Αθήνα Καιρός

Χριστούγεννα: Πίσω απ’ τα λαμπιόνια μπορεί να «κάνει» θλίψη

6 λεπτά
Χριστούγεννα: Πίσω απ’ τα λαμπιόνια μπορεί να «κάνει» θλίψη

Μια χαρούμενη οικογένεια με δύο μικρά παιδιά επισκέπτονται ένα πολυκατάστημα για χριστουγεννιάτικα ψώνια.

Ρούχα, παιχνίδια, λαχταριστές σοκολάτες, δέντρο, λαμπιόνια και άλλα πολλά φανταχτερά. Τα μαγαζιά δείχνουν όμορφα όπως είναι στολισμένα, οι δρόμοι είναι στολισμένοι κι αυτοί. Καλοντυμένος κόσμος με τη χαρά ζωγραφισμένη στα πρόσωπα κάνει τη βόλτα του με σακούλες στα χέρια. Το τραπέζι στο σπίτι είναι γεμάτο, όλη η οικογένεια και φίλοι δείχνουν να περνάνε ανεπανάληπτα. Το τζάκι καίει και η θαλπωρή περισσεύει.

Δεν είναι μια εικόνα από την πραγματικότητα. Αλλά μια εικόνα μιας τηλεοπτικής διαφήμισης, ή μιας χριστουγεννιάτικης ταινίας, καθώς μπαίνουμε σιγά σιγά στην εορταστική περίοδο. Μια εικόνα που δημιουργεί ένα στερεότυπο με το οποίο προσπαθούμε να συμβαδίσουμε. Κι όταν νιώθουμε πως δεν τα καταφέρνουμε μας παίρνει από κάτω. Η περίοδος των Χριστουγέννων δημιουργεί προσδοκίες, υποχρεώσεις, η μη εκπλήρωση των οποίων μπορεί να προκαλέσει άγχος και θλίψη.

Γιατί η πραγματικότητα είναι για κάποιους ανθρώπους διαφορετική. Μπορεί να βρίσκονται σε μια γενικότερη κατάσταση θλίψης, να βιώνουν μια απώλεια, μια αρρώστια, οικονομικές δυσκολίες και άλλα πολλά που τυχαίνουν στη ζωή, ή απλά να είναι μόνοι. Μια βασική παράμετρος του πως βιώνουμε τις γιορτές, σύμφωνα με έρευνες, είναι και τα χρήματα που μπορούμε να διαθέσουμε. Σε μεγάλο μέρος του κόσμου δεν υπάρχουν τα χρήματα για να γεμίσει το τραπέζι, ούτε η δυνατότητα για πολλές αγορές, πόσο μάλλον για εκδρομές. Αλλά και το οικογενειακό τραπέζι, αντίθετα με την εικόνα που φαίνεται στις διαφημίσεις, κάποιες φορές είναι μια τοξική συνθήκη κι ένα τεστ αυτοσυγκράτησης.

“Η περίοδος των Χριστουγέννων μπορεί να είναι μια χαρούμενη αλλά και μια αγχωτική περίοδος του χρόνου εξ’ αιτίας των προσδοκιών να περάσουμε χρόνο με οικογένεια και φίλους να επιβιώσουμε οικογενειακών προστριβών και να διατηρήσουμε σημαντικά έθιμα”, αναφέρει ο Arthur C. Evans Jr, CEO της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας σε μια έρευνα σχετικά με το άγχος κατα τη διάρκεια της εορταστικής περιόδου. “Eίναι σημαντικό οι άνθρωποι να φροντίζουν την ψυχική τους υγεία, ειδικά σε κοινότητες δυσανάλογα επιβαρυμένων ανθρώπων τα μέλη των οποίων αισθάνονται αποκλεισμένα από αυτό που θεωρείται γιορτινή περίοδος” προσθέτει ο Evans.

Στην έρευνα της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας, το 58% των ερωτηθέντων δήλωσε πως το μεγαλύτερο άγχος τους είναι το οικονομικό, με τα φτωχά νοικοκυριά να δηλώνουν περισσότερο άγχος σχετικά με τα ευκατάστατα. Ένα όχι αμελητέο ποσοστό, 40%, αγχώνεται με την επιλογή δώρων και παρότι οι περισσότεροι αναφέρουν αυξημένο άγχος κατα την περίοδο των εορτών, ταυτόχρονα δηλώνουν πως αξίζει τον κόπο γιατί τα Χριστούγεννα είναι όμορφα. Μάλιστα σύμφωνα με άλλες έρευνες τα ποσοστά αυτοκτονιών, αντίθετα από ότι πιστεύεται, είναι χαμηλότερα το Δεκέμβρη. Κάτι που ίσως δείχνει πως το εορταστικό κλίμα έχει με κάποιον τρόπο μια θετική επίδραση στους ανθρώπους.

Η θεωρία για καταθλιπτική διάθεση και ανησυχία κατά τη διάρκεια των γιορτών δεν είναι καινούργια αλλά ούτε και πολύ παλιά. Αποδίδεται στον ψυχίατρο James Cattell, ο οποίος το 1955 εισήγαγε τον όρο Holiday Syndrome (Σύνδρομο των Γιορτών) για να περιγράψει τα συναισθήματα που καμιά φορά νιώθουμε τα Χριστούγεννα. Συναισθήματα όπως άγχος, μοναξιά, ευερεθιστότητα, νοσταλγία. Νοσταλγία για τα περασμένα χρόνια και μια διάθεση για μια μαγική λύση, μια χρονομηχανή που θα μας μεταφέρει σε μία εποχή που όλα ήταν όμορφα. Ή νομίζουμε πως ήταν όμορφα, παραγνωρίζοντας το χαρακτηριστικό του χρόνου που αμβλύνει τις άσχημες εμπειρίες.

Το 1975 ο ψυχίατρος S.M. Sattin δημοσίευσε μια ακόμα σχετική έρευνα με τίτλο “The Psychodynamics of the ‘Holiday Syndrome’”. Ο Sattin εξέτασε ανθρώπους με ψυχικά νοσήματα. Ανθρώπους που ένιωθαν θυμό, απώλεια, άγχος και άλλα αρνητικά συναισθήματα. Συναισθήματα που όλοι/ες λίγο πολύ νιώθουμε και διαχειριζόμαστε άλλες φορές καλά, άλλες όχι τόσο. Στην εν λόγω έρευνα εξετάζεται η ένταση μεταξύ της ιδανικής γιορτινής χαράς από τη μια και της προσωπικής πραγματικότητας που βιώνει το άτομο. Το “ιδανικό” δεν είναι μια παγιωμένη σταθερά. Είναι κάτι που διαμορφώνεται από πληθώρα πραγμάτων. Από τα ΜΜΕ μέχρι τις αφηγήσεις φίλων, κι από τις διαφημίσεις μέχρι τις αναρτήσεις που βλέπουμε στα social. Το ιδανικό, το τέλειο, όμως δεν υπάρχουν.

Πριν κάποιο καιρό, σ’ ένα μπαρ της Αθήνας ήταν δυο φίλες. Δε χόρευαν, δε μιλούσαν πολύ μεταξύ τους. Έπιναν τα κοκτέιλ τους κι έβγαζαν σέλφι με ψεύτικα χαμόγελα. Σέλφι για stories, όπου θα φαίνεται πως περνάνε καλά, πως ξεφαντώνουν. Κι όμως, δεν ήταν αλήθεια. Ίσως ήταν το ίδιο θλιμμένες με αυτόν/η που θα διάβαζε το story και θα αισθανόταν θλίψη επειδή δεν περνάει τόσο καλά όσο αυτές έδειχναν. Το ίδιο συμβαίνει και στις γιορτές. Τα stories με φαγητά, τραπέζια, κοκτέιλ και μπαρ παίρνουν και δίνουν. Συνεισφέροντας με τη σειρά τους στο στερεότυπο του, “πρέπει” να περάσω καλά όπως όλοι αυτοί. Κι όταν μπαίνει το “πρέπει”, η συνταγή χαλάει.

Η θλίψη των εορτών, όμως, δεν είναι μια κλινική διαταραχή αλλά μια προσωρινή κατάσταση. Αυτό που βιώνουμε είναι η σύγκρουση του ιδεατού με την πραγματικότητα και αυτό που νιώθουμε είναι ανάλογο του χάσματος μεταξύ των δύο. Ενώ όμως η πραγματικότητα είναι ένα δεδομένο, το ιδεατό είναι μια επινόηση. Με πιο απλά λόγια, αυτό που μετράει είναι πού θα βάλουμε τον πήχη. Κι ας θυμόμαστε πως τις όμορφες στιγμές τις φτιάχνουν οι άνθρωποι και όχι τα αντικείμενα.

Ακολουθήστε το EleftherosTypos.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο EleftherosTypos.gr
ΣΧΟΛΙΑ
Σχολιασμός

Tο eleftherostypos.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

eleftherostypos.gr | Ταυτότητα
Διακριτικός Τίτλος:Ελεύθερος Τύπος
Έδρα Εταιρείας:Χλόης 80, Μεταμόρφωση Τ.Κ. 14452
Νομική Μορφή:Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία
ΑΦΜ:801129700 – Δ.Ο.Υ.: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ
Νόμιμος Εκπρόσωπος – Διαχειριστής:Αντωνίου Θωμάς
Δικαιούχος Domain Name:ΕΤ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Ι.Κ.Ε.
Διευθυντής:Γιάννης Τσαπρούνης
Διευθυντές Σύνταξης:Μιχάλης Μαρδάς – Δέσποινα Κονταράκη
Αρχισυνταξία:Κώστας Κατίκος – Μιχαήλ Παπαβασιλείου
Εμπορικός Διευθυντής:Δημήτρης Καλαμάρης
Διευθύντρια Ψηφιακού Μάρκετινγκ:Ελένη Νικολετοπούλου
Στοιχεία Επικοινωνίας
Τηλέφωνο:+30210-8113000
Email:[email protected]