Σε εξέλιξη η ισχυρότερη ηλιακή καταιγίδα των τελευταίων 20 ετών – Τι μπορεί να προκαλέσει [βίντεο]

Ισχυρή ηλιακή δραστηριότητα που εκπέμπεται από τον Ήλιο κατευθύνεται προς τη Γη και είναι πιθανό να δημιουργήσει εντυπωσιακά φαινόμενα σέλαος σε απρόσμενες περιοχές. Το Κέντρο Πρόγνωσης Διαστημικού Καιρού της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (SWPC), κατατάσσει την ηλιακή καταιγίδα στο επίπεδο τέσσερα από τα πέντε σε κλίμακα σοβαρότητας, γι’ αυτό και παρακολουθείται στενά από τους επιστήμονες.

«Μια σοβαρή ηλιακή καταιγίδα S4 βρίσκεται σε εξέλιξη – αυτή είναι η μεγαλύτερη ηλιακή καταιγίδα εδώ και πάνω από 20 χρόνια», ανακοίνωσε το SWPC στο X. «Η τελευταία φορά που παρατηρήθηκαν επίπεδα S4 ήταν τον Οκτώβριο του 2003. Οι πιθανές επιπτώσεις περιορίζονται κυρίως στις διαστημικές εκτοξεύσεις, την αεροπορία και τις δορυφορικές λειτουργίες».

An S4 severe solar radiation storm is now in progress – this is the largest solar radiation storm in over 20 years. The last time S4 levels were observed was in October, 2003. Potential effects are mainly limited to space launch, aviation, and satellite operations. pic.twitter.com/kCjHj4XYzB

— NOAA Space Weather Prediction Center (@NWSSWPC) January 19, 2026

Οι διαστημικές καταιγίδες του Οκτωβρίου 2003, κατά τη διάρκεια του Halloween, προκάλεσαν διακοπές ρεύματος στη Σουηδία και ζημιές σε μετασχηματιστές ρεύματος στη Νότια Αφρική, σύμφωνα με το SWPC.

Όταν οι ηλιακές καταιγίδες φτάνουν στη Γη, μπορούν να προκαλέσουν αυξημένο κίνδυνο έκθεσης σε ακτινοβολία για τους αστροναύτες σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη, όπως εκείνους που βρίσκονται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, καθώς και για τους επιβάτες πτήσεων που ταξιδεύουν σε πολικές διαδρομές.

Το SWPC έχει ειδοποιήσει τις αεροπορικές εταιρείες, τη NASA, την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών, την North American Electric Reliability Corporation και άλλους φορείς να προετοιμαστούν για την καταιγίδα.

WE HAVE IMPACT. The EMP from the solar storm shockwave spiked the interplanetary magnetic field to Bt 87 nT and Bz -32 nT which is INSANE. We’re simultaneously in severe G4 geomagnetic and S4 radiation storms. Now the interplanetary magnetic field is at Bt ~35 nT and Bz -23 nT. pic.twitter.com/2DaLdhDQBz

— Stefan Burns (@StefanBurnsGeo) January 19, 2026

«Έχουμε κάνει όλα αυτά τα τηλεφωνήματα για να βεβαιωθούμε ότι όλοι οι φορείς που διαχειρίζονται κρίσιμες τεχνολογικές υποδομές είναι ενήμεροι για το τι συμβαίνει», δήλωσε στο CNN ο μετεωρολόγος του SWPC, Σον Νταλ.

Κατά τη διάρκεια συμβάντων αυξημένου κινδύνου ακτινοβολίας, οι αστροναύτες μπορούν να μετακινηθούν σε τμήματα του διαστημικού σταθμού που είναι καλύτερα προστατευμένα, όπως έκαναν κατά τη διάρκεια προηγούμενων ηλιακών καταιγίδων, όπως η ακραία γεωμαγνητική καταιγίδα που συνέβη τον Μάιο του 2024.

Solar storm looking edgy in Scotland this eve #northernlights #solarstorm #space pic.twitter.com/YILqAAscoP

— Steve R (@TheStevenReilly) January 19, 2026

Η αυξημένη ακτινοβολία μπορεί επίσης να θέσει σε κίνδυνο τους δορυφόρους στους οποίους βασιζόμαστε για τις επικοινωνίες και την πλοήγηση.

Κατά τη διάρκεια της γεωμαγνητικής καταιγίδας του Μαΐου 2024, η εταιρεία τρακτέρ John Deere ανέφερε ότι ορισμένοι πελάτες που βασίζονται στο GPS για γεωργία ακριβείας αντιμετώπισαν διακοπές. Ωστόσο, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι χειριστές του ηλεκτρικού δικτύου και των δορυφόρων διατήρησαν τους δορυφόρους σε καλή κατάσταση και σε σωστή τροχιά και διαχειρίστηκαν τη συσσώρευση έντονων γεωμαγνητικών ρευμάτων στα συστήματα του δικτύου.

Αν και οι φορείς εκμετάλλευσης δορυφόρων πιθανότατα θα χρειαστεί να λάβουν μέτρα, δεν αναμένεται να υπάρξουν εκτεταμένες επιπτώσεις στην τεχνολογία για το ευρύ κοινό, δήλωσε ο Ράιαν Φρεντς, ηλιακός φυσικός στο Εργαστήριο Ατμοσφαιρικής και Διαστημικής Φυσικής του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλντερ.

Κυνηγώντας το σέλας

Μια σοβαρή γεωμαγνητική καταιγίδα έπληξε επίσης τη Γη τη Δευτέρα (19/01) στις 2:20 μ.μ. ET, δήλωσε ο Νταλ. Τέτοιες καταιγίδες έχουν επίσης την ικανότητα να διαταράξουν το ηλεκτρικό δίκτυο, σύμφωνα με το SWPC.

An aurora borealis lit up the night sky over the Czech Republic on Monday, with residents sharing photos from across the country.

The aurora was caused by charged particles from the Sun colliding with Earth’s atmosphere. pic.twitter.com/PrSviEvV6v

— Prague Morning (@PragueMorning) January 20, 2026

Ενώ μια ηλιακή ακτινοβολική καταιγίδα σηματοδοτεί την απελευθέρωση έντονων, ταχέως κινούμενων φορτισμένων σωματιδίων προς τη Γη, οι πιο αργές γεωμαγνητικές καταιγίδες προκαλούνται από εκρήξεις στεμματικής μάζας (CME) ή εκρήξεις πλάσματος και μαγνητικών πεδίων από την εξωτερική ατμόσφαιρα του ήλιου.

@unwetterfreaks Was soll man dazu noch sagen? Was für eine magische Nacht, an welche wir uns für lange Zeit zurückerinnern werden. Bis in den Alpenraum leuchteten die Polarlichter in intensiven Rot- und Grüntönen. Zwar haben wir in Skandinavien schon so einiges erlebt und gesehen, ein solches Ereignis vor der eigenen Haustür stellt dies aber noch einmal in den Schatten #polarlichter #deutschland #farben #aurora #auroraborealis ♬ son original – Trendformusic🤍🇲🇺

Όταν αυτές οι εκρήξεις κατευθύνονται προς τη Γη, μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές διαταραχές στο μαγνητικό πεδίο της Γης, με αποτέλεσμα γεωμαγνητικές καταιγίδες.

@pandoras_box14 The Aurora Borealis is so beautiful!!! #auroraborealis #alaskanightsky #northernlights #astrophotography #beautiful ♬ Lights – Bassnectar Remix – Ellie Goulding

Η εκτίναξη μάζας από το ηλιακό στέμμα, που ξεκίνησε από τον Ήλιο την Κυριακή (18/01), προκλήθηκε από μια έκλαμψη κατηγορίας Χ, τον πιο έντονο τύπο ηλιακής έκλαμψης. Αυτή είναι η πρώτη μεγάλη ηλιακή έκλαμψη του έτους, σύμφωνα με τον Φρεντς.

@hannaheastwood16 Aurora in the UK but then I noticed the alien #aurora #northernlights #auroraborealis #alien #viral ♬ Creepy and simple horror background music(1070744) – howlingindicator

Η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα προκαλεί το φαινόμενο του σέλαος που «χορεύει» γύρω από τους πόλους της Γης, γνωστό ως βόρειο σέλας ή aurora borealis και νότιο σέλας ή aurora australis. Όταν τα ενεργοποιημένα σωματίδια από τις εκτίναξεις στεμματικής μάζας φτάνουν στο μαγνητικό πεδίο της Γης, αλληλεπιδρούν με τα αέρια της ατμόσφαιρας και δημιουργούν διαφορετικά χρωματιστά φώτα στον ουρανό.

@matteomiossec Des aurores boréales ont illuminé le phare de l’île Vierge dans la nuit du 19 au 20 janvier. Nous avons pu observer des aurores boréales partout en France, et plus précisément dans le Finistère, où j’ai réalisé ce timelapse de 23h25 à 23h43 pour un total de 232 photos. #aurore #auroreboreale #bretagne #france #space ♬ Papaoutai (Afro Soul) – mikeeysmind & Chill77 & Unjaps

«Για όσους κυνηγούν το βόρειο σέλας, η καλύτερη επιλογή είναι να βρουν ένα μέρος με καθαρή και σκοτεινή θέα προς τον βορρά, χωρίς παρεμβολές από φωτορύπανση», είπε ο Φρεντς. «Το βόρειο σέλας θα είναι πιθανότατα πιο έντονο μόλις σκοτεινιάσει αρκετά ώστε να μπορείτε να το δείτε από τη θέση σας».

@valerie1064 #auroraborealis ♬ original sound – Music Travel Love

Το σέλας εμφανίζει σύντομες εκρήξεις δραστηριότητας διάρκειας 20 λεπτών, που ονομάζονται υποκαταιγίδες. Κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων, το βόρειο σέλας είναι ορατό πολύ πιο νότια από ό,τι κατά τη διάρκεια της υπόλοιπης νύχτας, είπε ο Φρεντς.

Είναι πιθανές περισσότερες εκρήξεις από μια ενεργή περιοχή ηλιακών κηλίδων και όσες συμβούν την επόμενη εβδομάδα έχουν πολλές πιθανότητες να προκαλέσουν περαιτέρω εκρήξεις προς τη Γη, είπε ο French.