Τα αίτια της νόσου

Οι περισσότερες περιπτώσεις μηνιγγίτιδας προκαλούνται από κάποια ιογενή λοίμωξη. Ωστόσο, βακτηριακές και μυκητιακές λοιμώξεις μπορεί επίσης να οδηγήσουν σε αυτήν. Ανάλογα με την αιτία της μόλυνσης, η μηνιγγίτιδα μπορεί να περάσει από μόνη της σε μερικές εβδομάδες, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποδειχτεί απειλητική για τη ζωή του ατόμου και να απαιτεί επείγουσα θεραπεία με αντιβιοτικά.

Πώς θα καταλάβετε αν εσείς ή κάποιος δικός σας έχει μηνιγγίτιδα

Τα συμπτώματα της μηνιγγίτιδας μπορεί να αναπτυχθούν μέσα σε αρκετές ώρες ή πιο σταδιακά σε 1-2 ημέρες. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε άτομο ηλικίας άνω των 2 ετών και περιλαμβάνουν:

• Ξαφνικό υψηλό πυρετό
• Σοβαρό πονοκέφαλο που δεν μοιάζει με άλλους τύπους πονοκεφάλου που είχατε στο παρελθόν
• Πόνο στον αυχένα και δυσκολία των κινήσεων στον λαιμό (δυσκαμψία)
• Eμετο ή ναυτία με πονοκέφαλο
• Σύγχυση ή δυσκολία συγκέντρωσης
• Κρίσεις επιληψίας
• Υπνηλία ή δυσκολία να ξυπνήσετε
• Ευαισθησία στο φως
• Μειωμένη όρεξη
• Δερματικό εξάνθημα (σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στη μηνιγγοκοκκική μηνιγγίτιδα)

Συμπτώματα σε νεογέννητα μωρά

Τα νεογνά και τα βρέφη μπορεί να μην εκδηλώσουν τα τυπικά συμπτώματα του πονοκεφάλου και της δυσκαμψίας στον αυχένα. Αντ’ αυτού, τα σημάδια της μηνιγγίτιδας σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Υψηλό πυρετό
• Αδιάκοπο κλάμα
• Υπερβολική υπνηλία ή ευερεθιστότητα
• Αδράνεια ή νωθρότητα
• Μειωμένη όρεξη
• Εξόγκωμα στο μαλακό σημείο στην κορυφή του κεφαλιού
• Ακαμψία στο σώμα και τον λαιμό 

Πότε πρέπει να δείτε έναν γιατρό

Η ιογενής μηνιγγίτιδα μπορεί να βελτιωθεί χωρίς θεραπεία, αλλά η βακτηριακή μηνιγγίτιδα είναι σοβαρή, μπορεί να έρθει απότομα και απαιτεί άμεση θεραπεία με αντιβιοτικά για πιο ταχεία ανάρρωση. Η καθυστέρηση στην έναρξη θεραπείας για τη βακτηριακή μηνιγγίτιδα αυξάνει τον κίνδυνο μόνιμης βλάβης του εγκεφάλου ή και θανάτου. Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα μπορεί να αποβεί μοιραία για το άτομο μέσα σε λίγες ημέρες.

Ο μηνιγγιτιδόκοκκος

Η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος οφείλεται στον μηνιγγιτιδόκοκκο, ένα βακτήριο το οποίο εισέρχεται στον οργανισμό διά μέσου του ανώτερου αναπνευστικού και μπορεί ξαφνικά να προκαλέσει μηνιγγίτιδα (λοίμωξη του περιβλήματος του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού) ή σηψαιμία (λοίμωξη του αίματος).

Γιατί οι έφηβοι κινδυνεύουν από το νόσημα

Κοινές καθημερινές συμπεριφορές των εφήβων τούς καθιστούν σε υψηλό κίνδυνο για τη μετάδοση του μηνιγγιτιδόκοκκου. Οι συμπεριφορές που αυξάνουν τον κίνδυνο περιλαμβάνουν τις ομαδικές συνθήκες διαβίωσης, το φιλί, τον συγχρωτισμό και τη χρήση κοινών αντικειμένων εστίασης. Τα επιστημονικά δεδομένα επιβεβαιώνουν αυτό τον κίνδυνο, με μελέτη που έχει δημοσιευτεί στο Lancet να δείχνει ότι η φορεία του νοσήματος έχει αρχίσει να αυξάνεται από την ηλικία των 10 ετών, με αποτέλεσμα στην ηλικία των 19 ετών 1 στα 4 άτομα να είναι φορέας του βακτηρίου.

Μακροχρόνιες συνέπειες μετά τη νόσηση

Ειδικότερα για τους εφήβους, πέραν των παραπάνω επιπλοκών και της υψηλής θνητότητας, το νόσημα μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την καθημερινότητά τους. Πρόσφατη μελέτη σε αυτήν την ηλικία έδειξε πως φαινομενικά υγιείς έφηβοι που επιβίωσαν από το νόσημα παρουσίαζαν μεγαλύτερα ποσοστά κούρασης, είχαν χαμηλότερη ποιότητα ζωής και χειρότερες επιδώσεις στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο σε σχέση με τους συνομηλίκους τους.

Τα διαθέσιμα εμβόλια αποδεικνύονται σωτήρια

Στη χώρα μας υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια για τους 5 συχνότερους τύπους της μηνιγγιτιδοκοκκικής νόσου (A, B, C, Y, W). Οι έφηβοι και νεαροί ενήλικες είναι μια ευαίσθητη ομάδα για τη μηνιγγιτιδοκοκκική νόσο, καθώς αυτοί είναι οι κύριοι φορείς της νόσου και βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο λόγω των καθημερινών κοινωνικών τους συμπεριφορών. Επίσης, τα ποσοστά θνητότητας σε αυτές τις ηλικίες είναι υψηλά, καθώς φαίνεται πως οι έφηβοι καθυστερούν να φτάσουν στο νοσοκομείο και να λάβουν την κατάλληλη θεραπεία σε σχέση με τα μικρότερα παιδιά.

 Το πιο ισχυρό μέτρο πρόληψης για τον μηνιγγιτιδόκοκκο είναι ο εμβολιασμός, ο οποίος δεν θα πρέπει να καθυστερεί σε καμία ηλικιακή ομάδα, ώστε να διασφαλιστεί η υγεία της κοινότητας. Η μηνιγγίτιδα από μηνιγγιτιδόκοκκο μπορεί να είναι μια σχετικά σπάνια αλλά πολύ σοβαρή νόσος, που μπορεί να έχει χρόνιες επιπλοκές ή ακόμα και να οδηγήσει σε θάνατο.