Μυστήρια οσμή: Τι αποκλείουν πλέον οι επιστήμονες - Η εξήγηση του ΕΛΚΕΘΕ για τη δυσοσμία

Το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), μετά τις αναφορές πολιτών και τις σχετικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν, ξεκαθαρίζει ότι τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν δείχνουν ύπαρξη εκτεταμένης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης ή ανοξικών φαινομένων στον Εσωτερικό Σαρωνικό Κόλπο, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την αποπνικτική μυρωδιά.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η δημόσια τοποθέτηση του διευθυντή Ερευνών του ΕΛΚΕΘΕ, Δημήτρη Σακελλαρίου, ο οποίος υποστήριξε πως η προέλευση της οσμής δεν σχετίζεται με φυσική ωκεανογραφική διεργασία. Όπως σημείωσε, όλα δείχνουν ότι η δυσοσμία προήλθε από ανθρωπογενή παράγοντα και όχι από τη θάλασσα.

Το ΕΛΚΕΘΕ υπενθυμίζει ότι παρακολουθεί διαχρονικά την οικολογική κατάσταση των θαλάσσιων περιοχών του Σαρωνικού μέσω ευρωπαϊκών και εθνικών προγραμμάτων, αλλά και σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ για τις επιπτώσεις από τη λειτουργία της Ψυττάλειας. Στο πλαίσιο αυτό, το ωκεανογραφικό σκάφος «Αιγαίο» πραγματοποίησε αποστολές στις 10 και 19 Μαΐου, με τη δεύτερη να συμπίπτει χρονικά με το περιστατικό της έντονης οσμής.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν συλλεχθεί, δεν εντοπίστηκαν συγκεντρώσεις υδρόθειου στον πυθμένα του Σαρωνικού ούτε φαινόμενα που να παραπέμπουν σε αποσύνθεση οργανικής ύλης ή σε έξαρση φυτοπλαγκτού, τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν εκπομπή δύσοσμων αερίων. Παράλληλα, οι επιστήμονες δεν διαπίστωσαν ενδείξεις ανάβλυσης θαλάσσιων μαζών από τον βυθό προς την επιφάνεια, φαινόμενο που επίσης είχε εξεταστεί ως πιθανή αιτία.

Κατά τη διάρκεια των ερευνών δεν παρατηρήθηκαν σημάδια σοβαρής υποβάθμισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος στις περιοχές όπου έγιναν μετρήσεις, γεγονός που ενισχύει το σενάριο ότι η πηγή της δυσοσμίας δεν συνδέεται με φυσικές διεργασίες της θάλασσας.

Παρότι οι πρώτες εκτιμήσεις θεωρούν καθησυχαστική την κατάσταση στον Σαρωνικό, οι έρευνες συνεχίζονται. Για τον λόγο αυτό έχει ήδη προγραμματιστεί νέα στοχευμένη δειγματοληψία στις 26 Μαΐου τόσο στον Σαρωνικό όσο και στον κόλπο της Ελευσίνας, προκειμένου να εξεταστούν όλα τα πιθανά ενδεχόμενα γύρω από το περιστατικό.

Αναλυτικά το Δελτίο Τύπου του ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.

Με αφορμή τις αναφορές πολιτών για έντονη δυσάρεστη οσμή, που έγινε αισθητή την Τρίτη 19 Μαΐου 2026 σε περιοχές της Αττικής, κυρίως κατά μήκος του παραλιακού μετώπου, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.) παραθέτει τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία που αφορούν στη θαλάσσια διάσταση του φαινομένου.

Το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε., ως εθνικός ερευνητικός φορέας για το θαλάσσιο περιβάλλον, παρακολουθεί συστηματικά εδώ και δεκαετίες την οικολογική ποιότητα των εσωτερικών, μεταβατικών, παράκτιων και θαλάσσιων υδάτων της χώρας, υλοποιώντας εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα παρακολούθησης και έρευνας.

Ειδικότερα, στο πλαίσιο της «Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ)», της «Οδηγίας για τη Θαλάσσια Στρατηγική (2008/56/ΕΚ)» και του έργου «Παρακολούθηση των οικοσυστημάτων Εσωτερικού Σαρωνικού – Ελευσίνας – Μεγαρέων – Ν. Ευβοϊκού υπό την επίδραση των Κέντρων Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας – Θριάσιου Πεδίου – Μεγαρέων – Κορωπίου» (σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ), υλοποιείται συστηματική περιβαλλοντική παρακολούθηση του Σαρωνικού Κόλπου καθώς και αξιολόγηση των επιπτώσεων από τη λειτουργία του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας (ΚΕΛΨ).

Για τις ανάγκες των ανωτέρω προγραμμάτων περιβαλλοντικής Παρακολούθησης, το ωκεανογραφικό σκάφος «ΑΙΓΑΙΟ» πραγματοποίησε αποστολές στον Σαρωνικό Κόλπο στις 10 και στις 19 Μαΐου 2026. Η δεύτερη αποστολή συνέπεσε χρονικά με την ημέρα κατά την οποία αναφέρθηκε το συμβάν οσμών στην Αττική και περιλάμβανε εργασίες πεδίου για την οικολογική ποιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος σε περιοχές του Εσωτερικού Σαρωνικού.

Τι δείχνουν τα έως τώρα στοιχεία
• Οι μακροχρόνιες μετρήσεις και οι σχετικές επιστημονικές δημοσιεύσεις δεν υποδεικνύουν την ύπαρξη εκτεταμένων ανοξικών λεκανών στον Εσωτερικό Σαρωνικό Κόλπο.

• Δεν έχουν καταγραφεί, στο πλαίσιο των υφιστάμενων προγραμμάτων παρακολούθησης, συγκεντρώσεις υδρόθειου στον πυθμένα που να δικαιολογούν
εκτεταμένη δυσοσμία στην ευρύτερη περιοχή.

• Δεν υπάρχουν ενδείξεις μαζικής έξαρσης φυτοπλαγκτονικών πληθυσμών ή εκτεταμένων διεργασιών αποσύνθεσης που θα μπορούσαν να συνδεθούν με έντονη
παραγωγή δύσοσμων αερίων.

• Δεν τεκμηριώνεται από τα διαθέσιμα ωκεανογραφικά και μετεωρολογικά δεδομένα φαινόμενο ανάβλυσης (upwelling) που θα μετέφερε μεγάλες ποσότητες ανοξικών
θαλάσσιων υδάτινων μαζών προς την επιφάνεια.

• Κατά την αποστολή του «ΑΙΓΑΙΟ» στις 19 Μαΐου 2026 δεν παρατηρήθηκαν ενδείξεις υποβάθμισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος στις περιοχές όπου πραγματοποιήθηκαν επιστημονικές εργασίες.

Το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε., σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, συνεχίζει να παρακολουθεί το ζήτημα με επιστημονική υπευθυνότητα, να αξιολογεί τα διαθέσιμα δεδομένα και να αναλύει όλες τις πιθανές παραμέτρους που σχετίζονται με το συμβάν. Την Τρίτη 26 Μαΐου 2026 θα πραγματοποιηθεί νέα στοχευμένη αποστολή δειγματοληψίας στον Εσωτερικό Σαρωνικό Κόλπο και στον Κόλπο της Ελευσίνας, στα πλαίσια των υφιστάμενων προγραμμάτων περιβαλλοντικής παρακολούθησης.

Η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και η αξιόπιστη ενημέρωση των πολιτών προϋποθέτουν ψυχραιμία, διαφάνεια και τεκμηρίωση. Το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. θα συνεχίσει να συμβάλλει στη δημόσια ενημέρωση με βάση πραγματικά δεδομένα, συστηματικές μετρήσεις και επιστημονικά ελεγμένη γνώση.