Οι προϋποθέσεις για την παράταση του εργασιακού βίου και ο τρόπος με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει αυτή την προοπτική βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης για τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού, τη μακροζωία και την τεχνολογική αλλαγή, στο πλαίσιο του 3ου Ετήσιου Συνεδρίου του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, που πραγματοποιείται σε συνδιοργάνωση με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και τον Δήμο Χανίων.
Η Νίκη Κεραμέως, Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, υπογράμμισε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά της τον ρόλο των εργοδοτών στη διαμόρφωση συνθηκών που επιτρέπουν στους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας να παραμένουν παραγωγικοί: «Οι ευέλικτοι χώροι εργασίας, οι ρόλοι καθοδήγησης και οι φιλικές προς την ηλικία πρακτικές που αξιοποιούν τη νέα τεχνολογία μπορούν να διατηρήσουν τους έμπειρους εργαζομένους παραγωγικούς και να ενισχύσουν την οικονομία της τρίτης ηλικίας. Αποστολή μας είναι να καταστήσουμε την παράταση του εργασιακού βίου επιλογή ανοιχτή σε όλους όσοι επιθυμούν να την αξιοποιήσουν».
Η Υπουργός ανέδειξε τη μετάβαση της ελληνικής αγοράς εργασίας από την υψηλή ανεργία στις δυσκολίες εξεύρεσης προσωπικού σε συγκεκριμένους κλάδους. Όπως ανέφερε, η ανεργία υποχώρησε από περίπου 18% το 2019 σε 7,6% τον Σεπτέμβριο του 2026, ενώ περισσότεροι από 563.000 άνθρωποι έχουν ενταχθεί στην απασχόληση. Απάντηση στις σημερινές ελλείψεις αποτελεί η αναβάθμιση δεξιοτήτων, η επανακατάρτιση και η επαγγελματική εκπαίδευση σε ειδικότητες που χρειάζεται η αγορά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη δυνατότητα των συνταξιούχων να εργάζονται χωρίς περικοπή της σύνταξής τους. Όπως τόνισε, μετά την αλλαγή του πλαισίου οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι ανέρχονται σε 308.000, έναντι 35.000 προηγουμένως. Παράλληλα, επισήμανε τον ρόλο των εργοδοτών στη δημιουργία ευέλικτων χώρων εργασίας, στην αξιοποίηση έμπειρων εργαζομένων ως μεντόρων και στην υιοθέτηση πρακτικών φιλικών προς όλες τις ηλικίες.
Δεξιότητες και κινητικότητα για μεγαλύτερη παραμονή στην εργασία
Παρουσιάζοντας το πλαίσιο της συζήτησης, ο Maciej Lis, Οικονομολόγος Κοινωνικής Πολιτικής στη Διεύθυνση Απασχόλησης, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΟΣΑ, σημείωσε ότι οι πιέσεις στην αγορά εργασίας έχουν μετριαστεί σε σχέση με την περίοδο μετά την πανδημία, αλλά σημαντικές ελλείψεις παραμένουν σε επιμέρους επαγγέλματα και χώρες.
Η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει τη σημασία των ψηφιακών δεξιοτήτων, χωρίς να απαιτεί κατ’ ανάγκη προηγμένες γνώσεις προγραμματισμού, ενώ κρίσιμες παραμένουν και οι κοινωνικές δεξιότητες. Ο ίδιος ανέδειξε την επαγγελματική κινητικότητα ως παράγοντα που μπορεί να στηρίξει τη μεγαλύτερη παραμονή στην απασχόληση:
Διαβάστε Επίσης
«Οι εργαζόμενοι που αλλάζουν δουλειά, ιδίως οικειοθελώς, μπορούν να παραμείνουν περισσότερο στην αγορά εργασίας, ενώ η οικειοθελής αλλαγή συνδέεται και με αύξηση των αποδοχών», σημείωσε ο κ. Lis.
Παρουσίασε επίσης το εργαλείο του ΟΟΣΑ για την ετοιμότητα των επιχειρήσεων απέναντι στη μακροζωία, με πεδία παρέμβασης τις προσλήψεις, τη διατήρηση προσωπικού, την υγεία, την κατάρτιση και την ποιότητα της εργασίας.
Η εμπειρία ως πλεονέκτημα στην εποχή της ΑΙ
Τη διαφοροποίηση των ασφαλιστικών εισφορών ως πιθανό κίνητρο για τη διατήρηση των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στην απασχόληση πρότεινε ο Pedro Martins, Καθηγητής στη Nova School of Business and Economics και πρώην υπουργός Απασχόλησης της Πορτογαλίας. Αναφέρθηκε στον μηχανισμό «experience rating», μέσω του οποίου οι επιχειρήσεις που κάνουν απολύσεις μπορεί να πληρώνουν υψηλότερες εργοδοτικές εισφορές, για την κάλυψη των επιδομάτων ανεργίας. Ο κ. Martins πρότεινε να εξεταστεί αυτή η πολιτική για τους μεγαλύτερους εργαζομένους, ώστε οι επιχειρήσεις να τους αντιμετωπίζουν ως «περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να αποφέρουν κέρδη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ΑΙ επιτρέπει εξατομικευμένη εκπαίδευση με χαμηλότερο κόστος.
Ο Ευάγγελος Διοικητόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών και Διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου EMOP, παρουσίασε ερευνητικά συμπεράσματα σύμφωνα με τα οποία η υιοθέτηση ΑΙ οδηγεί σε υψηλότερες αποδοχές. «Σε κλάδους και επαγγέλματα που λειτουργούν συμπληρωματικά με την ΑΙ, παρατηρούμε αύξηση των μισθών, και μάλιστα μεγαλύτερη για τους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας», ανέφερε, καθώς η εμπειρία τους μπορεί να βοηθά στην αποτελεσματικότερη διατύπωση εντολών προς τα συστήματα ΑΙ. Επισήμανε ότι δεν διαπιστώνεται μεταβολή στις ώρες εργασίας, αλλά εμφανίζεται μια «έμμεση υποκατάσταση», με λιγότερες αγγελίες για θέσεις εισόδου σε ορισμένα επαγγέλματα.
Η Agnieszka Chłoń-Domińczak, Αντιπρύτανης Έρευνας και διευθύντρια του Ινστιτούτου Στατιστικής και Δημογραφίας της Οικονομικής Σχολής της Βαρσοβίας, υπογράμμισε ότι η «προετοιμασία για μεγαλύτερο εργασιακό βίο πρέπει να ξεκινά νωρίς». Ανέδειξε την εκπαίδευση ως «επένδυση τόσο του εργοδότη όσο και του εργαζομένου», καθώς και τη σημασία συνθηκών που προστατεύουν την υγεία και εξασφαλίζουν πρόσβαση στην περίθαλψη.
Τη διατήρηση της καλής υγείας ως προϋπόθεση για την παράταση του εργασιακού βίου ανέδειξε η Mette Kierkgaard, Πρώην υπουργός για τους ηλικιωμένους της Δανίας. «Πρέπει να κρατήσουμε τους ανθρώπους υγιείς στο σπίτι τους», τόνισε, παρουσιάζοντας μεταρρύθμιση στη Δανία που δίνει έμφαση στην πρόληψη και στην παροχή φροντίδας στο σπίτι. Η προσέγγιση αυτή στηρίζει την ενεργό ζωή στις μεγαλύτερες ηλικίες, ενώ περιορίζει τις ανάγκες περίθαλψης και την πίεση στο προσωπικό των υπηρεσιών υγείας, όπως υπογράμμισε.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Γιώργος Παγουλάτος, Πρέσβης της Ελλάδας στον ΟΟΣΑ.
- Παπασταύρου: 3 προσφορές για σεισμικές έρευνες σε Δυτική και Νότια Ελλάδα – Ισχυρό διεθνές ενδιαφέρον από νέους παίκτες
- Μητσοτάκης: «Στόχος η αυτοδυναμία – Καμία σκέψη για συνεργασία με τον κύριο Τσίπρα» – Πέταξε το μπαλάκι στο ΠΑΣΟΚ
- Σκέρτσος: Το στεγαστικό είναι πολύ σημαντικό για να λειτουργεί ως αρένα πολιτικών υποσχέσεων
