Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ταξίδεψε η Εθνική Λυρική Σκηνή με την άξια ομάδα της.
Ειδικότερα η ΕΛΣ κατάφερε να κάνει με πολύ μεγάλη επιτυχία το ντεμπούτο της, στα 86 χρόνια της λειτουργίας της, στο περίφημο Κάρνεγκι Χολ. Στην κατάμεστη αίθουσα Stern Auditorium / Perelman Stage (χωρητικότητας 3.000 θέσεων) παρουσίασε ένα μοναδικό πρόγραμμα ελληνικής λόγιας και λαϊκής μουσικής εμπνευσμένο από το έργο του Νίκου Καζαντζάκη, τονώνοντας ακόμα περισσότερο την εξωστρέφειά της.
Το ενθουσιώδες κοινό που κατέκλυσε την αίθουσα του ιστορικού Κάρνεγκι Χολ χειροκρότησε όρθιο και συγκινημένο την Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, τον αρχιμουσικό Βασίλη Χριστόπουλο, το Σύνολο Μάνος Χατζιδάκις και τις σολίστ Ανίτα Ρατσβελισβίλι και Μαρία Κωστράκη.
Το πρόγραμμα της συναυλίας Nikos Kazantzakis: An Odyssey in Music δημιούργησε μια μοναδική μουσική γέφυρα που συνέδεσε διαφορετικές γενιές πέντε Ελλήνων συνθετών, οι οποίοι επηρεάστηκαν βαθιά από τον πνευματικό κόσμο του Νίκου Καζαντζάκη και το νησί της Κρήτης – είτε ως τόπο καταγωγής είτε ως κληρονομιά είτε ως συμβολική αναφορά. Ο Νίκος Καζαντζάκης άλλωστε είναι ο πιο πολυμεταφρασμένος Ελληνας συγγραφέας παγκοσμίως και αποτελεί μια από τις πιο διαχρονικές και γόνιμες πηγές έμπνευσης για την ελληνική μουσική δημιουργία του 20ού και του 21ου αιώνα.
Η συναυλία πραγματοποιήθηκε στις 15 Οκτωβρίου με τη στήριξη της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, και την οικονομική ενίσχυση του υπουργείου Πολιτισμού και με τη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), παρουσία του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου του ΙΣΝ, Ανδρέα Δρακόπουλου, και στελεχών του Ιδρύματος.
Η βραδιά ξεκίνησε με την Ορχήστρα της ΕΛΣ να ερμηνεύει το έξοχο νεανικό έργο του Δημήτρη Μητρόπουλου (1896-1960) «Κρητική γιορτή», στην ενορχήστρωση για μεγάλη ορχήστρα του Νίκου Σκαλκώτα. Μαγεμένος από την κρητική κουλτούρα, ο κορυφαίος Ελληνας μαέστρος του 20ού αιώνα και μεταξύ άλλων διευθυντής της Φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης έγραψε το έργο αυτό εμπνευσμένος από τη μαντινάδα «Δεν θα μαγειρέψω πια κουκιά, δεν θα βάλω πια κατσαρόλα», την οποία άκουσε το 1917, όταν υπηρετούσε στην Μπάντα της Στρατιωτικής Φρουράς της Αθήνας, από τους συστρατιώτες του. Ο Μητρόπουλος υπήρξε προσωπικός φίλος του Νίκου Καζαντζάκη.
Διαβάστε Επίσης
Στη συνέχεια, οι «Τρεις κρητικοί χοροί» του Νίκου Σκαλκώτα (1904-1949) –κορυφαίου συνθέτη της νεοελληνικής μουσικής– έφεραν την ενέργεια, τον παλμό και τη λεβεντιά των παραδοσιακών χορών της Κρήτης στο Κάρνεγκι Χολ.
Το πρώτο μέρος της συναυλίας έκλεισε με θερμότατο χειροκρότημα για το συναρπαστικό συμφωνικό έργο «Amor Fati» του Γιώργου Κουμεντάκη, το οποίο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Αμερική, σε μια ιδιαίτερη ανάγνωση από τον Βασίλη Χριστόπουλο. Το έργο γράφτηκε το 2007 για τα πενήντα χρόνια από τον θάνατο του συγγραφέα και αποτυπώνει την καζαντζακική αποδοχή της μοίρας και τη βαθιά σχέση του συνθέτη με την κρητική μουσική ταυτότητα.
Με τον μοναδικό «Καπετάν Μιχάλη» του Μάνου Χατζιδάκι (1925-1994) ξεκίνησε το δεύτερο μέρος της συναυλίας, προκαλώντας ιδιαίτερη συγκίνηση στο κοινό. Το έργο ερμήνευσε με μεγάλη ευαισθησία το Σύνολο Μάνος Χατζιδάκις με σολίστ τη Μαρία Κωστράκη, σε μουσική διεύθυνση του Βασίλη Χριστόπουλου. Ο Χατζιδάκις για τον κύκλο αυτόν εμπνεύστηκε από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη, με στίχους πάνω σε αυτούσιες φράσεις του συγγραφέα.
Με τον διονυσιακό «Ζορμπά» του Μίκη Θεοδωράκη ολοκληρώθηκε, μέσα σε κλίμα γιορτής και ανάτασης, η συναυλία της ΕΛΣ στη Νέα Υόρκη. Η πιο διάσημη ελληνική μουσική στα πέρατα του κόσμου, ο «Χορός του Ζορμπά», στη συμφωνική εκδοχή του, ενθουσίασε και συγκίνησε όχι μόνο το κοινό της ομογένειας, αλλά και τους Αμερικανούς που συνέρρευσαν στη συναυλία. Η μουσική του Θεοδωράκη για την ταινία «Ζορμπάς» του Μιχάλη Κακογιάννη (1964), που βασίστηκε στο μυθιστόρημα του Καζαντζάκη «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», έγινε σύμβολο της ελευθερίας, εμπνέοντας γενιές θεατών σε όλο τον κόσμο.
Η εμφάνιση της ΕΛΣ στη Νέα Υόρκη πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του γενικού προξενείου της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη και της Ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Με την παρουσία τους τίμησαν τη συναυλία η γενική πρόξενος, κ. Ιφιγένεια Καναρά, και ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Διοκλείας, κ. Νεκτάριος, ο οποίος εκπροσώπησε την Ελληνορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Αμερικής.
