Το ρολόι έδειχνε λίγο μετά τις δέκα το βράδυ, όταν η έντονη βροχόπτωση της Παρασκευής 24 Ιουλίου διέκοψε την πρεμιέρα της παράστασης «Ειρήνη, μία επίσκεψη στο έργο του Αριστοφάνη», σε σκηνοθεσία Νίκου Καραθάνου, υστέρα από περίπου μία ώρα μετά την έναρξή της στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.
Για λίγα λεπτά παραμείναμε στις θέσεις μας, κοιτάζοντας πότε την ορχήστρα και πότε τον ουρανό, με την προσδοκία ότι η φύση θα επέτρεπε στην αριστοφανική ιστορία να συνεχίσει το ταξίδι της. Οι ηθοποιοί δεν σταμάτησαν να παίζουν, ώσπου η ένταση της καταιγίδας ανάγκασε τους υπευθύνους να διακόψουν οριστικά την παράσταση και το κοινό να αποχωρήσει. Οι περίπου 6.500 θεατές της βραδιάς χειροκρότησαν θερμά τους συντελεστές και αποχώρησαν με ασφάλεια, ακολουθώντας τις οδηγίες των υπευθύνων.
Ανακοίνωση
«Ειρήνη πάσι», ψιθύρισε μια κυρία, καθώς κατέβαινε προσεκτικά τα γλιστερά από το νερό σκαλοπάτια του θεάτρου, ενώ από τα μεγάφωνα ανακοινωνόταν η οριστική διακοπή της παράστασης. Η φράση μοιάζει σαν ένας αυθόρμητος και παράξενα ταιριαστός επίλογος για μια παράσταση που δεν πρόλαβε να φτάσει στο τέλος της. Δεν μπορεί, επομένως, να γίνει μια ολοκληρωμένη αποτίμηση του έργου. Οσα, ωστόσο, προλάβαμε να παρακολουθήσουμε, περίπου μία ώρα από τα ενενήντα λεπτά της παράστασης, ήταν αρκετά για να αποκαλύψουν μια ξεχωριστή καλλιτεχνική πρόταση, μια καθαρή, γενναιόδωρη επίσκεψη στον σύμπαν του Αριστοφάνη, με άξιες ερμηνείες και πρωτότυπη σκηνική προσέγγιση.
Από την ώρα που άρχισε η παράσταση, τα σύννεφα πύκνωναν στον αργολικό ουρανό, χωρίς κανένα να στέκεται ακριβώς πάνω από το θέατρο. Το κύκλωναν, σαν να του παραχωρούσαν μια μικρή παράταση. Οι αστραπές στο βάθος έγιναν μια απρόσμενη φυσική σκηνογραφία, ιδιαίτερα τη στιγμή που η Αθηνά της Εμιλυ Κολιανδρή υποδεχόταν την Τρυγαία της Γαλήνης Χατζηπασχάλη: «Οι Θεοί δεν είναι πια εδώ… Πήγαν ακόμα πιο ψηλά. Στου Ουρανού τον Κύτταρο, στη γωνιά του Σύμπαντος, στο ψηλότερο σημείο που μπορεί να φτάσει ο νους. Για να μη σας βλέπουν να πολεμάτε».
Διαβάστε Επίσης
Νέα ματιά
Δέκα χρόνια μετά την ονειρική αριστοφανική πτήση των «Ορνίθων» σε Ελλάδα και εξωτερικό, ο Νίκος Καραθάνος επιχειρεί με την «Ειρήνη» την κωμωδία του 421 π.Χ. μια νέα ανάληψη προς τον ουρανό. Η σκηνοθετική του σύλληψη, η διασκευή και τα τραγούδια του Φοίβου Δεληβοριά και η μουσική του Αγγελου Τριανταφύλλου συνθέτουν έναν κόσμο που μας δείχνει προς τα πού να κοιτάξουμε, χωρίς να μας υπαγορεύει τι πρέπει να δούμε. Ο Τρυγαίος γίνεται Τρυγαία με την Γαλήνη Χατζηπασχάλη να προσδίδει στην αναζήτηση της Ειρήνης γυναικεία, γήινη δύναμη. Η ουτοπία δεν παρουσιάζεται ως αφηρημένη ιδέα, αλλά ως επείγουσα ανθρώπινη ανάγκη. Η Εμιλυ Κολιανδρή, ως Αθηνά στη θέση του Ερμή του πρωτοτύπου, ερμηνεύει τον ρόλο με καθαρότητα και μέτρο. Πλάι του κινείται ένας ταλαντούχος θίασος, με τον Θανάση Αλευρά να ξεχωρίζει για την κωμική διάθεση. Ηθοποιοί και μουσικοί, μαζί με τον Φοίβο Δεληβοριά, σχηματίζουν ένα πολύχρωμο μπουλούκι που μεταμορφώνεται διαρκώς, υπηρετώντας τη ζωντάνια και τον πλούτο του χυμώδους κι εμβληματικού αριστοφανικού έργου.
Σκηνογραφία
Η ατμόσφαιρα της παράστασης οφείλει πολλά στην εμπνευσμένη σκηνογραφία της Εύας Μανιδάκη, ενώ οι σκηνοθετικές ιδέες ενισχύουν τη θεατρικότητα του εγχειρήματος: Ο Πόλεμος εμφανίζεται ως πελώριος γορίλας, με τον γιο του, τον Τάραχο, στο πλευρό του, σε μια εικόνα πρωτόγονη και κωμικά απειλητική. Μέσα σε ένα αγροτικό τοπίο με καλαμιές, σκουπιδοτενεκέδες και σακούλες απορριμμάτων, η πτήση προς τον Ολυμπο πραγματοποιείται με το αριστοφανικό καύσιμο: τα περιττώματα. Το υψηλό και το χαμηλό, το χυδαίο και το ποιητικό, το Διάστημα και η Γη, το σήμερα και το χθες συνυπάρχουν στην ίδια εικόνα. Αυτό είναι, άλλωστε, το σύμπαν του Αριστοφάνη, όπως συμπυκνώνεται και στον στίχο του Φοίβου Δεληβοριά: «Πέτα πέρα από το αρχαίο και πιο κάτω απ’ το χυδαίο, κι όταν βρεις Θεό, εκεί κατέβα».
Η βροχή δεν μας επέτρεψε να δούμε την Τρυγαία να ολοκληρώνει την αποστολή της, να ελευθερώνει την Ειρήνη (Ζέτα Μακρυπούλια), όμως η υπόσχεσή της παράστασης είχε ήδη δοθεί. Κάτι μαγικό είχε αρχίσει να συμβαίνει, ας ελπίσουμε να καταφέρουμε να την απολαύσουμε ολοκληρωμένα! Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της παραγωγής 15.700 θεατές κατέκλυσαν, στις 24 και 25 Ιουλίου, τις κερκίδες του Αρχαίου Θεάτρου Επιδαύρου και παρακολούθησαν την «Ειρήνη» του Αριστοφάνη.
