Ελλάδα και Κίνα ανοίγουν νέο κεφάλαιο πολιτιστικού διαλόγου στο 2ο Παγκόσμιο Συνέδριο Κλασικών Σπουδών

Το συνδιοργανώνουν η Ακαδημία Αθηνών και η Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών (CASS), με θέμα «Dialogue between Ancient and Modern: Contemporary Inspirations from Classical Wisdom» («Διάλογος μεταξύ Αρχαίου και Σύγχρονου: Σύγχρονες Εμπνεύσεις από την Κλασική Σοφία»). Την έναρξη των εργασιών κήρυξε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία ανέδειξε τον ιδιαίτερο συμβολισμό της διεξαγωγής του συνεδρίου στην Αθήνα, την πόλη όπου γεννήθηκαν η πολιτική σκέψη, η πολιτική φιλοσοφία, η δημοκρατία και οι αρχές της συμμετοχικής διακυβέρνησης.

Στην ομιλία της, η υπουργός υπογράμμισε ότι η συνδιοργάνωση του συνεδρίου από κορυφαίους ακαδημαϊκούς φορείς της Ελλάδας και της Κίνας αποδεικνύει τη δυναμική της συνεργασίας ανάμεσα σε δύο από τους αρχαιότερους και πιο επιδραστικούς πολιτισμούς της ανθρωπότητας. Όπως τόνισε, οι κλασικές σπουδές έχουν πλέον εξελιχθεί σε ένα πραγματικά παγκόσμιο πεδίο έρευνας και διαλόγου, καθώς η μελέτη των μεγάλων πολιτισμών της αρχαιότητας αφορά ολόκληρη τη διεθνή κοινότητα και όχι μόνο τους άμεσους κληρονόμους τους.

Η Λίνα Μενδώνη επισήμανε ότι το παρελθόν δεν αποτελεί ένα κλειστό κεφάλαιο της ανθρώπινης ιστορίας, αλλά μια διαρκή πηγή ιδεών, αξιών και αρχών που μπορούν να προσφέρουν κατευθύνσεις για τα μεγάλα ζητήματα του σύγχρονου κόσμου. «Οι κλασικές σπουδές δεν αποτελούν κατάλοιπο του παρελθόντος. Συνιστούν αναγκαία επένδυση για το μέλλον», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις προκλήσεις που γεννούν οι ταχύτατες τεχνολογικές και κοινωνικές μεταβολές της εποχής μας. Αναφερόμενη στην τεχνητή νοημοσύνη, τη βιοτεχνολογία, την κλιματική κρίση, τις ενεργειακές προκλήσεις και τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, έθεσε το ερώτημα κατά πόσο η ανθρωπότητα διαθέτει σήμερα την απαιτούμενη ωριμότητα και αυτογνωσία για να διαχειριστεί τη γνώση και την ισχύ που κατέχει.

Όπως σημείωσε, η τεχνητή νοημοσύνη και οι νέες τεχνολογίες επαναφέρουν στο προσκήνιο διαχρονικά φιλοσοφικά και ηθικά ερωτήματα που απασχόλησαν ήδη από την αρχαιότητα τους μεγάλους στοχαστές. Ερωτήματα σχετικά με τα όρια της προόδου, τη σχέση γνώσης και αρετής, αλλά και την ισορροπία ανάμεσα στο ατομικό και το συλλογικό συμφέρον αποκτούν σήμερα νέα επικαιρότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, η υπουργός αναφέρθηκε στη διαχρονική συμβολή φιλοσόφων όπως ο Σωκράτης, ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης, αλλά και στη σοφία της κινεζικής παράδοσης, με εκπροσώπους όπως ο Κομφούκιος και ο Λάο Τσε, οι οποίοι εξακολουθούν να προσφέρουν πολύτιμες κατευθύνσεις για ζητήματα κοινωνικής συνοχής, αρμονίας και χρηστής διακυβέρνησης.

Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της ακαδημαϊκής συνεργασίας Ελλάδας και Κίνας, χαρακτηρίζοντας την ίδρυση της Κινεζικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα ως ένα ιστορικό βήμα που ενισχύει τον διεθνή ρόλο της ελληνικής πρωτεύουσας ως κέντρου έρευνας και διαλόγου για τους κλασικούς πολιτισμούς.

Κλείνοντας την ομιλία της, η υπουργός Πολιτισμού στάθηκε στην αξία του διαπολιτισμικού διαλόγου, σημειώνοντας ότι οι πολιτισμοί δεν συγκρούονται όταν επικοινωνούν με ειλικρίνεια και ανοιχτό πνεύμα, αλλά αλληλοσυμπληρώνονται και αλληλοδιδάσκονται. Επικαλέστηκε μάλιστα ένα παλαιό κινεζικό γνωμικό: «Όταν φυσούν οι άνεμοι της αλλαγής, άλλοι χτίζουν τείχη και άλλοι ανεμόμυλους», καλώντας τη διεθνή κοινότητα να επιλέξει τον δρόμο της συνεργασίας, της γνώσης και της ανοιχτής επικοινωνίας.

Μια πολιτιστική γέφυρα ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση

Λίγες ημέρες πριν από την επίσημη έναρξη του συνεδρίου, στις 8 Ιουνίου, η Εστία Νέας Σμύρνης φιλοξένησε την εκδήλωση «Συνάντηση & Έμπνευση: Διάλογος Διαμέσου Χρόνου και Χώρου», η οποία λειτούργησε ως προπομπός του 2ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Κλασικών Σπουδών. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του Γραφείου Τύπου του Κρατικού Συμβουλίου της Κίνας και της Πρεσβείας της Κίνας στην Ελλάδα, με τη συμμετοχή φορέων από τις κινεζικές επαρχίες Σαντόνγκ και Τζιανγκσού, καθώς και ακαδημαϊκών και πολιτιστικών ιδρυμάτων των δύο χωρών.

Στην τελετή έναρξης παρευρέθηκαν ο υφυπουργός Δημοσιότητας της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας Hu Heping, ο πρέσβης της Κίνας στην Ελλάδα Fang Qiu και ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Γεώργιος Διδασκάλου. Συνολικά περισσότεροι από 150 εκπρόσωποι από τον ακαδημαϊκό, πολιτιστικό και δημοσιογραφικό χώρο Ελλάδας και Κίνας συμμετείχαν στις εργασίες της διοργάνωσης.

Η εκδήλωση ανέδειξε τις κοινές αξίες και τις πολιτιστικές συνδέσεις των δύο αρχαίων πολιτισμών μέσα από εκθέσεις, παρουσιάσεις και καινοτόμες ψηφιακές εφαρμογές. Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασαν οι διαδραστικές εμπειρίες τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες έδιναν τη δυνατότητα στους επισκέπτες να «συνομιλήσουν» με εμβληματικές μορφές της φιλοσοφίας, όπως ο Σωκράτης και ο Κομφούκιος, φέρνοντας με σύγχρονα μέσα σε επαφή το παρελθόν με το παρόν.

Ιδιαίτερα συμβολική ήταν η παράδοση στον ακαδημαϊκό της Ακαδημίας Αθηνών Μανόλη Κορρέ του βιβλίου «Ένα Παράδειγμα Ελληνικής και Ρωμαϊκής Αρχιτεκτονικής – Η Στέγη του Θεάτρου του Ηρώδου του Αττικού», έκδοση του Εκδοτικού Οίκου Φιλίας Σαντόνγκ. Η έκδοση συνδέεται με την επίσκεψη του διακεκριμένου ακαδημαϊκού στην Κίνα το 2024, στο πλαίσιο του πρώτου Παγκόσμιου Συνεδρίου Κλασικών Σπουδών, και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολιτιστικής συνεργασίας που αναπτύσσεται ανάμεσα στις δύο χώρες.

Παράλληλα, ο Εκδοτικός Οίκος Καστανιώτη παρέλαβε αντίτυπα του ντοκιμαντέρ και του βιβλίου «Συναντήσεις των Θεών: Όταν ο Σωκράτης Συναντά τον Κομφούκιο», παραγωγής του Jiangsu Broadcasting Corporation. Μετά τη θετική ανταπόκριση που γνώρισε στην Ελλάδα το πρώτο μέρος της σειράς, αναμένεται να ακολουθήσει το δεύτερο μέρος με τίτλο «Όταν ο Ηρόδοτος συναντά τον Sima Qian», εστιάζοντας στον διάλογο ανάμεσα στις μεγάλες ιστοριογραφικές παραδόσεις της Ανατολής και της Δύσης.

Στο πλαίσιο της διοργάνωσης παρουσιάστηκε επίσης το «Κοινό Σχέδιο Οπτικοακουστικής Πολιτιστικής Συνεργασίας Κίνας – Ελλάδας 2026», το οποίο προβλέπει συμπαραγωγές ντοκιμαντέρ, ανταλλαγή προγραμμάτων και συνεργασίες στον τομέα των πνευματικών δικαιωμάτων, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση των πολιτιστικών δεσμών μεταξύ των δύο χωρών.

Οι συμμετέχοντες είχαν ακόμη την ευκαιρία να παρακολουθήσουν το φόρουμ «Σύγχρονες Ηχώ του Κλασικού Πολιτισμού», όπου Έλληνες και Κινέζοι ακαδημαϊκοί, ερευνητές και εκπρόσωποι πολιτιστικών οργανισμών συζήτησαν τις νέες προσεγγίσεις στην ανάδειξη της κλασικής κληρονομιάς και τις προοπτικές ενίσχυσης του διαπολιτισμικού διαλόγου.

Η έκθεση που συνόδευε την εκδήλωση περιλάμβανε θεματικές ενότητες αφιερωμένες στις φιλοσοφικές σχολές της Κίνας, στις πολιτιστικές ανταλλαγές Ανατολής και Δύσης, αλλά και ειδικούς χώρους ψηφιακής εμβύθισης και παραδοσιακής κινεζικής χειροτεχνίας, συνδυάζοντας την πολιτιστική κληρονομιά με τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών.

Το 2ο Παγκόσμιο Συνέδριο Κλασικών Σπουδών και οι παράλληλες δράσεις του επιβεβαιώνουν ότι ο διάλογος ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κίνα δεν περιορίζεται στην κοινή αναφορά στο ένδοξο παρελθόν τους. Αντίθετα, εξελίσσεται σε μια σύγχρονη πλατφόρμα ανταλλαγής ιδεών και συνεργασίας, όπου η κλασική σοφία συναντά τις προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης, της τεχνολογικής προόδου και του μεταβαλλόμενου παγκόσμιου περιβάλλοντος, αναζητώντας απαντήσεις για το μέλλον.