13ο Διεθνές Φεστιβάλ Αρχαιολογικού και Πολιτιστικού Ντοκιμαντέρ ΑΓΩΝ

Όπως σημειώνει ο ίδιος ο δημιουργός, πρόκειται για ένα «προσωπικό και στοχαστικό ντοκιμαντέρ» που εξετάζει πώς τα αρχαία δημοκρατικά ιδεώδη και η αισθητική αρτιότητα του Παρθενώνα εξακολουθούν να επηρεάζουν τον δυτικό πολιτισμό.

Γυρισμένη στο Κέιμπριτζ και γύρω από την Ακρόπολη των Αθηνών, η 25λεπτη ταινία που θα προβληθεί αύριο Τρίτη 26 Μαΐου συγκεντρώνει σημαντικές προσωπικότητες, όπως οι κλασικιστές Paul Cartledge και Edith Hall, η ηθοποιός Janet Suzman και η γλύπτρια Helaine Blumenfeld, οι οποίοι φωτίζουν την ιστορία και τη σημασία των Γλυπτών του Παρθενώνα, αλλά και το διαχρονικό αίτημα της επανένωσής τους στην Ελλάδα. Με αφορμή το επίκαιρο ντοκιμαντέρ του Bruce Clark, ο ΕΤ ξεχώρισε μερικές από τις 62 αρχαιολογικές ταινίες από 27 χώρες από όλο τον κόσμο της φετινής διοργάνωσης που ξεκινά σήμερα Δευτέρα 25 Μαΐου στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος και φέρνει την ιστορία και το περιβάλλον σε διάλογο με την πολιτιστική κληρονομιά. Η απονομή των βραβείων θα πραγματοποιηθεί στις 31 Μαΐου, στο Θέατρο Ολύμπια – Μαρία Κάλλας. Μέσα από τις ταινίες του φετινού ΑΓΩΝΑ, ταξιδεύουμε από την αρχαία Αθήνα και τη Μικρά Ασία έως τη μεταπολεμική και σύγχρονη εποχή, περιδιαβαίνουμε αρχαίους πολιτισμούς και ακολουθούμε τα ίχνη της επιστημονικής έρευνας, εξερευνώντας παραδοσιακές πρακτικές και τη διαχρονική σχέση του ανθρώπου με τη φύση!

Πονταδόρος: αντιγράφοντας το τυχαίο
Σκηνοθεσία: Στέλιος Αποστολόπουλος
Σάββατο 30 Μαΐου

Η ταινία πραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο μια παραδοσιακή μέθοδος αντιγραφής γλυπτών αξιοποιήθηκε στην αναστήλωση των μνημείων της Ακρόπολης. Η μέθοδος αυτή, με τη χρήση συσκευής που ονομάζεται σημειοθέτης ή πονταδόρος στο ιδίωμα των μαρμαροτεχνιτών, υιοθετήθηκε για πρώτη φορά στην αναστήλωση της Στοάς της Βραυρώνας, την δεκαετία του 1960, με πρωτοβουλία του αρχιτέκτονα Χαράλαμπου Μπούρα και του γλύπτη Στέλιου Τριάντη. Από την έναρξη του μεγάλου έργου αποκατάστασης των μνημείων στην Ακρόπολη, η μέθοδος χρησιμοποιήθηκε ανελλιπώς, διασφαλίζοντας την άριστη εφαρμογή των μαρμάρινων συμπληρωμάτων στα αρχαία θραύσματα και διασφαλίζοντας την ακεραιότητα του αυθεντικού υλικού. Σε μια εποχή που η νέα τεχνολογία προσφέρει πλέον ευκαιρίες απλοποίησης και επιτάχυνσης της διαδικασίας παραγωγής συμπληρωμάτων, η ταινία αξιοποιεί το πλούσιο αρχειακό υλικό της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως καθώς και αποσπάσματα από συνεντεύξεις που λήφθηκαν τον Δεκέμβριο 2024, για να διαφυλάξει τη μνήμη, να παρουσιάσει με εύληπτο τρόπο στο κοινό μια παραδοσιακή μέθοδο μαρμαρογλυπτικής και, με αυτήν την αφορμή, να μιλήσει για το παρόν και το μέλλον των έργων Ακροπόλεως. Παραγωγή: ΑORI FILMS για την Yπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης (ΥΣΜΑ)

Κατάδυση στην ιστορία του Αιγαίου
Σκηνοθεσία: Στέλιος Αποστολόπουλος
Τρίτη 26 Μαΐου

Η ταινία καταγράφει την πρώτη συστηματική ενάλια αρχαιολογική έρευνα στον θαλάσσιο χώρο της Κάσου, ενός απομακρυσμένου αλλά ιστορικά κομβικού νησιού με έντονη ναυτική δραστηριότητα από την ομηρική εποχή έως τους νεότερους χρόνους. Υπό την καθοδήγηση της ενάλιας αρχαιολόγου Ξάνθης Αργύρη, μια διεπιστημονική ομάδα αρχαιολόγων, επιστημόνων και τεχνικών πραγματοποιεί καταδύσεις, χαρτογραφεί επικίνδυνα περάσματα και ερευνά αρχαιολογικά αχαρτογράφητα νερά. Μετά από τέσσερα χρόνια έρευνας, 60 χλμ. σάρωσης ακτογραμμής και εκατοντάδες ώρες υποβρύχιας εργασίας, εντοπίστηκαν δέκα ναυάγια και πολυάριθμα ευρήματα που καλύπτουν χρονολογικά την περίοδο από τον 5ο αιώνα π.Χ. έως τον 20ό αιώνα. Η ταινία αναδεικνύει πώς κάθε εύρημα λειτουργεί ως ψηφίδα στον ενάλιο αρχαιολογικό χάρτη του Αιγαίου, φωτίζοντας την διαχρονική σχέση του ανθρώπου με τη θάλασσα.

Το ταξίδι του Ιάσονα
Σκηνοθεσία, Παραγωγή: Γιάννης Γερόπουλος
Σάββατο 30 Μαΐου

Ένας Πηλιορείτης τολμά μια Αργοναυτική Εκστρατεία με την ανθρώπινη δύναμη. Ο Γιάννης Γερόπουλος, σύγχρονος περιηγητής-Παυσανίας με ποδήλατο και ταυτόχρονα σύγχρονος ταξιδευτής-Οδυσσέας, με μυθική- ιστοριογραφική αφήγηση και παιδαγωγικό χαρακτήρα, μας καλεί σε ένα ταξίδι ζωής που πραγματοποίησε ο ίδιος διασχίζοντας με ποδήλατο 6.200 χλμ. επί 68 ημέρες, από την Ελλάδα μέχρι την Κολχίδα των Αργοναυτών στην Μικρασία, αναζητώντας τις ρίζες του μύθου, της ιστορίας και του πολιτισμού. Στη γη της Ιωνίας βρίσκει την αρχαία Μαγνησία, και στα βάθη του Πόντου βρίσκει τη γη των προγόνων του από όπου έφυγαν πρόσφυγες στη σύγχρονη Μαγνησία το 1922.

Σκιρίτες: το επίλεκτο σώμα του βασιλιά Λεωνίδα
Σκηνοθεσία : Σπύρος Φρεν
Πέμπτη 28 Μαΐου

Πρόκειται για ιστορικό, δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ που εξερευνά τον ρόλο των Σκιριτών, ειδικής στρατιωτικής δύναμης των Σπαρτιατών. Οι Σκιρίτες, πρόγονοι των σημερινών καταδρομέων, διέθεταν ειδική εκπαίδευση και αναλάμβαναν δύσκολες, μυστικές αποστολές. Η ταινία αποκαλύπτει μια πιθανή μεγάλη ανατροπή στην ιστορία της σημαντικότερης μάχης της αρχαιότητας, της Μάχης των Θερμοπυλών. Ο βασιλιάς Λεωνίδας βασισμένος σε ιστορικά έγγραφα και μαρτυρίες χαμένες στον χρόνο, λίγο πριν από την τελική σύγκρουση, διατάζει τους έμπιστους Σκιρίτες του να δολοφονήσουν τον βασιλιά Ξέρξη — μια ενέργεια που θα μπορούσε να τερματίσει άμεσα την εισβολή και, κατά συνέπεια, να αλλάξει την πορεία της ιστορίας. Η παραγωγή πραγματοποιήθηκε σε όλους τους αυθεντικούς χώρους όπου διαδραματίστηκαν τα ιστορικά γεγονότα, με Έλληνες ηθοποιούς και συνεργάτες, και έχει την υποστήριξη αξιόλογης επιστημονικής ομάδας που τεκμηριώνει την ιστορική αλήθεια. Τα χειροποίητα κοστούμια και οι πανοπλίες, ειδικά κατασκευασμένα για την ταινία, αποτελούν πιστά αντίγραφα των αρχαίων. Επίσης, η πρωτότυπη μουσική επένδυση είναι σύνθεση βασισμένη σε ρυθμούς της αρχαίας ελληνικής μουσικής.

Ο λόχος των εραστών
Σκηνοθεσία: Λευτέρης Χαρίτος
Σάββατο 30 Μαΐου

Το ντοκιμαντέρ Army of Lovers σε σκηνοθεσία του Λευτέρη Χαρίτου, φέρνει στο φως τη χαμένη ιστορία του Ιερού Λόχου της Θήβας, ενός επίλεκτου στρατού αποτελούμενου από 150 ζευγάρια εραστών, που έγιναν οι πιο δεινοί πολεμιστές της αρχαιότητας. Καθώς οι αρχαιολόγοι ξεδιπλώνουν τον θρύλο τους, έρχεται στο φως ένα ξεχασμένο κεφάλαιο της ιστορίας μας που αφορά την αγάπη, τον πόλεμο και τον αγώνα για ελευθερία, προ(σ)καλώντας μας να επαναπροσδιορίσουμε την αντίληψή μας γύρω από την έννοια του ηρωισμού στην αρχαία Ελλάδα. H ταινία αποτελεί διεθνή συμπαραγωγή Ελλάδας, Αυστρίας, σε συμπαραγωγή με την ΕΡΤ.

Σκάμματα ,ΚΥΠΡΟΣ
Σκηνοθεσία Δανάη Στυλιανού
Δευτέρα 25 Μαΐου

Πενήντα χρόνια μετά το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ξένοι και Κύπριοι αρχαιολόγοι, μαζί με συνταξιούχους, στελέχη του Τμήματος Αρχαιοτήτων, ανακαλούν προσωπικές μνήμες, αναστοχαζόμενοι το συλλογικό τραύμα του πολέμου και τις συνέπειές του στην κυπριακή αρχαιολογία. Συνυφαίνοντας αρχειακό υλικό από ανασκαφές με συναρπαστικές προσωπικές μαρτυρίες, το ντοκιμαντέρ «Σκάμματα», παρουσιάζει κομβικά γεγονότα που σημάδεψαν την κυπριακή αρχαιολογία, πριν και μετά το τραγικό καλοκαίρι του 1974. Σκάμματα στα ελληνικά σημαίνει κυριολεκτικά την διαδικασία του σκαψίματος, αλλά και «χαράγματα» ή «τάφρους» – παραπέμποντας τόσο στα σκάμματα που ανοίγουν οι αρχαιολόγοι όσο και στα χαρακώματα του πολέμου.

300: H αληθινή ιστορία της μάχης των Θερμοπυλών, ΓΑΛΛΙΑ
Σκηνοθεσία: Vivien Floris
Πέμπτη 28 Μαΐου

Το 2006, ο Zack Snyder σκηνοθετεί την ταινία 300, μια υπερπαραγωγή που έγινε καλτ. Με εντυπωσιακή κινηματογραφική απεικόνιση, φέρνει στο προσκήνιο μια από τις πιο συναρπαστικές συγκρούσεις της Ιστορίας: την Μάχη των Θερμοπυλών, πριν από περισσότερα από 2.000 χρόνια. Έναν θρυλικό αγώνα, όπου 300 Σπαρτιάτες πολεμιστές, με επικεφαλής τον Λεωνίδα, υπερασπίζονται ένα στενό πέρασμα και αποκρούουν ηρωικά τα κατά πολύ πολυάριθμα στρατεύματα της Περσικής Αυτοκρατορίας, της ισχυρότερης δύναμης της εποχής. Θα φτάσουν μέχρι και την θυσία, προκειμένου να καθυστερήσουν όσο το δυνατόν περισσότερο την εισβολή στα ελληνικά εδάφη. Σε αντίθεση με μια καθαρά μυθική σύγκρουση όπως ο Τρωικός Πόλεμος, γνωρίζουμε ότι αυτή η μάχη πράγματι συνέβη. Έφτασε μέχρι τις μέρες μας μέσα από τους αιώνες και η ταινία 300, αποτελεί την πιο σύγχρονη κινηματογραφική της προσαρμογή. Σε αυτήν, οι Έλληνες παρουσιάζονται ξεκάθαρα ως το Καλό και οι Πέρσες ως το Κακό, μέσα από μια σκηνοθεσία που αγγίζει τα όρια του φανταστικού. Όμως πού τελειώνει η ιστορική πραγματικότητα και πού αρχίζει η μυθοπλασία; Ποιοι ήταν πραγματικά αυτοί οι 300 στρατιώτες; Διέθεταν οι Σπαρτιάτες όντως μια στρατιωτική ικανότητα εκτός του κοινού; Ήταν πράγματι τόσο λίγοι; Απέναντί τους, ο Ξέρξης ηγείται μιας τεράστιας Περσικής Αυτοκρατορίας. Για περισσότερα από 10 χρόνια κινητοποιεί έναν γιγαντιαίο στρατό με έναν και μοναδικό στόχο: να συντρίψει τους Έλληνες. Για να μεταφέρει τα στρατεύματά του και να φτάσει στην καρδιά της χερσονήσου, κατασκευάζει κολοσσιαία έργα — ένα κατόρθωμα που μπορείτε να ανακαλύψετε μέσα από τις αναπαραστάσεις μας. Πώς και γιατί ανακόπτεται από τον Λεωνίδα;