Το FoMO (Fear Of Missing Out) ή, στα ελληνικά, ο φόβος μήπως χάσουμε κάτι, περιγράφει την τάση που γεννούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κυρίως τοFacebook, και αντιπροσωπεύει την αίσθηση ότι οι άλλοι μπορεί να ζουν μια συναρπαστική εμπειρία από την οποία εμείς είμαστε απών.
Πρόκειται για ένα είδος κοινωνικού άγχους, που χαρακτηρίζεται από την ανάγκη του ατόμου να παραμένει συνεχώς συνδεδεμένο με ό,τι κάνουν οι άλλοι. Το FoMO μπορεί να προκαλέσει ψυχαναγκαστική ανησυχία ότι θα χάσουμε μια ευκαιρία, είτε πρόκειται για κοινωνική εκδήλωση, μια σημαντική εμπειρία, μια επικερδή επένδυση ή ακόμη και μια μεγάλη προσφορά σε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα. Με άλλα λόγια, το FoMO ενισχύει τον φόβο ότι ίσως κάνουμε λάθος επιλογές στον τρόπο που περνάμε τον χρόνο μας, με την αίσθηση ότι «τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά».
Από ψυχολογική σκοπιά, το FoMO συνδέεται με χαμηλά επίπεδα ικανοποίησης βασικών ψυχολογικών αναγκών, όπως η σύνδεση με άλλους ανθρώπους και η αίσθηση ότι ανήκουμε κάπου. Σύμφωνα με τη θεωρία της αυτοδιάθεσης, η κοινωνική συνάφεια είναι μια σημαντική ψυχολογική ανάγκη, και όταν δεν καλύπτεται επαρκώς, το άτομο γίνεται πιο ευάλωτο στο FoMO. Μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που νιώθουν ότι δεν τους εκτιμούν ή δεν τους αναγνωρίζουν είναι πιο επιρρεπείς στο να βιώνουν αυτή την αγωνία.
Σήμερα, η τεχνολογία και τα social media έχουν πολλαπλασιάσει τις ευκαιρίες να παρακολουθούμε τη ζωή των άλλων σε πραγματικό χρόνο. Από τη μία, αυτό μας επιτρέπει να συμμετέχουμε εύκολα σε κοινωνικές δραστηριότητες ή να ενημερωνόμαστε για προσφορές και γεγονότα. Από την άλλη, η συνεχής σύνδεση δημιουργεί ψυχολογική εξάρτηση και ενισχύει την ανησυχία ότι μπορεί να χάσουμε κάτι σημαντικό, οδηγώντας σε άγχος ή ακόμα και σε παθολογική χρήση του Διαδικτύου.
Η Black Friday αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα FoMO στην πράξη: εκατομμύρια καταναλωτές ανησυχούν ότι θα χάσουν τις καλύτερες προσφορές, οδηγώντας τους να ψωνίζουν βιαστικά ή ακόμη και χωρίς πραγματική ανάγκη. Η αίσθηση ότι «όλοι οι άλλοι αγοράζουν, εγώ θα χάσω» είναι ακριβώς η εκδήλωση του FoMO σε εμπορικό πλαίσιο. Έρευνες δείχνουν ότι σχεδόν τέσσερις στους δέκα νέους βιώνουν FoMO μερικές φορές ή συχνά, και αυτή η τάση εντείνεται κατά τις μεγάλες αγοραστικές περιόδους, όπως η Black Friday.
