Στην απότομη πλαγιά των Γερανείων, επάνω από το Λουτράκι, σε μια θέση με πανοραμική θέα, υψώνεται επιβλητική η περίφημη Μονή του Οσίου Παταπίου, που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τόπους προσκυνήματος στην Ελλάδα.
Η μονή έχει αναπτυχθεί γύρω από το σπήλαιο που είχε χρησιμοποιηθεί ως ασκητήριο τουλάχιστον από τον 14ο αιώνα και στο εσωτερικό του βρέθηκε το λείψανο του Οσίου Παταπίου. Το λείψανο παλαιότερα φυλασσόταν στην Κωνσταντινούπολη και ήταν υπό την προστασία της Ελένης Παλαιολογίνας, μετέπειτα Αγίας Υπομονής, μητέρας του τελευταίου Βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Μετά την Αλωση, μεταφέρθηκε στο σπήλαιο του Λουτρακίου για να διαφυλαχθεί και παρέμεινε εκεί ανέπαφο μέχρι την τυχαία ανακάλυψή του, το 1904, κατά τη διάρκεια εργασιών. Ηταν τοποθετημένο σε μια κρύπτη, καλυμμένο με κεραμίδια και ταυτοποιήθηκε από τη δερμάτινη μεμβράνη που έγραφε το όνομα του οσίου. Η γυναικεία μονή ιδρύθηκε το 1952 και σήμερα διαθέτει σύγχρονες, ευρύχωρες εγκαταστάσεις, ενώ επιτελεί σπουδαίο φιλανθρωπικό και κοινωνικό έργο.
Η πρόσβαση στο συγκρότημα γίνεται μέσω μιας μεγάλης ελικοειδούς κλίμακας με περίπου 150 σκαλοπάτια. Το σπήλαιο αποτελεί το κέντρο του ενδιαφέροντος. Στο εσωτερικό του φυλάσσεται το λείψανο του Οσίου Παταπίου μέσα σε ξύλινη λάρνακα, ενώ από την οροφή του κρέμονται πολυάριθμα καντήλια, αφιερώματα των πιστών. Διαθέτει λιθόκτιστο τέμπλο με δύο πύλες και κοσμείται με μεταβυζαντινές τοιχογραφίες, πιθανώς του 15ου αιώνα. Μπροστά από το σπήλαιο είχε χτιστεί σύγχρονος ναός, αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, που έχει τη θέση καθολικού. Ανήκει στον τύπο της βασιλικής με τρούλο και στο εσωτερικό του φυλάσσεται η κάρα της Αγίας Υπομονής.
Ο βίος του Οσίου Παταπίου
Ο Οσιος Πατάπιος γεννήθηκε στην Αίγυπτο και από μικρό παιδί είχε «πνεύμα αγάπης και σωφρονισμού». Οταν μεγάλωσε, αφού διαμοίρασε την κληρονομιά του στους φτωχούς, αποσύρθηκε στην έρημο. Εκεί γέμιζε τον χρόνο του με προσευχή, μελέτη και αγαθοεργίες. Σε κάθε κουρασμένο οδοιπόρο που περνούσε από το κελί του, πρόσφερε ανάπαυση και φιλοξενία. Ομως, εκμεταλλευόμενος την ευκαιρία, του παρείχε με διάκριση και πνευματικές οδηγίες και συμβουλές, χρήσιμες για τη σωτηρία της ψυχής του. Ετσι, η φήμη του Παταπίου εξαπλώθηκε γρήγορα και κάθε μέρα πολλοί έφθαναν στο κελί του, για να ακούσουν από τα χείλη του επωφελή διδασκαλία. Υστερα από καιρό, ο Πατάπιος πήγε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί, θέλοντας να μείνει άγνωστος, εξέλεξε ένα ησυχαστήριο στις Βλαχερνές. Ομως, η ταπεινή και καθαρή ζωή του Παταπίου τον αξίωσε να θαυματουργεί. Ετσι και πάλι έγινε γνωστός και πέθανε θεραπεύοντας αρρώστους.
Η σύνδεση με την Αγία Υπομονή
Η Αγία Υπομονή, κατά κόσμον Ελένη Δραγάση, και αργότερα σύζυγος του Μανουήλ Β’ Παλαιολόγου, ήταν κόρη του Κωνσταντίνου Δραγάση, ενός από τους πολλούς ηγεμόνες – κληρονόμους του μεγάλου Σέρβου κράλη (βασιλιά) Στεφάνου Δουσάν. Καταγόταν από βασιλική και ευλογημένη γενιά. Ο Κωνσταντίνος Δραγάσης ανέλαβε την ηγεμονία του σημερινού βουλγαρικού τμήματος της Βορειοανατολικής Μακεδονίας, στην περιοχή μεταξύ των ποταμών Αξιού και Στρυμόνα. Υπολογίζεται να ήταν περίπου 19 ετών όταν παντρεύτηκε τον Μανουήλ Β’ Παλαιολόγο (τέλη του 1390), λίγους μήνες πριν γίνει αυτοκράτορας.
Στο ευλογημένο ζευγάρι ο Θεός χάρισε οκτώ παιδιά. Εξι αγόρια, από τα οποία τα δύο ανέβηκαν στον αυτοκρατορικό θρόνο, ο Ιωάννης Η’ και ο Κωνσταντίνος ΙΑ’, ο τελευταίος θρυλικός αυτοκράτορας. Ο Θεόδωρος, ο Δημήτριος και ο Θωμάς διετέλεσαν δεσπότες του Μυστρά και ο Ανδρόνικος της Θεσσαλονίκης. Και δύο κορίτσια, τα οποία όμως πέθαναν σε μικρή ηλικία. Ιδιαίτερη ήταν η αγάπη της για τα μοναστήρια. Εκεί αναπαυόταν, ξεκουραζόταν η ψυχή της, αντλούσε δύναμη και κουράγιο για τη συνέχεια. Αυτό το ενέπνευσε σε όλη την οικογένειά της. Ο σύζυγός της, αφού παρέδωσε τον θρόνο στον πρωτότοκο Ιωάννη, δύο μήνες πριν από τον θάνατό του (29 Μαρτίου 1425), αποσύρθηκε στη Μονή του Παντοκράτορος στην Κωνσταντινούπολη, όπου εκάρη μοναχός με το όνομα Ματθαίος. Η ίδια, μετά τον θάνατο του συζύγου της, έγινε μοναχή (1425) στη Μονή της κυρα-Μάρθας, με το όνομα Υπομονή.
Ακόμα, ενόσω βρισκόταν στην πατρίδα της, μαζί με τον πατέρα της έχτισαν την Ι.Μ. Παναγίας Παμμακαρίστου στο Πογάνοβο της πόλης Δημήτροβγκραντ της ΝΑ. Σερβίας. Στην Κωνσταντινούπολη είχε συνδεθεί με την Ι.Μ. του Τιμίου Προδρόμου της Πέτρας, όπου φυλασσόταν το ιερό λείψανο του Οσίου Παταπίου του Θαυματουργού, στον οποίο η Αγία Υπομονή έτρεφε ιδιαίτερη ευλάβεια. Η μονή είχε ιδρυθεί από τον συνασκητή του Οσίου Παταπίου στην Αίγυπτο, Οσιο Βάρα, έξω από την Πύλη του Ρωμανού πριν από το 450 μ.Χ. Με τη συμβολή της αγίας ιδρύθηκε στη μονή γυναικείο γηροκομείο με την επωνυμία «Η ελπίς των απηλπισμένων». Η ευλάβειά της προς τον Οσιο Πατάπιο φαίνεται από το γεγονός ότι ο αγιογράφος του σπηλαίου του Οσίου Παταπίου στα Γεράνεια Ορη της Κορινθίας θεώρησε απαραίτητο να ιστορήσει την Αγία Υπομονή δίπλα από το σκήνωμα του οσίου. Στην Ι.Μ. του Αγίου Παταπίου, υπάρχουν ακόμη το νεκροταφείο με τον μικρό ναό της Αγίας Μαρίας της Αιγυπτίας, ξενώνας για τη φιλοξενία των επισκεπτών, πλούσια βιβλιοθήκη και εκθεσιακός χώρος
Extra Info
Πώς θα μεταβείτε
Σχολής Μηχανικού 26, Λουτράκι, 20300.
Η ιερά μονή απέχει 14 χλμ. από τη λουτρόπολη του Λουτρακίου.
Επικοινωνία
Τηλ.: 2744022496
Ωράριο εισόδου στη μονή
Καθημερινά: 8:00 π.μ.-6:30 μ.μ.
Πότε γιορτάζει
Η ιερά μονή εορτάζει στις 8 Δεκεμβρίου, ημέρα κοίμησης του Οσίου Παταπίου, και την Τρίτη του Πάσχα, ημέρα ανεύρεσης του λειψάνου του.
