Μετά από σχεδόν μία δεκαετία, το εμβληματικό τέμενος Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο, προγραμματίζεται να αποδοθεί στο κοινό, πλήρως προσβάσιμο, στο τέλος του 2026, καθώς οι εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης του ιστορικού μνημείου βρίσκονται πλέον στο τελικό στάδιο.
Η τελευταία φάση του έργου περιλαμβάνει την ολοκλήρωση των κατασκευαστικών λεπτομερειών, τη λειτουργική αξιοποίησή του, τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και την εγκατάσταση του φωτισμού, ο οποίος θα αναδεικνύει τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του, τόσο στο εσωτερικό όσο και στις εξωτερικές όψεις.

Οι παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν μετά την καταστροφική πυρκαγιά του Μαρτίου 2017 κάλυψαν το σύνολο σχεδόν των δομικών και διακοσμητικών στοιχείων του τεμένους. Εργασίες πραγματοποιήθηκαν στις τοιχοποιίες, στο περιμετρικό λίθινο γείσο, στην ξύλινη στέγη και οροφή, στο μιχράμπ, στον τοιχογραφικό διάκοσμο και στον μιναρέ. Παράλληλα, συντηρήθηκαν τα εσωτερικά δάπεδα και τα ξύλινα στοιχεία, ενώ εγκαταστάθηκαν σύγχρονα συστήματα ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, πυροπροστασίας και ασφάλειας. Στην παρούσα φάση ολοκληρώνονται οι λεπτομέρειες της περίτεχνης ξυλόγλυπτης οροφής και του κεντρικού τρούλου, ώστε να αποκατασταθεί η αρχιτεκτονική εικόνα του μνημείου. Σημαντική είναι και η παρέμβαση στον περιβάλλοντα χώρο. Προβλέπεται η δημιουργία πλατείας μπροστά από την κεντρική κλίμακα και τη δυτική όψη του τεμένους, σε άμεση γειτνίαση με την κεντρική πλατεία του Διδυμοτείχου, καθώς και η κατασκευή περιμετρικού διαδρόμου πεζών. Στόχος είναι η καλύτερη σύνδεση του μνημείου με τον αστικό ιστό και η διευκόλυνση της πρόσβασης των κατοίκων και των επισκεπτών.
Στην τελική φάση εντάσσεται και ο φωτισμός ανάδειξης, ο οποίος σχεδιάστηκε με βασική αρχή την προβολή της αρχιτεκτονικής αξίας του μνημείου χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η προστασία του αυθεντικού υλικού. Προβλέπεται θερμό λευκό φως, με διακριτικά και αναστρέψιμα φωτιστικά μέσα, χωρίς επεμβάσεις στα διακοσμητικά στοιχεία. Εξωτερικά θα αναδεικνύονται οι τέσσερις όψεις και η κατακόρυφη σύνθεση του μιναρέ, ενώ στο εσωτερικό ο φωτισμός θα εστιάζει στους τέσσερις κεντρικούς πεσσούς, στο μιχράμπ και στην ανακατασκευασμένη ξύλινη οροφή. Συμπληρωματικά, θα φωτιστούν διακριτικά και τα παρτέρια περιμετρικά του κτιρίου. Η υφιστάμενη μελέτη έχει μεταβατικό χαρακτήρα και καλύπτει τις άμεσες ανάγκες, ενώ θα ακολουθήσει πληρέστερη φωτοτεχνική μελέτη για την ολοκληρωμένη ανάδειξη της ιστορικής και μορφολογικής του αξίας.

Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 15 εκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του υπουργείου Πολιτισμού και τον Τακτικό Προϋπολογισμό. Το τέμενος, που εγκαινιάστηκε τον Μάρτιο του 1420, σύμφωνα με την επιγραφή της κύριας εισόδου, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οθωμανικά κτίρια που ανεγέρθηκαν σε ευρωπαϊκό έδαφος πριν από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης.
Για τη σημασία και τη δυσκολία του εγχειρήματος, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, επισήμανε ότι η αποκατάσταση βασίστηκε στα αποτελέσματα ερευνητικού προγράμματος του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το οποίο διερεύνησε και τεκμηρίωσε την αρχιτεκτονική και κατασκευαστική συμπεριφορά του μνημείου. Οι εργασίες συντήρησης υλοποιήθηκαν από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων. «Σήμερα, η αποκατάσταση βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο, καθώς ολοκληρώνονται λεπτομέρειες της κατασκευής του περίτεχνου διακόσμου της ξυλόγλυπτης οροφής, του κεντρικού τρούλου, η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και οι παρεμβάσεις για τον φωτισμό ανάδειξης του μνημείου. Το υπουργείο Πολιτισμού αποκαθιστώντας το μνημείο, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επανασύνδεσή του με την κοινωνία και την πόλη του Διδυμοτείχου. Στόχος μας είναι το τέμενος Βαγιαζήτ να ενταχθεί στην πολιτιστική και κοινωνική ζωή της πόλης ως ζωντανό μνημείο, επισκέψιμο από τους κατοίκους και τους επισκέπτες του Διδυμότειχου», υπογράμμισε.























