Πληθαίνουν καθημερινά τα στοιχεία που προοιωνίζονται μία πολύ μεγάλη διεθνή ύφεση, λόγω του οικονομικού παγώματος που επέφερε η πανδημία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες γίνεται λόγος για ανεργία στο 30% - από 4,5% στις αρχές της χρονιάς – ενώ οι Βρετανοί μιλούν για αρνητική ανάπτυξη 30% για το εξάμηνο της χρονιάς.
Γράφει ο Στέφανος Τζανάκης
Είναι ξεκάθαρο ότι ύφεση θα υπάρξει – καμία οικονομία δεν μπορεί να γλυτώσει από αυτό, ακόμα κι αν μιλάμε για χώρες που εφαρμόζουν στην πράξη τις θεωρίες περί ανοσίας της αγέλης, προκειμένου να αποφύγουν τις βαριές οικονομικές συνέπειες. Το ερώτημα είναι ο χρόνος που θα διαρκέσει όλο αυτό – όπως και ποιες θα είναι οι αλλαγές που θα επέλθουν.
Θα έχουμε για παράδειγμα συμπίεση των μισθών, ώστε να αυξηθεί σε πρώτη φάση η απασχόληση; Και αν ναι, πόσο θα κρατήσει αυτό; Θα διαφοροποιηθεί το λιανεμπόριο, με την επικράτηση των τηλεπωλήσεων – πράγμα που θα μειώσει δραστικά τις θέσεις εργασίας; Ο τουρισμός θα ξαναγίνει ποτέ αυτό που ήταν;
Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά για τις ανατροπές που θα έλθουν, επειδή κανείς δεν γνωρίζει τον βασικό παράγοντα, που θα καθορίσει τα πάντα: δηλαδή, τη διάρκεια της κρίσης. Ενώ δημοσιοποιούνται καθημερινά εξελίξεις που φαντάζουν ως θετικές σχετικά με τη φαρμακευτική αντιμετώπιση της κρίσης, δεν υπάρχει κάποια κατάληξη, ούτε καν μία σοβαρή εκτίμηση για το πότε θα συντελεστεί κάτι τέτοιο.
Από την άλλη πλευρά, το γεγονός ότι άνθρωποι που νόσησαν και θεραπεύτηκαν, ανιχνεύονται και πάλι θετικοί στον ιό, δείχνει το μέγεθος της άγνοιας που έχει η ανθρωπότητα για τη συμπεριφορά του, όπως και τις μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην υγεία των πολιτών.
Το συμπέρασμα είναι – δυστυχώς – θολό, όπως και η πραγματικότητα που βιώνει ο πλανήτης. Και βάζει από την πίσω πόρτα ζητήματα για τα οποία – σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, τουλάχιστον – θεωρούσαμε ότι τα είχαμε λύσει, με τα μέτρα περιορισμού στο σπίτι, που έχουν αποφέρει μία σχεδόν επίπεδη επιδημιολογική καμπύλη. Θα αντέξουμε άραγε ως το τέλος οικονομικά; Αν κρίνει κανείς από τις απαντήσεις σε χθεσινή δημοσκόπηση – με έναν στους τέσσερις να απαντά ήδη ότι «τα λεφτά τελείωσαν» – και για αυτό δεν έχει βρεθεί φάρμακο…
Από την έντυπη έκδοση
*Ο Στέφανος Τζανάκης είναι διευθυντής έκδοσης του Ελεύθερου Τύπου
