Ο μικρόκοσμος των Βρυξελλών παραμένει για τους περισσότερους ένας κόσμος μακρινός, γεμάτος τεχνοκράτες και σύνθετες διαδικασίες.
Ο έμπειρος δημοσιογράφος. Γιώργος Θ. Συριόπουλος, στο νέο του μυθιστόρημα«El Funcionario – Ελεγεία στην Ευρωκρατία των Βρυξελλών», επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει αυτή την πραγματικότητα με έναν διαφορετικό τρόπο. Μέσα από δώδεκα αυτοτελείς ιστορίες, όσες και τα αστέρια της ευρωπαϊκής σημαίας, στήνει μια έξυπνη πολιτική σάτιρα. Με όπλο το λεπτό χιούμορ, ο συγγραφέας μας ξεναγεί στο ευρωπαϊκό παρασκήνιο, φωτίζοντας τις ανθρώπινες στιγμές πίσω από τους δαιδαλώδεις διαδρόμους της γραφειοκρατίας.
Κύριε Συριόπουλε, ως ανταποκριτής της ΕΡΤ, έχετε ζήσει επί χρόνια τον παλμό των ευρωπαϊκών θεσμών «εκ των έσω». Πώς αποφασίσατε να μετουσιώσετε αυτή την καθημερινή δημοσιογραφική τριβή σε λογοτεχνική, πολιτική σάτιρα;
Οι δημοσιογράφοι άγονται από το πάθος της εξωτερίκευσης. Συλλέγουμε παραστάσεις, εμπειρίες, βιώματα και τα μεταλαμπαδεύουμε, με όποια μορφή επικοινωνίας, σε ένα απρόσωπο κοινό. Οι ανταποκρίσεις μου από τις Βρυξέλλες περιορίζονται στο ρεπορτάζ. Η σάτιρα μου επέτρεψε να πω όσα το ρεπορτάζ δεν «αντέχει».
Ο ήρωάς σας, ο Φιλοκράτης, είναι ένας Ελληνας ευρωϋπάλληλος φορτωμένος με badges (διαπιστεύσεις) αλλά και με πολλούς φόβους. Πόσο αντιπροσωπευτικός είναι για τον μέσο άνθρωπο που κινείται στους μηχανισμούς των Βρυξελλών;
Ο Φιλοκράτης δεν είναι ο «μέσος άνθρωπος». Εκπροσωπεί μια ειδική κατηγορία ανθρώπων. Είναι μια καφκική μεταμόρφωση. Κινείται με άνεση μέσα σε θηριώδη γυάλινα κτίρια, αλλά έχει μεταλλαχθεί τόσο μέσα στο «ενυδρείο» των θεσμικών οργάνων της Ενωσης, που άλλοτε μοιάζει με καρχαρία κι άλλοτε με φοβισμένο ψαράκι. Το βέβαιο είναι ότι βιώνει μια αβάσταχτη μοναξιά. Κάτι που ενοχλεί τον ίδιο, αλλά έχει συμβιβαστεί με έναν ρόλο ακριβοπληρωμένου κομπάρσου. Και όταν κάποτε βγει από το «ενυδρείο», χάνεται από το προσκήνιο της πόλης.
Διαβάστε Επίσης
Στο βιβλίο δεσπόζει η φιγούρα του «Προέδρου χωρίς λαό». Αυτός ο αρχετυπικός ηγέτης αποτελεί μια προειδοποίηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής ηγεσίας;
Βρισκόμαστε ήδη στο μέλλον. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η αυτενέργεια, χωρίς λαϊκή εξουσιοδότηση, σε προτάσεις που μετατρέπουν την Ενωση σε πολιτική Eurovision. Δεν το βλέπω μόνο εγώ. Το βλέπουν όλοι όσοι παρακολουθούν το ευρωπαϊκό μόρφωμα να χάνει τον προσανατολισμό του. Οσοι διαπιστώνουν πως η Ε.Ε. αποκλίνει από τον στόχο της άμεσης ευημερίας των πολιτών της, με αφορμή και τη συντήρηση ενός πολέμου δι’ αντιπροσώπων. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι η Ενωση ακόμη δεν έχει συνειδητοποιημένους Ευρωπαίους πολίτες. Το πλέον οδυνηρό σύμπτωμα είναι ο παραγκωνισμός των εθνικών γλωσσών υπέρ των αγγλικών.
Επιλέξατε να διαρθρώσετε το έργο σας σε δώδεκα αυτοτελείς ιστορίες, αντιστοιχίζοντάς τες στα δώδεκα αστέρια της ευρωπαϊκής σημαίας. Θεωρείτε ότι η Ενωση σήμερα πάσχει κυρίως από δομική κούραση ή από έλλειμμα οράματος;
Ασφαλώς και πάσχει, πρωτίστως από έλλειμμα οράματος. Πέρα από τεχνικά ορόσημα για οικονομικούς ή περιβαλλοντικούς δείκτες, ποιος άκουσε κάποιον να εκφράζει όραμα για την Ευρώπη του 2050 ή του 2150; Πού είναι το όραμα, όταν η ευρωπαϊκή ρητορική εξαντλείται στην παραγωγή φόβου για πόλεμο και στις διαπιστώσεις ότι η Ευρώπη δεν προσελκύει επενδύσεις ή ότι η Ε.Ε. βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα αυξανόμενο δημογραφικό έλλειμμα;
Σημειώνω πως η έννοια της όποιας «απειλής» ή του «εχθρού» εκλαμβάνεται διαφορετικά από τόπο σε τόπο της ηπείρου μας. Οι Ελληνες ακόμη δεν έχουμε ξεπεράσει, ούτε οικονομικά ούτε γεωπολιτικά, τους κινδύνους, τις απειλές, την εξάρτηση που έρχονται από το πρόσφατο παρελθόν. Κατά την άποψή μου, θα έπρεπε να συγκρίνουμε την πρόοδο στην ύπαιθρο: στα ορεινά της Ιταλίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Ελλάδας. Εκεί χτυπά η αγαθή καρδιά της Ευρώπης. Οχι με στατιστικές και εκθέσεις που συντάσσονται σε γραφεία.
Το βιβλίο σας προλογίζει μια εμβληματική μορφή της ευρωπαϊκής δημοσιογραφίας, τον Αθανάσιο Χ. Παπανδρόπουλο, τον πρώτο ιστορικά Ελληνα ανταποκριτή στις Βρυξέλλες. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η «σκυταλοδρομία» γενεών και πώς αποτιμάτε τη δική του ματιά πάνω στο έργο σας;
Ο Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος είναι ο τελευταίος των πρωτοπόρων που ασχολήθηκαν, σχεδόν αποκλειστικά στη δημοσιογραφική διαδρομή τους, με το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Για μένα είναι μια «χρυσή πένα» στα ευρωπαϊκά. Ως νεότερος, θεωρώ την κριτική του απαραίτητη. Εχει την ωρίμανση και τη σοφία που κερδίζονται με τον χρόνο.
Με τίμησε προλογίζοντας το βιβλίο. Μου είπε: «Θα το κάνω υπό τον όρο ότι θα γράψω ό,τι θέλω, ακόμη και αν, αφού το διαβάσω, διαπιστώσω σημεία διαφωνίας μαζί σου». Του απάντησα… «εξυπακούεται». Κατάλαβε αμέσως ότι αυτή η σατιρική νουβέλα είναι αφορμή για βαθύτερες σκέψεις και ευκαιρία να ειπωθούν μερικά πράγματα με τ’ όνομά τους, χωρίς να θίγονται συγκεκριμένα πρόσωπα, παρά μόνο το ομοιόμορφο μοτίβο συμπεριφοράς που εκπέμπουν.
Στο «El Funcionario, η ευρωκρατία των Βρυξελλών» αποκτά τις διαστάσεις ενός σύγχρονου μύθου. Μια κωμική μυθιστορία, κάποτε σκοτεινή και κάποτε ανησυχητικά αληθινή.
WHO IS WHO
Ο Γιώργος Συριόπουλος είναι δημοσιογράφος – ανταποκριτής της ΕΡΤ στις Βρυξέλλες. Καλύπτει πολλά χρόνια τους ευρωπαϊκούς θεσμούς (μετανάστευση, άμυνα, εμπόριο, διεύρυνση, οικονομική πολιτική), ενώ στην αρχή της επαγγελματικής διαδρομής του είχε εργαστεί ως συνεργάτης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Επί σειρά ετών υπήρξε ειδησεογράφος και παρουσιαστής ειδήσεων στην ΕΡΤ και αργότερα διευθυντής εκδόσεων, με κύρια δραστηριότητα την ανανέωση και επιτυχημένη κυκλοφορία του περιοδικού «Ραδιοτηλεόραση». Εχει εκδώσει τα βιβλία
«Ευρωφελή και ανθενωτικά» (εκδ. Λιβάνη, 2019) και «Κοινή γνώμη; Zapping χωρίς παρωπίδες» (εκδ. Πελεκάνος, 2010). Μιλάει γαλλικά, αγγλικά, ιταλικά. Είναι παντρεμένος με την πολιτική επιστήμονα, Ελένη Σκαρβέλη, και έχουν αποκτήσει τρία παιδιά: την Ευρώπη-Νεφέλη, τον Θοδωρή και τον Αναστάσιο-Κωνσταντίνο.
