«Πράσινο φως» από την Κομισιόν: Η Ελλάδα κάνει πρόοδο στην εφαρμογή του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η Ελλάδα «έχει αρχίσει να διορθώνει πρακτικές του παρελθόντος», επιδεικνύοντας ετοιμότητα για την αποτελεσματική εφαρμογή των νέων κανόνων που διέπουν την κατανομή της ευθύνης εξέτασης των αιτήσεων ασύλου μεταξύ των κρατών-μελών.

Η αξιολόγηση κάλυψε τις πρώτες εβδομάδες εφαρμογής

Η πρώτη αξιολόγηση αφορά το διάστημα από 12 Ιουνίου έως 7 Ιουλίου και εξετάζει την εφαρμογή του νέου Συμφώνου στα κράτη-μέλη που βρίσκονται υπό αυξημένη μεταναστευτική πίεση, δηλαδή την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ιταλία και την Ισπανία. Για την Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα αποδεικνύουν πως η χώρα προχωρά στη διόρθωση προηγούμενων πρακτικών και προετοιμάζεται για την πλήρη εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων.

Σημαντική πρόοδος στην προετοιμασία

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει επιδείξει σταθερή δέσμευση για την εφαρμογή του Συμφώνου, ενώ έχει ήδη σημειώσει σημαντική πρόοδο σε βασικούς τομείς. Ειδικότερα:

-έχει ολοκληρωθεί το αναγκαίο νομοθετικό πλαίσιο,
-έχουν εκπονηθεί επιχειρησιακές οδηγίες,
-και έχουν πραγματοποιηθεί εκπαιδεύσεις των αρμόδιων υπηρεσιών που θα εφαρμόσουν το νέο σύστημα.

Ενισχύεται η Εθνική Μονάδα Δουβλίνου

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ενίσχυση της Εθνικής Μονάδας Δουβλίνου, η οποία διαχειρίζεται τις διαδικασίες που προβλέπονται από τον ευρωπαϊκό Κανονισμό. Σύμφωνα με την αξιολόγηση, η υπηρεσία διαθέτει πλέον 69 υπαλλήλους, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η πρόσληψη ακόμη 116 εργαζομένων, με στόχο να αυξηθεί σημαντικά η δυνατότητα διαχείρισης των υποθέσεων που προβλέπει το νέο πλαίσιο.

Αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων

Σε τεχνικό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ελλάδα έχει ολοκληρώσει τη σύνδεση των εθνικών πληροφοριακών συστημάτων με το νέο Eurodac, ενώ παράλληλα έχει προχωρήσει στην αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών της. Οι παρεμβάσεις αυτές αποσκοπούν στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποθέσεων ασύλου και στην τήρηση των νέων προθεσμιών που προβλέπει το Σύμφωνο.

Αλλαγή πρακτικής στις μεταφορές αιτούντων άσυλο

Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι κατά τις πρώτες εβδομάδες εφαρμογής του Συμφώνου, οκτώ κράτη-μέλη υπέβαλαν προς την Ελλάδα αιτήματα ή κοινοποιήσεις στο πλαίσιο των νέων κανόνων για τη μεταφορά της ευθύνης εξέτασης αιτήσεων ασύλου. Σύμφωνα με την αξιολόγηση, η Ελλάδα έχει εγκαταλείψει την προηγούμενη πρακτική να μην αποδέχεται την ευθύνη σε περιπτώσεις όπου αυτή της αναλογεί βάσει των ευρωπαϊκών κανόνων. Παράλληλα, σημειώνεται ότι η χώρα δεν έχει απορρίψει κανένα αίτημα για λόγους που δεν προβλέπονται από τον νέο Κανονισμό.

Δεν διαπιστώνονται πλέον συστημικές ελλείψεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι, σύμφωνα με την ανακοίνωσή της για τη διαχείριση της μετανάστευσης στην Ελλάδα το 2025, δεν διαπιστώνονται πλέον συστημικές ελλείψεις στο σύστημα ασύλου και υποδοχής της ηπειρωτικής χώρας που να δημιουργούν κίνδυνο απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.

Για τον λόγο αυτό, οι μεταφορές αιτούντων άσυλο προς την Ελλάδα στο πλαίσιο του Κανονισμού του Δουβλίνου θα πρέπει να πραγματοποιούνται όπως και προς τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς να απαιτούνται οι εξατομικευμένες εγγυήσεις που είχε συστήσει η Επιτροπή το 2016.

Η εικόνα στις υπόλοιπες χώρες

Όσον αφορά τα υπόλοιπα κράτη που εξετάστηκαν στην πρώτη αξιολόγηση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι: η Κύπρος και η Ισπανία εφαρμόζουν ήδη επαρκώς τους νέους κανόνες του Συμφώνου, ενώ η Ιταλία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην προετοιμασία της, ωστόσο απαιτούνται ακόμη συγκεκριμένα βήματα ώστε να καταστεί πλήρως λειτουργικό το νέο σύστημα μεταφοράς αιτούντων άσυλο.

Η πρώτη αυτή αξιολόγηση αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για την εφαρμογή του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, καθώς αποτυπώνει τον βαθμό ετοιμότητας των κρατών-μελών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των μεταναστευτικών ροών.