Νέους κανόνες για τη χωροθέτηση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας σε ολόκληρη τη χώρα εισάγει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο, το οποίο περιορίζει τη διάσπαρτη εκτός σχεδίου εγκατάσταση και δίνει προτεραιότητα στις οργανωμένες περιοχές.
Ιδιαίτερες προβλέψεις περιλαμβάνονται για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, όπου απαγορεύεται η ίδρυση νέων μονάδων εκτός Επιχειρηματικών Πάρκων ή ζωνών με θεσμοθετημένες βιομηχανικές χρήσεις. Από τον περιορισμό εξαιρούνται μόνο οι ειδικές περιπτώσεις που προβλέπονται στο νέο Πλαίσιο. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα θεσμοθετείται με Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου. Την απόφαση συνυπογράφουν η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη και ο υφυπουργός Ανάπτυξης Λάζαρος Τσαβδαρίδης.
Το προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία είχε εγκριθεί το 2009. Το νέο σχέδιο ενσωματώνει τις αλλαγές στη νομοθεσία και τη νομολογία, καθώς και τα δεδομένα που προέκυψαν από την εφαρμογή του παλαιότερου Πλαισίου.
Τι αλλάζει σε Αττική και Θεσσαλονίκη
Στην Περιφέρεια Αττικής και στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, οι νέες βιομηχανικές μονάδες θα μπορούν να δημιουργούνται μόνο μέσα σε Επιχειρηματικά Πάρκα ή σε περιοχές στις οποίες έχουν θεσμοθετηθεί βιομηχανικές χρήσεις. Το νέο Πλαίσιο προβλέπει παράλληλα τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων οργανωμένων υποδοχέων, την εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων και την ενίσχυση των μονάδων υψηλής τεχνολογίας. Στόχος είναι να περιοριστεί η άναρχη επέκταση της βιομηχανικής δραστηριότητας στις δύο μητροπολιτικές περιοχές και να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα των επιχειρήσεων που λειτουργούν ήδη σε αυτές.
Προτεραιότητα στα επιχειρηματικά πάρκα
Η βασική αλλαγή είναι η σταδιακή μετάβαση από τη διάσπαρτη ανάπτυξη σε οργανωμένες μορφές χωροθέτησης. Προτεραιότητα δίνεται στα επιχειρηματικά πάρκα και στις περιοχές όπου η βιομηχανική δραστηριότητα επιτρέπεται από τις θεσμοθετημένες χρήσεις γης. Η εκτός σχεδίου εγκατάσταση νέων δραστηριοτήτων αποθαρρύνεται, με στόχο να μειωθούν οι συγκρούσεις μεταξύ διαφορετικών χρήσεων γης και να δημιουργηθούν καλύτερες υποδομές για τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, προωθείται η περιβαλλοντική και λειτουργική εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων, κυρίως μέσω της δημιουργίας Επιχειρηματικών Πάρκων Εξυγίανσης. Το Πλαίσιο προτείνει ακόμη τη θεσμοθέτηση ενός ενδιάμεσου βαθμού οργάνωσης για περιοχές στις οποίες δεν είναι άμεσα εφικτή η δημιουργία πλήρως οργανωμένου Επιχειρηματικού Πάρκου. Για την εφαρμογή του μέτρου θα επανεξεταστεί το θεσμικό πλαίσιο, με στόχο να επιταχυνθούν οι απαιτούμενες εγκρίσεις.
Ενιαίος σχεδιασμός παραγωγής και μεταφοράς
Για πρώτη φορά, η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζονται ως ενιαίο παραγωγικό σύστημα. Ο σχεδιασμός δεν αφορά μόνο τη χωροθέτηση των βιομηχανικών μονάδων, αλλά και τη σύνδεσή τους με τις υποδομές μεταφοράς και τις ροές εφοδιασμού. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να οργανωθεί συνολικά η αλυσίδα παραγωγής, μεταφοράς και διάθεσης των προϊόντων. Οι επιχειρήσεις θα έχουν σαφέστερες κατευθύνσεις για το πού μπορούν να εγκατασταθούν και με ποιους περιβαλλοντικούς όρους. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκτιμά ότι οι νέοι κανόνες θα περιορίσουν την αβεβαιότητα και θα ενισχύσουν την ασφάλεια δικαίου για τις επενδύσεις.
Διαβάστε Επίσης
Κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες
Το νέο χωροταξικό δίνει προτεραιότητα σε επενδύσεις που συνδέονται με κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό Κανονισμό 2024/1252. Προβλέπεται χωρική υποστήριξη των βιομηχανικών εγκαταστάσεων και των αλυσίδων αξίας που σχετίζονται με την αξιοποίηση πρώτων υλών οι οποίες υπάρχουν στη χώρα και μπορούν να συμβάλουν στην ενεργειακή ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία. Αντίστοιχη βαρύτητα δίνεται στις στρατηγικές βιομηχανικές επενδύσεις και στα έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, καθώς και στην αξιοποίηση και αναβάθμιση υφιστάμενων εγκαταστάσεων. Στον σχεδιασμό εντάσσεται και η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού που απαιτείται για τη λειτουργία των μονάδων.
Τι προβλέπεται για τα νησιά
Για τον νησιωτικό χώρο δεν εφαρμόζεται ενιαίο οριζόντιο μοντέλο, καθώς λαμβάνονται υπόψη η περιβαλλοντική ευαισθησία, οι δυνατότητες κάθε περιοχής και οι ανάγκες εφοδιασμού. Προτεραιότητα δίνεται στην αξιοποίηση τοπικών πρώτων υλών και στις συνέργειες της βιομηχανίας με την αγροτική και την τουριστική δραστηριότητα. Παράλληλα, προβλέπεται η αποφυγή ασύμβατων χρήσεων και η κάλυψη βασικών παραγωγικών και εφοδιαστικών αναγκών, με χωρικούς και περιβαλλοντικούς περιορισμούς.
Οι περιβαλλοντικοί όροι
Με την ίδια Κοινή Υπουργική Απόφαση εγκρίνεται η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Οι κατευθύνσεις και τα μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας ενσωματώνονται στο νέο Πλαίσιο και θα εφαρμόζονται από τις αρμόδιες αρχές. Το σχέδιο προωθεί τη βιομηχανική συμβίωση, την αποδοτικότερη χρήση των πόρων, την κυκλική οικονομία και την προσαρμογή της παραγωγής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Για τους οργανωμένους υποδοχείς μεταποιητικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, τα Επιχειρηματικά Πάρκα και τις Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις θα εφαρμόζεται το ειδικό θεσμικό πλαίσιο του νόμου 4982/2022. Το νέο χωροταξικό επιδιώκει να δημιουργήσει ενιαίους και προβλέψιμους κανόνες για τις επιχειρήσεις, περιορίζοντας παράλληλα τις συγκρούσεις χρήσεων και τη διάσπαρτη βιομηχανική ανάπτυξη.
Η απόφαση εδώ
