Τούτο με δεδομένο ότι η Ελλάδα θα πρέπει να έχει δεσμεύσει με συμβάσεις το τελικό ποσό από τα δάνεια ύψους 17,8 δισ. ευρώ που θα διαθέσει σε ιδιωτικές επενδύσεις και μέχρι το τέλος Ιουνίου θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει το σύνολο των επενδύσεων που χρηματοδοτούνται με τις επιχορηγήσεις ύψους 18,2 δισ. ευρώ του ελληνικού προγράμματος.
Στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας το οικονομικό επιτελείο έστειλε στις Βρυξέλλες την τελική αναθεώρηση των συνολικά 166 ορόσημων και στόχων που απομένουν για να κάνει το τελευταίο αίτημα για επιχορηγήσεις ύψους 5,3 δισ. ευρώ, το οποίο θα πρέπει να υποβάλει μέχρι και το τέλος Σεπτεμβρίου.
Τι περιλαμβάνει
Στο κείμενο της αναθεώρησης περιλήφθηκε η πρόταση που κάνει η Ελλάδα για τη χρήση 500 εκατ. ευρώ από το ΤΑΑ για την κάλυψη της συμμετοχής του Δημοσίου κατά 1 δισ. ευρώ στην Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ).
Επίσης, στην προσπάθεια να γίνουν ταχύτερα δαπάνες οι επιχορηγήσεις του Ταμείου, στην πρόταση αναθεώρησης έχουν περιληφθεί:
- Η ενίσχυση των Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ), με νέο φορητό εξοπλισμό τηλεϊατρικής.
- Η επέκταση του προγράμματος πρωτοβάθμιου προσεισμικού ελέγχου σε επιπλέον 2.000 αθλητικές εγκαταστάσεις σε όλη τη χώρα.
- Η προμήθεια 130 νέων ευέλικτων ηλεκτρικών απορριμματοφόρων για την Περιφέρεια Αττικής.
- Η επέκταση του προγράμματος μικροδορυφόρων, με συστήματα ασφαλούς δορυφορικής συνδεσιμότητας και διαστημικές υποδομές, κρίσιμες για την εθνική άμυνα, την πολιτική προστασία, τη ναυτιλία, τη γεωργία και άλλους στρατηγικούς τομείς.
- Στην πρόταση αναθεώρησης επισυνάφθηκε και το αίτημα τα εγκεκριμένα δάνεια του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ», τα οποία δεν θα προλάβουν να έχουν σύμβαση μεταξύ δικαιούχου και τράπεζας μέχρι και τις 2 Ιουνίου, να μπορούν να «συμβασιοποιηθούν» μέχρι και το τέλος Αυγούστου μέσω των δανείων ύψους 2 δισ. ευρώ που θα μεταφερθούν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, από τα οποία όσα απομείνουν θα δοθούν σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα, το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» καταγράφει ιδιαίτερα υψηλή ανταπόκριση, με την απορρόφηση να φτάνει στο 88,7%, καθώς έχουν εγκριθεί πάνω από 14.000 στεγαστικά δάνεια συνολικού ύψους 1.705.800.000 ευρώ.
Από το ΥΠΕΘΟ τονίζουν ότι η πρόταση αναθεώρησης θα πρέπει πρώτα να εγκριθεί, κάτι που θεωρείται πολύ πιθανό, και στη συνέχεια να ολοκληρώσουμε τα έργα που χρηματοδοτούνται από τις επιχορηγήσεις του Ταμείου για να πιστοποιηθεί και η ολοκλήρωσή τους μέχρι και το τέλος Ιουλίου.
ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ
Ανω του ευρωπαϊκού μέσου όρου η απορροφητικότητα της Ελλάδας το 2025
Λιγότερο πιεστική αλλά όχι χωρίς προβλήματα είναι και η απορρόφηση των επιχορηγήσεων, κυρίως λόγω των καθυστερήσεων που είχαμε την περίοδο 2021-2025.
Με βάση στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα είναι στην 7η θέση από το τέλος ανάμεσα στα 28 κράτη-μέλη της Ε.Ε. αναφορικά με το ποσοστό των κονδυλίων (επιδοτήσεων) του Ταμείου Ανάκαμψης που έχουν φτάσει στην αγορά. Το 2025 το «σκορ», σύμφωνα με τη Eurostat, ήταν καλύτερο και η επίδοση της Ελλάδας ήταν πάνω από τον μέσο όρο (διανεμήθηκε το 21,8% των κονδυλίων), αλλά οι πολύ πιο χαμηλές επιδόσεις τα προηγούμενα χρόνια οδήγησαν στην εν λόγω συνολική θέση για την περίοδο 2021-2025.
Τα στοιχεία δείχνουν πως συνολικά την περίοδο 2021-2025 έχει διανεμηθεί σε τελικούς αποδέκτες το 48,8% των κονδυλίων στην Ελλάδα, έναντι 62,8% κατά μέσο ανά την Ε.Ε., αλλά και του 76,8% στην Ιρλανδία ή του 66,6% στην Ιταλία. Συνολικά 12 κράτη έως το τέλος του 2025 δήλωσαν δαπάνες κάτω από το ποσό που έλαβαν, ανάμεσα σε αυτές (στην 4η θέση από άποψη αξίας) και η Ελλάδα.
Σε πραγματικά ποσά η Ελλάδα έχει λάβει από τα 18,2 δισ. ευρώ των επιχορηγήσεων τα 12,9 δισ. ευρώ και διεκδικεί ακόμη 5,3 δισ. ευρώ. Με βάση την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, μέχρι το τέλος του 2025 έχουν γίνει δαπάνες έργων ύψους 6,3 δισ. ευρώ, ποσό που έχει φτάσει πλέον τα 7 δισ. ευρώ.
Συνεπώς, μέχρι και το τέλος Ιουνίου η Ελλάδα θα πρέπει να έχει κάνει δαπάνες τουλάχιστον 11 δισ. ευρώ (ποσό 1,2-2,3 δισ. ευρώ μπορεί να αποπληρωθεί εντός του έτους) ώστε να μη χαθούν χρήματα από τις επιχορηγήσεις του ΤΑΑ.
Αντίθετα, το ποσό που έλαβε κεντρικά το Δημόσιο, δηλαδή η ροή κονδυλίων από τις Βρυξέλλες προς την Ελλάδα (ως δόσεις συνδεδεμένες με ορόσημα), έχει πολύ πιο ομαλή πορεία, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία. Δηλαδή γίνονται ομαλά οι αιτήσεις πληρωμών και έρχονται οι δόσεις. Αυτό ισχύει και στις επιδοτήσεις και στα δάνεια.
ΔΑΝΕΙΑ
Συμφωνία για ενίσχυση μικρομεσαίων επιχειρήσεων με 2 δισ. ευρώ
Το πιο δύσκολο κεφάλαιο είναι το κομμάτι των δανείων το οποίο δίνει δαπάνες με μεγάλη καθυστέρηση, καθώς οι επιχειρήσεις στις οποίες εγκρίνονται δάνεια από το ΤΑΑ αργούν να τα εκταμιεύσουν. Μέχρι στιγμής, η Ελλάδα έχει λάβει τα 11,7 δισ. ευρώ από τα συνολικά 17,8 δισ. ευρώ που έχει εξασφαλίσει η χώρα και μένουν προς διεκδίκηση δάνεια ύψους 6,1 δισ. ευρώ.
Δεδομένο είναι ότι με βάση τις προθεσμίες που έχουν τεθεί από την αρχή του προγράμματος, η Ελλάδα θα πάρει όσα δάνεια μπορεί να «δέσει» με συμβάσεις μέχρι και τις 29 Μαΐου. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο αρμόδιες πηγές του ΥΠΕΘΟ δείχνουν να υποβαθμίζουν την απορρόφηση του συνόλου των δανείων. Τονίζουν συγκεκριμένα ότι προτεραιότητα είναι να αξιοποιηθούν τα 18,2 δισ. ευρώ που έχει διαθέσιμα η Ελλάδα από επιχορηγήσεις, τις οποίες δεν χρειάζεται να επιστρέψουμε. Τα δάνεια, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι κάτι που θα προστεθεί στο δημόσιο χρέος μέχρι να αποπληρωθούν.
Ωστόσο και στο κομμάτι των δανείων το ΥΠΕΘΟ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν συμφωνήσει να γίνει μια κίνηση που μπορεί να απορροφήσει άλλα 2 δισ. ευρώ δανείων, τα οποία θα μεταφερθούν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για να δοθούν ως δάνεια σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Πριν γίνει αυτό, όμως, θα πρέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να πιστοποιήσει την ΕΑΤ ως φορέα άμεσης αξιοποίησης κοινοτικών κονδυλίων (Pillar Assesment).
Εφόσον αυτό ολοκληρωθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες, τα 2 δισ. ευρώ θα μεταφερθούν άμεσα στην τράπεζα για δάνεια σε μικροµεσαίες επιχειρήσεις. Παράλληλα, θα έχουμε εξασφαλίσει με μία κίνηση ισόποση απορρόφηση δανείων, τα οποία θα πρέπει να διατεθούν στην αγορά μέχρι και το 2029.

