήκαμε καν. Απαξιώσαμε να απαντήσουμε! Αντιθέτως, η Τουρκία λειτούργησε με επιμονή στην ανάπτυξη της κρατικής αμυντικής βιομηχανίας της με χρηματοδοτική πηγή τα μετοχικά ταμεία, τα οποία επένδυαν χρήματα από κρατήσεις των στρατιωτικών και τελικά έγιναν γίγαντες. Εδώ η ελληνική βιομηχανία ανιχνεύεται σαν φάντασμα το οποίο προσπαθούν, είναι η αλήθεια, να το επαναφέρουν στη ζωή».
Η δημοσιογραφική μου εμπειρία κρατάει μνήμες γερές. Μία από αυτές, τη δεκαετία του 1980, η περίφημη ανδρεο-παπανδρεϊκή «Αγορά του αιώνα»…Ηταν απόφαση να «χτυπήσουμε» το εκσυγχρονιστικό πρόγραμμα της Τουρκίας στην Αεροπορία με πρόθεση επένδυσης για 160 μαχητικά. Που, τελικά, έγιναν 120 και, τελικά, πάρθηκε η απόφαση να αγοραστούν 40 F-16 Block 30 αμερικανικά, 40 γαλλικά Mirage 2000. Τι θέμα δημιουργήθηκε. Οταν σπας τις παραγγελίες δεν μπορείς και να διεκδικήσεις αντισταθμιστικά έργα, δημιουργία γραμμών συναρμολόγησης και συμπαραγωγής.
Για τον κύριο Καραϊωσηφίδη αυτή η τακτική των μετά από χρόνια, μικρών, συμπληρωματικών παραγγελιών σπάζει την αλυσίδα, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η διεκδίκηση δημιουργίας γραμμής συναρμολόγησης στην Ελλάδα με κατάληξη αμφίβολης, κατά τη γνώμη του, ποιότητας αντισταθμιστικών τα οποία υπάρχουν έως σήμερα. Και τέτοια, τονίζει, θέματα για την αμυντική βιομηχανία μας έχουν συμβεί, δυστυχώς, και σε άρματα μάχης και σε υποβρύχια. «Δεν μπορώ να σκεφτώ έναν τομέα που να ξεκίνησε και να τελείωσε αποδίδοντας σε μία χώρα που ξοδεύει τόσα πολλά, παίρνοντας τόσο πολύ λίγα, ακριβώς επειδή έκανε αυτή τη διαδικασία αγορά από το “ράφι”».
Του έθεσα το θέμα αν σε αυτή την προηγούμενη κατάσταση συνέβαλαν και οι ανοιχτές στην Iστορία μας πληγές, αυτές της διαφθοράς υπουργών, αξιωματούχων, στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, της κακοδιοίκησης και σπατάλης στις κρατικές βιομηχανίες αλλά και η φρενήρης και προκλητικά καταστροφική συνδικαλιστική δράση, για να μου απαντήσει περιφραστικά πως με καταδίκες -που κρίνει πως είναι και λίγες- δεν είναι τίποτε αόρατο. Κατά την άποψή του, σήμερα γίνεται μία καλή προσπάθεια, κάποια σταθερά βήματα και στον ιδιωτικό τομέα πρωτοστατούν δυο-τρεις ιδιωτικές εταιρίες, εξωστρεφείς που κοιτάνε πρώτα να έχουν τη δυνατότητα να συνεργαστούν με ξένες εταιρίες και να αποδώσουν εξαγωγικό αποτέλεσμα. Προσθέτοντας με σκεπτικισμό πως στην Ελλάδα παραγγέλνουμε σήμερα κάτι και η επόμενη παραγγελία γίνεται μετά από είκοσι χρόνια και παραμένει το ερώτημα πώς μπορεί να περιμένει ένα εργοστάσιο ή αν θα υπάρχει πλέον…
