Ένα διήγημα κάθε ημέρα – «Έσβηναν τα φώτα» από την Μίνα Π. Πετροπούλου

Χαμογέλασα. Οχι γιατί θυμήθηκα την Αθήνα. Γιατί, πριν ακόμη διαβάσω το μήνυμά της, είχα ήδη «φτάσει» με τον νου στην Παπαφλέσσα. Χωρίς να το ξέρει, «άνοιξε» μια πόρτα πενήντα χρόνων. Κάποιες φωτογραφίες δεν δείχνουν αυτό που βλέπεις. Σου επιστρέφουν αυτό που είχες ξεχάσει.

Η βραδιά ήταν δροσερή. Από κάποια αυλή ερχόταν μυρωδιά από γιασεμί. Αποφάσισα να περπατήσω μέχρι εκεί που είχε «τρέξει» το μυαλό μου.

Η συγγραφέας Μίνα Π. Πετροπούλου

Η κόρη μου έβλεπε μια ταινία με φόντο την Ακρόπολη. Εγώ θυμόμουν ένα σινεμά που δεν είχε την Ακρόπολη πίσω από το πανί του. Είχε τον αέρα του Πατραϊκού. Εκείνος ο αέρας μου έμαθε για τη ζωή -χωρίς να το καταλάβω τότε- περισσότερα απ’ όσα φανταζόμουν.

Αρχισα να περπατάω. Ισως γιατί, όταν η ζωή γίνεται εύθραυστη, επιστρέφουμε χωρίς να το καταλάβουμε στους τόπους που μας κράτησαν κάποτε όρθιους.

Η Παπαφλέσσα είχε αλλάξει. Τα περισσότερα μαγαζιά δεν ήταν πια εκείνα που θυμόμουν. Κι όμως, ο δρόμος κρατούσε ακόμη τον τρόπο που έπεφτε το βραδινό φως πάνω στα πεζοδρόμια. Περπατούσα αργά, σαν να φοβόμουν πως αν βιαστώ θα προσπεράσω όχι το σημείο, αλλά τον χρόνο.

Μαζί μου περπατούσε η εικόνα ενός μικρού κοριτσιού που κρατούσε σφιχτά το χέρι του πατέρα του για να προλάβουν να «πιάσουν θέση». Η ταινία, οι λιχουδιές του θερινού και εκείνο το χοροπηδητό, χαρούμενο περπάτημα ήταν για μένα τότε ολόκληρος ο κόσμος.

Κάθε φορά που περπατώ στην Παπαφλέσσα, αυτή η εικόνα προπορεύεται.

Οπως και κάθε φορά που επισκεπτόμουν το σινεμά, η διαδικασία ήταν ίδια:

Εσβηναν τα φώτα.

Η γειτονιά έμενε έξω από τον τοίχο. Τακ… τακ… τακ… Πρώτα ακουγόταν ο προβολέας. Μετά το μεταλλικό «πσστττ» από το καπάκι μιας πορτοκαλάδας. Μια γάτα περνούσε ανάμεσα στις καρέκλες λες και ήταν κι εκείνη τακτικός θεατής. Από μακριά έφτανε το σφύριγμα του τρένου. Το θερινό λεγόταν. Αελλώ.

Θυμάμαι τον πατέρα μου να με κρατάει από το χέρι. Δεν βιαζόμασταν. Κι όμως, κάθε φορά φοβόμουν μήπως δεν προλάβουμε να πιάσουμε θέση.

Η ταξιθέτρια χαμογελούσε σε όλους. Γλιστρούσε ανάμεσα στις σειρές με τέτοια επιδεξιότητα, που έμοιαζε να περνά χωρίς να αγγίζει τίποτα. Τους περισσότερους μας ήξερε με το μικρό μας όνομα.

Στο διάλειμμα κανείς δεν κοιτούσε την ώρα. Οι μεγάλοι συζητούσαν χαμηλόφωνα. Τα παιδιά κυνηγούσαν τις γάτες. Κάποιος άνοιγε άλλη μια πορτοκαλάδα. Τα περισσότερα πιτσιρίκια πασαλείβονταν προσπαθώντας να φάνε τα περίφημα κοκ της καντίνας του Αελλώ με την κρέμα να τους μένει στη μύτη… Ο αέρας από το λιμάνι δρόσιζε τα πρόσωπα σαν να ήξερε πως η δεύτερη πράξη θα άρχιζε σε λίγο. Κι ύστερα…

Εσβηναν τα φώτα.

Screenshot

Και όλοι επέστρεφαν στις θέσεις τους. Ηταν παράξενο. Κανείς δεν αργούσε ποτέ να επιστρέψει στη θέση του.

Τότε νόμιζα πως πήγαινα στο Αελλώ για να δω μια ταινία. Χρόνια μετά κατάλαβα πως το Αελλώ έβλεπε εμένα να μεγαλώνω. Δεν θυμάμαι ποια ήταν η τελευταία φορά που μπήκα κρατώντας το χέρι του πατέρα μου. Ισως γιατί οι μεγάλες αλλαγές δεν έχουν τελευταία φορά. Συμβαίνουν αθόρυβα, όπως έσβηναν τα φώτα.

Στάθηκα απέναντι. Είχα φτάσει. Το Αελλώ ήταν κλειστό. Το πανί είχε χρόνια να φωτιστεί. Κανείς δεν περίμενε στην είσοδο. Μόνο ο αέρας συνέχιζε να περνά από το λιμάνι σαν να μην είχε ενημερωθεί ποτέ πως η προβολή είχε τελειώσει.

Επιστρέφω σπίτι. Κοιτάζω τη φωτογραφία ξανά.

Δεν είναι μόνο η κόρη μου. Είναι η συνέχεια της ιστορίας μου. Κάποτε μπήκα στο Αελλώ κρατώντας το χέρι του πατέρα μου. Η κόρη μου μπαίνει μόνη της σ’ ένα θερινό της Αθήνας. Δεν υπάρχει απώλεια. Υπάρχει σκυτάλη.

Ισως να μην ξανάρχονται οι ίδιες νύχτες. Αλλά κάτι από το φως τους περνά σε εκείνους που αγαπάμε.

Σκέφτομαι πως κάποτε πίστευα κι εγώ πως τα καλύτερα χρόνια μένουν πίσω, μέσα στα θερινά σινεμά. Σήμερα δεν είμαι τόσο βέβαιη. Ισως τα χρόνια να μη μένουν ποτέ πίσω. Ισως απλώς να αλλάζουν θέση. Να περνούν από το χέρι του πατέρα στο χέρι της κόρης. Από την Παπαφλέσσα σε μια ταράτσα της Αθήνας. Από τον Πατραϊκό στην Ακρόπολη. Δεν τελειώνουν εκεί όπου νομίζουμε. Συνεχίζονται μέσα στους ανθρώπους που αγαπάμε αλλάζοντας πόλη, οθόνη και ουρανό.