Η συμφωνία, σύμφωνα με το υπουργείο, δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις σε όλους τους τομείς, προστατεύει από τις «απομιμήσεις» 21 εγχώρια αγροτικά προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη ενώ θέτει ισχυρές δικλείδες ασφαλείας υπέρ των παραγωγών σε περιπτώσεις αιφνίδιας αύξησης εισαγωγών.

Η θετική ψήφος της Ελλάδας έλαβε υπόψη όλα αυτά τα στοιχεία που διασφαλίζουν τους Ελληνες αγρότες και δίνουν νέες προοπτικές για τα προϊόντα μας ενώ η συμφωνία θα περνούσε ανεξάρτητα από την στάση της χώρας μας καθώς απαιτούσε ειδική πλειοψηφία, η οποία ήδη είχε επιτευχθεί από τα υπόλοιπα κράτη μέλη.

Αλλωστε, το πλαίσιο για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur υπήρχε ήδη από το 2019, επί κυβέρνησης Σύριζα, που πανηγύριζε μάλιστα σχετικά.

Επιπλέον, την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε δέσμη μέτρων για να διασφαλιστεί ότι η εμπορική συμφωνία Mercosur συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους πλέον ευαίσθητους γεωργικούς τομείς της Ένωσης.

Είναι ενδεικτικό ότι τα μέτρα προστασίας των αγροτών ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (421 υπέρ έναντι 161 κατά). Υπέρ, ψήφισαν όλες οι πολιτικές ομάδες (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) εκτός από την Αριστερά και τους Πατριώτες (η παράταξη των Λεπέν- Ορμπαν) που ψήφισαν κατά.

Από τους Ελληνες ευρωβουλευτές τα μέτρα προστασίας ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ενώ οι υπόλοιποι Ελληνες ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά, για καθαρά λαϊκίστικους λόγους. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ είναι οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν ψήφισαν.

Δηλαδή οι σοσιαλιστές συνάδελφοί τους από την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Ρουμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, χώρες με ισχυρή αγροτική παραγωγή που είναι ευρύτατα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό, δεν ενδιαφέρονται για τους αγρότες και οι μόνοι που ενδιαφέρονται ήταν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ;

Επίσης, η ομάδα τουECR στο οποίο ανήκουν οι ευρωβουλευτές του κ. Βελόπουλου τάχθηκε υπέρ κι επιχειρηματολόγησε μάλιστα υπέρ της Συμφωνίας και των μέτρων. Σημειώνουμε ότι οι ελληνικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής στη Mercosur είναι μικρές, ανέρχονται μόλις σε 34,3 εκατομμύρια ευρώ και με τη συμφωνία μπορούν να αυξηθούν σημαντικά καθώς τα προϊόντα μας θα μπουν σε νέα αγορά 270 εκατομμυρίων πολιτών σε Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη κλπ.

Προστασία των προϊόντων

Η συμφωνία προστατεύει από απομιμήσεις 344 διακριτά προϊόντα τροφίμων και ποτών συνολικά στην Ε.Ε, από τα οποία τα 21 είναι ελληνικά. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, προστατεύονται προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, Κορινθιακή σταφίδα, κρόκος Κοζάνης, μανούρι, κεφαλογραβιέρα, μαστίχα Χίου, ελαιόλαδο Σητείας και Λυγουριού, κρασί Μαντινείας, Νάουσας, Νεμέας, Σαντορίνης, Σάμου, Αμύνταιου, η ρετσίνα, το τσίπουρο κλπ.

Η προστασία αυτή θα βοηθήσει στην πώληση περισσότερων ελληνικών προϊόντων και σε υψηλότερες τιμές, καθώς η τιμή πώλησης των προϊόντων που προστατεύονται από Γεωγραφική Ένδειξη είναι 2 και 3 φορές υψηλότερη από αυτή των κανονικών προϊόντων.

Ρήτρες και δικλείδες ασφαλείας

Σε περίπτωση διαταραχών της αγοράς θα ληφθούν σημαντικά μέτρα για την προστασία των συμφερόντων των Ελλήνων αγροτών. Συγκεκριμένα, η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα διασφάλισης για την προστασία των αγροτών της ΕΕ από οποιαδήποτε αιφνίδια αύξηση των εισαγωγών. Αυτή είναι η πρώτη φορά που ένα τέτοιο μέτρο περιλαμβάνεται σε συμφωνία της ΕΕ, ακόμη και για προϊόντα που ήδη υπόκεινται σε ποσόστωση.

Επιπλέον, θα τεθεί μέγιστο όριο (ποσόστωση) στην ποσότητα των αγροδιατροφικών προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur και επωφελούνται από χαμηλότερους δασμούς για βοδινό κρέας, χοιρινό και πουλερικά. Σε ο,τι αφορά την ασφάλεια των τροφίμων, τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ που προστατεύουν τους πολίτες της ΕΕ δεν θα τεθούν σε κίνδυνο με κανέναν τρόπο: Ολα τα προϊόντα της Mercosur πρέπει να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανονισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια τροφίμων.

Τα μέτρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Ανταποκρινόμενοι στις ανησυχίες των Ελλήνων και Ευρωπαίων γεωργών σχετικά με τον δυνητικό αντίκτυπο της συμφωνίας στις γεωργικές αγορές, θεσπίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σαφείς διαδικασίες, αυστηρά χρονοδιαγράμματα, αντικειμενικά κριτήρια και ένα ισχυρό επιχειρησιακό πλαίσιο που διασφαλίζουν τη σταθερότητα της αγοράς και παρέχουν αξιόπιστη προστασία από αιφνίδιες διαταραχές.

Τα μέτρα προστασίας των παραγωγών που ψηφίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι τα εξής:

Υποχρέωση αμοιβαιότητας, που σημαίνει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά, υγειονομικά και φυτό-υγειονομικά πρότυπα προκειμένου να εισαχθούν στην Ε.Ε. Ήδη η Ε.Ε. προχωράει σε πλήρη αναμόρφωση των Τελωνείων ώστε να γίνεται πιο αυστηρός έλεγχος για το τι εισάγεται στην Ευρώπη.

Ψηφίστηκε ισχυρή νομική προστασίας όλων των προϊόντων με Γεωγραφική Ένδειξη, όπως η φέτα. Κρασιά όπως η Σαντορίνη, η Νεμέα, η Νάουσα και αποστάγματα (Ούζο, Τσίπουρο) παύουν να είναι «γενικές ονομασίες» και αποκτούν νομική θωράκιση. Η Συμφωνία προβλέπει την μείωση ή κατάργηση των υψηλών δασμών σε προϊόντα που πλέον γίνονται πιο ανταγωνιστικά σε μεγάλες αγορές

Υπάρχει κατάλογος 14 ευαίσθητων για την Ε.Ε. προϊόντων αγροδιατροφικών προϊόντων (εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα, αυγά, κρέας, ρύζι, μέλι μεταξύ αυτών) στα οποία προβλέπεται ειδική προστασία. Οι παραγωγοί θα προστατεύονται από αθέμιτο ανταγωνισμό, διαταραχές της αγοράς και αιφνίδιες αυξήσεις των εισαγωγών, μέσω ποσοστώσεων και ελέγχων. Συγκεκριμένα, προβλέπονται μηχανισμοί διασφάλισης, εάν διαπιστωθεί αύξηση του όγκου των εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωση άνω του 5% ετησίως της μέσης τιμής εισαγωγής ενός δεδομένου προϊόντος. Τέτοιοι μηχανισμοί είναι η επαναφορά των δασμών και ο περιορισμός ή η αναστολή των εισαγωγών.

Σημειώνουμε επίσης ότι όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κινητοποιούνται άμεσα πόροι 45 δισ. ευρώ προς τον πρωτογενή τομέα, στο πλαίσιο του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Πρόκειται, όπως χαρακτηριστικά έχει αναφέρει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για ένα ουσιαστικό βήμα στήριξης των Ελλήνων και Ευρωπαίων αγροτών. Για μια πρόταση που δείχνει ότι η φωνή της Ελλάδας στην Ευρώπη ακούγεται πιο δυνατά και πιο καθαρά.

Ωθηση και στις εξαγωγές υπηρεσιών

Η Ελλάδα και οι χώρες της Mercosur εξάγουν πολλές υπηρεσίες η μία στην άλλη.Οι ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur ανέρχονται σε 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το 2023, οι κύριες εξαγωγές υπηρεσιών περιελάμβαναν: μεταφορές: 1,5 δισ.ευρώ, τουρισμό 67 εκατομμύρια ευρώ και πολιτισμό 2 εκατ. ευρώ

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα διευρύνει περαιτέρω την αγορά υπηρεσιών της Mercosur σε τομείς όπως Χρηματοοικονομικέςκαι ταχυδρομικές υπηρεσίες, ταχυμεταφορές, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές, ψηφιακό εμπόριο και περιβάλλον

Το 97% όλων των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρές εταιρείες. Αυτές οι εταιρείες συχνά δυσκολεύονται να εξάγουν εκτός ΕΕ, καθώς αυτό συνεπάγεται επιπλέον κόστος και διοικητικές διαδικασίες.

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα το αλλάξει αυτό προσφέροντας περισσότερες ευκαιρίες για τις μικρές επιχειρήσεις καθώς μεταξύ άλλων θα μειώσει το κόστος καταργώντας τους δασμούς και απλοποιώντας τις τελωνειακές διαδικασίες ενώ θα ελαφρύνει το διοικητικό βάρος διευκολύνοντας την πιστοποίηση προϊόντων για τοπικές πωλήσεις.

Συμφωνία Mercosur: Τι σημαίνει για την Ελλάδα – Τα νέα δεδομένα για τους αγρότες

Σημαντικές αλλαγές θα φέρει η υπογραφή συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ ΕΕ – Mercosur στην Ελλάδα και στους παραγωγούς. Το μεσημέρι της Παρασκευής (9/1) εγκρίθηκε από το συμβούλιο των Μόνιμων Αντιπροσώπων της ΕΕ στις Βρυξέλλες η συμφωνία Mercosur που προκάλεσε σωρεία αντιδράσεων στον αγροτικό κόσμο στη χώρα μας αλλά και στα κράτη-μέλη της Ένωσης.

Με ειδικό ενημερωτικό της σημείωμα, η Κομισιόν απευθύνεται ξεχωριστά σε κάθε κράτος- μέλος, αναδεικνύοντας τα πλεονεκτήματα της εμπορικής συμφωνίας Mercosur. Όσον αφορά την χώρα μας, το ενδιαφέρον εστιάζεται στις δυνατότητες μεγαλύτερων εξαγωγών προϊόντων, που σήμερα επιβαρύνονται με σχεδόν απαγορευτικούς δασμούς, όπως το λάδι. Από την άλλη μεριά, αν και προβλέπεται η προστασία ελληνικών προϊόντων από απομιμήσεις στις τοπικές αγορές, ειδικά όσον αφορά στη φέτα (όπως και για άλλα ευρωπαϊκά προϊόντα όπως το γαλλικό ροκφόρ και η ιταλική παρμεζάνα) προβλέπεται μεταβατική περίοδος 7 ετών.

Τι αλλάζει για την Ελλάδα

Σύμφωνα με το σημείωμα της Κομισιόν, συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur σημαίνει ότι:

• Οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι μικρές επιχειρήσεις θα βρουν πολύ πιο εύκολη την επιχειρηματική τους δραστηριότητα στις χώρες της Mercosur
• Οι ελληνικές επιχειρήσεις μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες ευκολότερα και φθηνότερα
• Οι Έλληνες παραγωγοί (βιομηχανικών προϊόντων και τροφίμων) και οι αγρότες μπορούν να εξάγουν περισσότερα
• Οι ελληνικές λιχουδιές θα πουλήσουν περισσότερο και σε premium τιμές

Το εμπόριο είναι σημαντικό για την οικονομία της Ελλάδας

• 631.000 θέσεις εργασίας στην Ελλάδα υποστηρίζονται από τις ελληνικές εξαγωγές και τις εξαγωγές της ΕΕ προς τον κόσμο
• 1 στις 8 θέσεις εργασίας

Η Ελλάδα και η Mercosur διατηρούν στενές εμπορικές σχέσεις: Συνολικές συναλλαγές μεταξύ Ελλάδας και Mercosur: 2,6 δισ. ευρώ.

Χαμηλότεροι έως μηδενικοί δασμοί, περισσότερες και φθηνότερες εξαγωγές: Η συμφωνία θα εξαλείψει τους δασμούς στο 91% όλων των προϊόντων, ωφελώντας ουσιαστικά όλες τις ελληνικές εξαγωγές. Χαμηλότεροι έως μηδενικοί δασμοί, περισσότερες και φθηνότερες εξαγωγές

Η συμφωνία θα εξαλείψει τους δασμούς στο 91% όλων των προϊόντων, ωφελώντας ουσιαστικά όλες τις ελληνικές εξαγωγές.

Νέες ευκαιρίες για τους Έλληνες αγρότες

Επί του παρόντος, τα αγροδιατροφικά προϊόντα αντιπροσωπεύουν μόνο το 5 % των συνολικών εξαγωγών της ΕΕ προς τη Mercosur, λόγω των απαγορευτικών δασμών και άλλων περιορισμών που ισχύουν επί του παρόντος στις χώρες της Mercosur.

Επί του παρόντος, οι δασμοί της Mercosur έως και 55 % στα αγροδιατροφικά προϊόντα της ΕΕ κλείνουν ουσιαστικά την αγορά για τα προϊόντα της ΕΕ. Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα καταργήσει αυτούς τους δασμούς, βοηθώντας τους Έλληνες αγρότες να αυξήσουν τις εξαγωγές τους στην περιοχή.

Οι ελληνικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής στη Mercosur σε αριθμούς:

Προστασία των ξεχωριστών ελληνικών τροφίμων και ποτών

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα προστατεύσει 344 τρόφιμα και ποτά της ΕΕ από απομιμήσεις στις χώρες της Mercosur. Η προστασία αυτή συμβάλλει στο να καταστούν τα προϊόντα αυτά πιο διακριτά.

Αυτό θα συμβάλει στην πώληση περισσότερων ελληνικών προϊόντων και σε υψηλότερες τιμές, καθώς η τιμή πώλησης των προϊόντων που προστατεύονται από γεωγραφική ένδειξη είναι μεταξύ 2 και 3 φορές υψηλότερη από εκείνη των συνήθων προϊόντων.

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα προστατεύσει 21 ελληνικές γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ):

• Ελιά Καλαμάτας (Επιτραπέζιες ελιές)
• Καλαμάτα (Καλαμάτα) (Ελαιόλαδο)
• Κεφαλογραβιέρα (Kefalograviera) (Τυριά)
• Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης (Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης) (Ελαιόλαδο)
• Κονσερβολιά Αμφίσσης (Konservolia Amfissis) (Επιτραπέζια ελιά)
• Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα (Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα) (Φρούτες)
• Κρόκος Κοζάνης (Κρόκος Κοζάνης) (Σαφράν)
• Λυγουριό Ασκληπιείου (Λυγούρι Ασκληπιού) (Ελαιόλαδο)
• Μανούρι (Μανούρι) (Μαλακό λακτόζηρο)
• Μαστίχα Χίου (Φυσικά κόμμεα και ρητίνες)
• Σητεία Λασιθίου Κρήτης (Ελαιόλαδο)
• Φέτα (Φέτα) (Τυριά)
• Αμύνταιο (Αμύνταιο) (Οίνος)
• Μαντινεία (Μαντίνεια) (Οίνος)
• Νάουσα (Οίνος)
• Νεμέα (Nemea) (Οίνος)
• Ρετσίνα Αττικής (Ρετσίνα Αττικής) (Οίνος)
• Σάμος (Οίνος)
• Σαντορίνη (Σαντορίνη) (Οίνος)
• Τσίπουρο (αλκοολούχα ποτά)

Στήριξη των αγροτών σε περίπτωση διαταραχής της αγοράς

Θα ληφθούν σημαντικά μέτρα για την προστασία των συμφερόντων των Ελλήνων αγροτών. Θα τεθεί ανώτατο όριο (ποσόστωση) στην ποσότητα των αγροδιατροφικών προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur και επωφελούνται από χαμηλότερους δασμούς:

• 99.000 τόνοι για το βόειο κρέας: αυτό αντιστοιχεί στο 1,5 % της συνολικής παραγωγής της ΕΕ·
• 25.000 τόνοι χοιρινού κρέατος: 0,1 % της συνολικής παραγωγής της ΕΕ, και
• 180.000 τόνοι για πουλερικά: 1,3 % της συνολικής παραγωγής της ΕΕ ετησίως.

Η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα διασφάλισης για την προστασία των αγροτών της ΕΕ από οποιαδήποτε αιφνίδια αύξηση των εισαγωγών. Είναι η πρώτη φορά που ένα τέτοιο μέτρο περιλαμβάνεται σε συμφωνία της ΕΕ, ακόμη και για προϊόντα που υπόκεινται ήδη σε ποσόστωση. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να συνδράμει άμεσα και σθεναρά τους γεωργούς στην απίθανη περίπτωση σημαντικής διατάραξης της αγοράς που συνδέεται με τη συμφωνία.

Τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ για την προστασία των πολιτών της ΕΕ δεν θα υπονομευθούν σε καμία περίπτωση: όλα τα προϊόντα της Mercosur πρέπει να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανονισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων. Ισχυρές δεσμεύσεις βιωσιμότητας ισχύουν εξίσου για τους παραγωγούς και από τις δύο πλευρές.

Ευκολότεροι και φθηνότεροι τρόποι παροχής υπηρεσιών στη Mercosur

Η Ελλάδα και οι χώρες της Mercosur εξάγουν πολλές υπηρεσίες μεταξύ τους. Οι ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur ανέρχονται σε 1,6 δισ. ευρώ ετησίως.Το 2023 οι κύριες εξαγωγές υπηρεσιών συνίσταντο στα εξής:

• Μεταφορές: 1,5 δισ. ευρώ
• Τουρισμός: 67 εκατ. ευρώ
• Πολιτιστικά θέματα: 2 εκατ. ευρώ

Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur θα ανοίξει περαιτέρω την αγορά υπηρεσιών της Mercosur σε τομείς όπως:

• Οικονομικά
• Ταχυδρομικά
• Τηλεπικοινωνίες
• Μεταφορές
• Ψηφιακό εμπόριο
• Περιβαλλοντική

Παροχή βοήθειας στις μικρές επιχειρήσεις της Ελλάδας ώστε να εξάγουν περισσότερα προϊόντα στη Mercosur

Το 97% όλων των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρές επιχειρήσεις. Οι εταιρείες αυτές συχνά δυσκολεύονται να εξάγουν εκτός της ΕΕ, καθώς αυτό συνεπάγεται πρόσθετο κόστος και διοικητικές διαδικασίες. Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα το αλλάξει αυτό, προσφέροντας περισσότερες ευκαιρίες στις μικρές επιχειρήσεις. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται:

• Μείωση του κόστους με την κατάργηση των δασμών και την απλούστευση των τελωνειακών διαδικασιών
• Μείωση του διοικητικού φόρτου με τη διευκόλυνση της πιστοποίησης προϊόντων για τοπική πώληση
• Προσφορά καλύτερης ευκαιρίας υποβολής προσφορών για δημόσιες συμβάσεις με τη βελτίωση της πρόσβασης σε πληροφορίες
• Παρέχεται επιπλέον βοήθεια μέσω ειδικών συντονιστών μικρών επιχειρήσεων
• Ανοίγονται νέες δυνατότητες μέσω εύκολα προσβάσιμων διαδικτυακών πληροφοριών σχετικά με την επιχειρηματική δραστηριότητα στις χώρες της Mercosur

Πράσινο φως για τη συμφωνία – Επέμεινε στο όχι η Γαλλία

Οι πρέσβεις της ΕΕ ενέκριναν την εμπορική συμφωνία με την ομάδα της Mercosur, ανοίγοντας τον δρόμο για την εκτόξευση εισαγωγών αγροτικών προϊόντων στην Ευρώπη.

Η Κομισιόν εξασφάλισε την απαιτούμενη πλειοψηφία, κι έτσι η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν μπορεί να υπογράψει με τις χώρες της ομάδας Mercosur τη συμφωνία που ανοίγει τον δρόμο για εκτόξευση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ Ευρώπης και Λατινικής Αμερικής. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, στην ψηφοφορία που έγινε σε επίπεδο πρέσβεων το πρωί της Παρασκευής, κατά ψήφισαν η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία, ενώ το Βέλγιο απείχε.  Η συμφωνία επρόκειτο να υπογραφεί τον Δεκέμβριο, ωστόσο η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ματαίωσε την συζήτηση στη Κομισιόν για αυτή την εβδομάδα καθώς Ιταλία και Γαλλία διαφωνούσαν και απαιτείται ομοφωνία από τους «27». Η συμφωνία θα πρέπει στη συνέχεια να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να πέσουν στη συνέχεια οι κοινές υπογραφές.

Explainer – Συμφωνία Mercosur: Γιατί «άναψε φωτιές» στην Ευρώπη και δίχασε τα κράτη-μέλη

Εκτός από τις αγροτικές κινητοποιήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στη χώρα μας, στους δρόμους έχουν βγει και οι αγρότες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες αντιδρώντας στην εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Mercosur. Οι αγρότες ανησυχούν πως το κόστος παραγωγής θα εκτοξευθεί και τα προϊόντα τους θα υποβαθμιστούν. Όπως αναφέρουν σχετικά, πρόκειται για μία συμφωνία που θα πλήξει τον αγροτικό τομέα σκληρά, καθώς η ΕΕ στην προσπάθεια να κάνει πιο εύκολο το εμπόριο με τη Λατινική Αμερική, ζημιώνει ανεπανόρθωτα τους ευρωπαίους παραγωγούς.

Τι είναι η Mercosur και τι προβλέπει

Η Mercosur είναι η Κοινή Αγορά του Νότου, ένας εμπορικός συνασπισμός της Νότιας Αμερικής που ιδρύθηκε το 1991. Μέλη της είναι η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Η Βενεζουέλα προσχώρησε το 2012, αλλά η ιδιότητα μέλους της ανεστάλη το 2017, ενώ τον Δεκέμβριο του 2012 υπεγράφη το πρωτόκολλο προσχώρησης και της Βολιβίας. Από κοινού, οι χώρες της Mercosur αποτελούν την 6η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο με συνολικό πληθυσμό 270 εκατομμύρια. Στόχος ήταν η δημιουργία μιας κοινής αγοράς που θα συνεπάγεται την ελεύθερη διακίνηση αγαθών μεταξύ των χωρών αυτών, κοινό πλαίσιο δασμών στις εισαγωγές προϊόντων από χώρες εκτός της Mercosur και στενότερη οικονομική συνεργασία μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν. Η Mercosur περιλαμβάνει συνολικά περίπου 260 εκατομμύρια κατοίκους και είναι μία από τις μεγαλύτερες αγροδιατροφικές αγορές παγκοσμίως. Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εδώ και δύο δεκαετίες βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τις τέσσερις βασικές χώρες της Mercosur με σκοπό την υπογραφή μίας σημαντικής εμπορικής συμφωνίας.

Τι θέλει να πετύχει η Ε.Ε.

Η συμφωνία προβλέπει τη μεγαλύτερη μείωση δασμών που έχει πετύχει ποτέ η ΕΕ, καταργώντας επιβαρύνσεις ύψους 4 δισ. ευρώ στις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Σήμερα, οι χώρες της Mercosur επιβάλλουν υψηλούς δασμούς, όπως 35% στα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, 28% στα γαλακτοκομικά και 27% στα κρασιά. Το διμερές εμπόριο αγαθών ανήλθε στα 111 δισ. ευρώ το 2024. Οι εξαγωγές της ΕΕ επικεντρώνονται σε μηχανήματα, χημικά και εξοπλισμό μεταφορών, ενώ εκείνες της Mercosur σε αγροτικά προϊόντα, ορυκτά, χαρτοπολτό και χαρτί.

Η συμφωνία θα επιτρέψει στην ΕΕ να εξάγει περισσότερα οχήματα, μηχανήματα, κρασιά και οινοπνευματώδη ποτά στη Λατινική Αμερική, διευκολύνοντας παράλληλα την είσοδο βοδινού κρέατος, ζάχαρης, ρυζιού, μελιού και σόγιας από τη Νότια Αμερική στην Ευρώπη. Σε απλά λόγια η ΕΕ δίνει αυτοκίνητα και παίρνει βοδινό κρέας. Η ενεργειακή και τεχνολογική μετάβαση της Ευρώπης έχει ωθήσει την ΕΕ να ενισχύσει τους δεσμούς της με μια περιοχή πλούσια σε ορυκτά που διαθέτει λίθιο, χαλκό, σίδηρο και κοβάλτιο.

Οι υποστηρικτές του σχεδίου

Η Κομισιόν αλλά και οι χώρες που υποστηρίζουν τη συμφωνία (όπως Γερμανία, Ισπανία κ.α.), υποστηρίζουν ότι η Mercosur προσφέρει διέξοδο από την εξάρτηση από την Κίνα, ειδικά για κρίσιμα ορυκτά όπως το λίθιο που χρησιμοποιείται σε μπαταρίες για οχήματα και ηλεκτρονικά. Επίσης ανέφεραν ότι θα προσέφερε ανακούφιση από τον αντίκτυπο των δασμών που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, δασμοί οι οποίοι έχουν μειώσει ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ. Η Κομισιόν ανέφερε από την πλευρά της ότι η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών είναι η μεγαλύτερη που έχει κλείσει ποτέ όσον αφορά τις μειώσεις δασμών, εξαλείφοντας πάνω από 4 δισεκατομμύρια ευρώ τέτοιων δασμών στις εξαγωγές της ΕΕ ετησίως. Επίσης η ΕΕ ανέφερε ότι με τη συμφωνία αυτή οι εταιρείες της ΕΕ θα μπορούσαν να υποβάλλουν προσφορές για δημόσιες συμβάσεις στις χώρες Mercosur με τους ίδιους όρους με τους τοπικούς προμηθευτές – κάτι που οι χώρες αυτές δεν είχαν προσφέρει προηγουμένως σε εμπορικές συμφωνίες, σύμφωνα με το Reuters.

Οι επικριτές της συμφωνίας

Η Γαλλία, που είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός βοδινού κρέατος στην ΕΕ, δήλωνε αρχικά ότι θα υπογράψει τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μόνο εάν η Mercosur διασφαλίσει τα συμφέροντα της γαλλικής και της ευρωπαϊκής γεωργίας. Την Πέμπτη (9/1) η Γαλλία αποφάσισε να καταψηφίσει την υπογραφή της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με το μπλοκ των χωρών της Νότιας Αμερικής Mercosur. Μάλιστα σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Μακρόν τόνισε πως στη Γαλλία υπάρχει ομόφωνη πολιτική απόρριψη της συμφωνίας, παρά τις –όπως είπε– «σημαντικές παραχωρήσεις» που έχουν εξασφαλιστεί υπέρ των ευρωπαίων αγροτών.

Η Mercosur περιλάμβανε επίσης δεσμεύσεις για το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της υπόσχεσης πρόληψης περαιτέρω αποψίλωσης των δασών μετά το 2030. Ωστόσο, ομάδες προστασίας του περιβάλλοντος έλεγαν ότι η συμφωνία δεν περιλαμβάνει εφαρμόσιμα μέτρα, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές. Η οργάνωση «Φίλοι της Γης» χαρακτήρισε τη συμφωνία «καταστροφική για το κλίμα» και υποστήριξε ότι θα οδηγήσει σε αυξημένη αποψίλωση των δασών. Αυτό θα γίνει επειδή οι χώρες της Mercosur θα πουλούσαν προς την ΕΕ μετά τη συμφωνία περισσότερα γεωργικά προϊόντα και πρώτες ύλες, που συχνά προέρχονται από δασικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Αμαζονίου, ανέφερε το Reuters.