Online αγορές: Τι δείχνουν τα πρώτα δείγματα από την εφαρμογή τέλους 3 ευρώ στα μικροδέματα

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της συνομοσπονδίας, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της αγοράς, παρατηρείται αισθητή επιβράδυνση στη διακίνηση μικροδεμάτων, γεγονός που υποδηλώνει ότι το μέτρο κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση συνθηκών δικαιότερου ανταγωνισμού για το ελληνικό εμπόριο. Τα επίσημα στοιχεία των αρμόδιων αρχών αναμένονται το προσεχές διάστημα και θα επιτρέψουν την πλήρη αποτίμηση της αποτελεσματικότητας του μέτρου.

Η εξέλιξη αυτή, υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση, επιβεβαιώνει τη διαχρονική θέση της ΕΣΕΕ για την ανάγκη λήψης ουσιαστικών μέτρων απέναντι στις στρεβλώσεις που προκαλεί η ανεξέλεγκτη εισροή μικροδεμάτων από τρίτες χώρες, όπου συχνά ανακύπτουν ζητήματα συμμόρφωσης με τους ευρωπαϊκούς κανόνες ασφάλειας, επισήμανσης και φορολογικής ισότητας.

Για την ΕΣΕΕ, η επιτυχία του μέτρου δεν αποτυπώνεται μόνο στους αριθμούς. Πρωτίστως αποτυπώνεται στη δυνατότητα των ελληνικών μικρομεσαίων εμπορικών επιχειρήσεων να δραστηριοποιούνται σε ένα περιβάλλον με ίσους όρους ανταγωνισμού. Κάθε παραγγελία που πραγματοποιείται στην οργανωμένη ελληνική αγορά στηρίζει την απασχόληση, ενισχύει τα δημόσια έσοδα και δημιουργεί προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία.

Παράλληλα, η εφαρμογή του μέτρου αναδεικνύει την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση στην υιοθέτηση των επόμενων παρεμβάσεων που έχει ήδη προτείνει για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των μικροδεμάτων που εισέρχονται από τρίτες χώρες. Η θέσπιση του ευρωπαϊκού τέλους διαχείρισης θα ενισχύσει τους τελωνειακούς ελέγχους και θα επιτρέψει στις αρμόδιες αρχές να έχουν πληρέστερη εικόνα για την προέλευση, την ασφάλεια και τη συμμόρφωση των προϊόντων που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά.

Αναγκαία την επίσπευση της κατάργησης του καθεστώτος de minimis

Η ΕΣΕΕ θεωρεί αναγκαία την επίσπευση της κατάργησης του καθεστώτος de minimis, δηλαδή της απαλλαγής που ισχύει σήμερα για αποστολές αξίας έως 150 ευρώ, ώστε να διασφαλιστεί ένα σταθερό και πραγματικά ισότιμο πλαίσιο ανταγωνισμού για όλες τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά. Προς αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, να αξιολογεί τα διαθέσιμα στοιχεία και να καταθέτει τεκμηριωμένες προτάσεις, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού εμπορίου και τη διασφάλιση ίσων κανόνων για όλους.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης δήλωσε: «Οι πρώτες ενδείξεις από την εφαρμογή του μέτρου είναι θετικές και δείχνουν ότι η κατεύθυνση της παρέμβασης είναι η σωστή. Είναι ακόμη νωρίς για οριστικά συμπεράσματα, ωστόσο φαίνεται ότι το τέλος των 3 ευρώ λειτουργεί αποτρεπτικά για μέρος των μικροδεμάτων που εισέρχονται από τρίτες χώρες, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση συνθηκών δικαιότερου ανταγωνισμού.

Στόχος μας δεν είναι να περιοριστεί το ηλεκτρονικό εμπόριο. Στόχος μας είναι όλοι όσοι δραστηριοποιούνται στην αγορά να λειτουργούν με τους ίδιους κανόνες, τις ίδιες υποχρεώσεις και τα ίδια πρότυπα ασφάλειας και συμμόρφωσης.

Η Ελλάδα έκανε ένα σημαντικό πρώτο βήμα. Τώρα η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να προχωρήσει άμεσα στις επόμενες παρεμβάσεις, με την εφαρμογή του ευρωπαϊκού τέλους διαχείρισης και την επιτάχυνση της κατάργησης του καθεστώτος de minimis. Μόνο έτσι θα διαμορφωθεί ένα μόνιμο και πραγματικά δίκαιο πλαίσιο ανταγωνισμού για το ελληνικό και το ευρωπαϊκό εμπόριο».

Αλλάζει το τοπίο στις αγορές από Temu και Shein

Ριζικές αλλαγές φέρνει το νέο καθεστώς στις ηλεκτρονικές αγορές από πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς τίθεται σε ισχύ ο ειδικός εισαγωγικός δασμός για μικροδέματα αξίας έως 150 ευρώ.

Η επιβάρυνση, που ανέρχεται σε 3 ευρώ για κάθε διαφορετικό είδος προϊόντος μέσα σε μία αποστολή, ανεβάζει το τελικό κόστος για εκατομμύρια καταναλωτές που ψωνίζουν μέσω πλατφορμών όπως η Temu και η Shein.

Με σχετική εγκύκλιο, η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει τον τρόπο εφαρμογής του νέου μέτρου, τις περιπτώσεις στις οποίες προβλέπεται επιστροφή του δασμού, αλλά και όσα συνεχίζουν να ισχύουν για τον ΦΠΑ.

Οι βασικές αλλαγές

Βάσει των οδηγιών της ΑΑΔΕ, από την 1η Ιουλίου 2026 τίθενται σε εφαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης νέοι δασμολογικοί κανόνες για ηλεκτρονικές αγορές προϊόντων έως 150 ευρώ από τρίτες χώρες, οι οποίοι αφορούν αποκλειστικά ιδιώτες καταναλωτές.

Ειδικότερα, καθιερώνεται εισαγωγικός δασμός 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος προϊόντος που εισάγεται μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου από χώρες εκτός ΕΕ.

Η επιβάρυνση δεν αφορά το σύνολο του δέματος, αλλά υπολογίζεται ανά διαφορετικό προϊόν. Για παράδειγμα, εάν μια αποστολή περιλαμβάνει βιβλίο, σημειωματάριο και στυλό, ο συνολικός δασμός διαμορφώνεται στα 9 ευρώ, πέραν του ΦΠΑ και άλλων πιθανών χρεώσεων. Αντίθετα, δύο ίδια σημειωματάρια θεωρούνται ένα είδος και επιβαρύνονται συνολικά με 3 ευρώ.

Το συγκεκριμένο μεταβατικό καθεστώς θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμοστεί το πλήρες δασμολογικό σύστημα, όπου οι επιβαρύνσεις θα καθορίζονται από τη δασμολογική κατηγορία κάθε προϊόντος, ανεξαρτήτως αξίας ή τρόπου αγοράς.

Την καταβολή του δασμού προς τις τελωνειακές αρχές αναλαμβάνει ο διασαφιστής της εισαγωγής, δηλαδή η πλατφόρμα, ο πωλητής, η μεταφορική εταιρεία ή εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός τους, ανάλογα με τον τρόπο διαχείρισης της αποστολής.

Πότε επιστρέφεται ο δασμός

Σε περίπτωση που ο καταναλωτής επιστρέψει το προϊόν επειδή υπαναχώρησε ή άλλαξε γνώμη, ο δασμός δεν επιστρέφεται. Αντίθετα, προβλέπεται επιστροφή μόνο στις περιπτώσεις που ορίζονται από την τελωνειακή νομοθεσία, όπως όταν το προϊόν είναι ελαττωματικό ή δεν ανταποκρίνεται στους όρους της σύμβασης.

Το νέο μέτρο δεν επηρεάζει το καθεστώς του ΦΠΑ. Όταν εφαρμόζεται το σύστημα Import One Stop Shop (IOSS), ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται κατά την αγορά μέσω της πλατφόρμας, ενώ στις περιπτώσεις ειδικών ρυθμίσεων ή κανονικού καθεστώτος πληρώνεται κατά τον τελωνισμό.

Παράλληλα, οι αλλαγές δεν αφορούν αγορές και αποστολές προϊόντων που πραγματοποιούνται εντός Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ανησυχία για την ποιότητα των προϊόντων

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία για την καταλληλότητα των προϊόντων που διακινούνται μέσω ασιατικών πλατφορμών, καθώς μεγάλο ποσοστό αυτών κρίνεται ακατάλληλο ή ακόμη και επικίνδυνο.

Πίσω από τις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, που προσελκύουν καταναλωτές εν μέσω ακρίβειας, συχνά κρύβονται προϊόντα που δεν πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφαλείας.

Σύμφωνα με πηγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πάνω από το 60% των προϊόντων αυτών απέτυχαν σε ελέγχους καταλληλότητας. Ειδικότερα, στα εισαγόμενα του 2025:

• Το 65% των καλλυντικών δεν πληρούσε τις προδιαγραφές
• Το 60% των ειδών προσωπικής προστασίας (όπως επαγγελματικά κράνη) κρίθηκε ακατάλληλο
• Το 63% των συμπληρωμάτων διατροφής δεν συμμορφωνόταν με τα πρότυπα
• Το 65% των παιχνιδιών και μικρών ηλεκτρονικών συσκευών δεν πληρούσε τις απαιτήσεις

Τι ισχύει για Amazon και ASOS

Στην περίπτωση πλατφορμών όπως το Amazon, όταν η αποστολή γίνεται από ΗΠΑ ή άλλη χώρα εκτός ΕΕ, το νέο κόστος μπορεί να ενσωματώνεται ήδη από το στάδιο του checkout, μέσω προκαταβολικού υπολογισμού των επιβαρύνσεων, επιτρέποντας στον καταναλωτή να γνωρίζει από νωρίς το τελικό ποσό.

Για εταιρείες όπως η ASOS, καθοριστικό ρόλο παίζει η προέλευση της αποστολής. Αν το προϊόν αποστέλλεται από αποθήκη εντός ΕΕ, δεν εφαρμόζονται οι ίδιες επιβαρύνσεις με εκείνες που ισχύουν για αποστολές από το Ηνωμένο Βασίλειο ή άλλες τρίτες χώρες.

Έτσι, οι καταναλωτές καλούνται πλέον να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή όχι μόνο στην τιμή ή την πλατφόρμα αγοράς, αλλά και στη χώρα αποστολής. Η ένδειξη «ships from EU» αποκτά πλέον αυξημένη σημασία.

Γιατί θεσπίστηκε το μέτρο

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμά ότι το προηγούμενο σύστημα είχε φτάσει στα όριά του. Το 2025 εισήχθησαν στην ευρωπαϊκή αγορά 5,9 δισεκατομμύρια προϊόντα χαμηλής αξίας από τρίτες χώρες χωρίς δασμούς, ενώ καθημερινά πραγματοποιούνταν τελωνειακές διαδικασίες για περισσότερα από 16 εκατομμύρια πακέτα.

Τα συγκεκριμένα δέματα αντιστοιχούσαν περίπου στο 97% του όγκου των εισαγωγών, αλλά μόλις στο 2% της συνολικής αξίας, γεγονός που δημιουργούσε τεράστια επιβάρυνση στα τελωνεία με περιορισμένο οικονομικό όφελος.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδέει τη νέα ρύθμιση με ζητήματα ασφάλειας, καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 πάνω από το 60% των προϊόντων που ελέγχθηκαν σε κατηγορίες όπως καλλυντικά, ηλεκτρονικά, παιχνίδια και συμπληρώματα δεν συμμορφώνονταν με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Τι αλλάζει από το φθινόπωρο

Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στον δασμό των 3 ευρώ. Από την 1η Ιουλίου 2026 ξεκινά προαιρετικά η χρήση των Product Identifiers (PIDs), ενώ από τον Νοέμβριο του ίδιου έτους οι κωδικοί αυτοί καθίστανται υποχρεωτικοί.

Στόχος του μέτρου είναι να αποκτήσουν τα προϊόντα σαφέστερη «ταυτότητα», ώστε να εντοπίζονται ευκολότερα μη ασφαλή ή μη συμμορφούμενα είδη.