Πλάκα: Το «Σπίτι του Ελύτη» ανοίγει την πόρτα του

Στη συμβολή των οδών Διοσκούρων και Πολυγνώτου στην Πλάκα στεγάζονται πλέον το έργο, η αισθητική και η στάση ζωής του Ελύτη, συνενώνοντας το παρελθόν και το παρόν, τη γνώση και την έμπνευση. Περνώντας το κατώφλι του νεοκλασικού κτιρίου, ο ποιητής μάς «καλεί» να αναλογιστούμε και να αναδείξουμε τις αξίες της ζωής, όπως έγραφε άλλωστε κι ο ίδιος ο Οδυσσέας Ελύτης στη συλλογή «Μαρία Νεφέλη»: «Δεν είναι πάντα πιο μικρό το σπίτι απ’ το βουνό, δεν είναι πάντα πιο μεγάλος από λουλούδι ο άνθρωπος».

«Στόχος μας να μυήσουμε τον επισκέπτη στην ατμόσφαιρα και τη φιλοσοφία του ποιητή» Ιουλίτα Ηλιοπούλου

Ολα τα αντικείμενα του νέου μουσείου – όπως περιγράφει στον «Ε.Τ.» η ποιήτρια και συγγραφέας Ιουλίτα Ηλιοπούλου, η οποία πριν περίπου δέκα χρόνια είχε την πρωτοβουλία της πρότασης προς το υπουργείο Πολιτισμού για τη στέγαση του Αρχείου Ελύτη που η ίδια έχει στην κατοχή της- προέρχονται από το μικρό διαμέρισμα της οδού Σκουφά, όπου έζησε ο ποιητής από το 1963 έως τον θάνατό του, το 1996. «Στόχος μας να μυήσουμε τον επισκέπτη στην ατμόσφαιρα και τη φιλοσοφία του ποιητή, μια διδαχή αισθητικής και λιτότητας, απομακρυσμένη από τον ναρκισσισμό και την πληθώρα της εποχής», λέει η κ. Ηλιοπούλου για το νέο μουσείο «Σπίτι του Ελύτη» που εγκαινιάζεται απόψε το απόγευμα παρουσία του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.

Το γραφείο και τα προσωπικά αντικείμενα του Οδυσσέα Ελύτη στο κτίριο στη συμβολή των οδών Διοσκούρων και Πολυγνώτου στην Πλάκα. – Copyright Χάρης Ακριβιάδης

Το γραφείο

Πυρήνας της έκθεσης η ακριβής αναπαράσταση του γραφείου του Οδυσσέα Ελύτη, του χώρου εργασίας του με τα προσωπικά αντικείμενα, τα οποία αντανακλούν την αισθητική, τη λιτή ζωή του ποιητή, αλλά και την αντίληψή του για την Τέχνη. «Σαν ένα μάθημα για το ουσιώδες, για αυτό που διατηρεί την ταυτότητα και την αξία μας», συμπληρώνει η ποιήτρια και συγγραφέας, που διαφυλάττει ευλαβικά την κληρονομιά του μεγάλου ποιητή και μας ξεναγεί στο «Σπίτι του Ελύτη», «στην αισθητική του νομπελίστα ποιητή, στον κόσμο του και στις σχέσεις του με τους ζωγράφους-φίλους του, στην ουσία και την ατμόσφαιρα του χώρου εργασίας του και ότι εκπέμπει αυτή», «από εικόνες και εναύσματα της ποίησης του Ελύτη, την ελληνική διαχρονία όπως υπάρχει στο έργο του, αλλά και τη σύγχρονη αισθητική αντίληψη, που ο ίδιος υιοθέτησε και ζωγραφίζοντας αλλά και γράφοντας».

Το νήμα της ζωής και του έργου του Οδυσσέα Ελύτη ξεδιπλώνεται από το γραφείο και τη βιβλιοθήκη του έως τα μικρά αγαλματίδιά του που θυμίζουν αρχαιότητα και τους πίνακες του Θεόφιλου και του Henri Matisse. Πολύτιμο αρχειακό υλικό, ποιήματα και πεζά, εικαστικά έργα του, μελοποιήσεις και μεταφράσεις, καθώς και προσωπικά αντικείμενα, όπως η γραφομηχανή, οι φωτογραφίες και το βραβείο Νόμπελ συναντούν το κοινό ύστερα από σαράντα πέντε χρόνια από την αναγγελία της απονομής του στον Οδυσσέα Ελύτη από τη Σουηδική Ακαδημία που έγινε στις 18 Οκτωβρίου του 1979, «για την ποίησή του, η οποία, με φόντο την ελληνική παράδοση, ζωντανεύει με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική καθαρότητα βλέμματος τον αγώνα του σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργικότητα». Η έκθεση που παρουσιάζει ανάγλυφα τη ζωή του ποιητή συμπληρώνεται με ηχητικό και οπτικό υλικό.

Μνημόνιο συνεργασίας

Σημειώνουμε ότι η δημιουργία του μουσείου επισφραγίστηκε το 2023 με Μνημόνιο Συνεργασίας, το οποίο υπέγραψαν η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μενδώνη, και η πρόεδρος του Δ.Σ. της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας «ΑΕΡΤΟΝ» Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Σημειώνουμε πως από τον Σεπτέμβρη του 2019 η στρατηγική του ΥΠΠΟ ήταν να αναδειχθούν και να αποδοθούν κτίρια -ενδιαφέροντα δείγματα της αθηναϊκής αστικής αρχιτεκτονικής- τα οποία να αποδεικνύουν την ιστορική συνέχεια της πρωτεύουσας, αποτελώντας πόλους ενδιαφέροντος για τους επισκέπτες της πόλης των Αθηνών. Στα πλαίσιο αυτό, αναγνωρίζοντας τη μεγάλη προσφορά του κορυφαίου Ελληνα νομπελίστα, η ιδέα του νέου μουσείου «Σπίτι του Ελύτη» που εκκρεμούσε χρόνια έγινε πραγματικότητα.