Η Κομισιόν εξασφάλισε την απαιτούμενη πλειοψηφία, κι έτσι η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν μπορεί να υπογράψει με τις χώρες της ομάδας Mercosur τη συμφωνία που ανοίγει τον δρόμο για εκτόξευση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ Ευρώπης και Λατινικής Αμερικής. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, στην ψηφοφορία που έγινε σε επίπεδο πρέσβεων το πρωί της Παρασκευής, κατά ψήφισαν η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία, ενώ το Βέλγιο απείχε.  Η συμφωνία επρόκειτο να υπογραφεί τον Δεκέμβριο, ωστόσο η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ματαίωσε την συζήτηση στη Κομισιόν για αυτή την εβδομάδα καθώς Ιταλία και Γαλλία διαφωνούσαν και απαιτείται ομοφωνία από τους «27». Η συμφωνία θα πρέπει στη συνέχεια να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να πέσουν στη συνέχεια οι κοινές υπογραφές.

Explainer – Συμφωνία Mercosur: Γιατί «άναψε φωτιές» στην Ευρώπη και δίχασε τα κράτη-μέλη

Εκτός από τις αγροτικές κινητοποιήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στη χώρα μας, στους δρόμους έχουν βγει και οι αγρότες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες αντιδρώντας στην εμπορική συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Mercosur. Οι αγρότες ανησυχούν πως το κόστος παραγωγής θα εκτοξευθεί και τα προϊόντα τους θα υποβαθμιστούν. Όπως αναφέρουν σχετικά, πρόκειται για μία συμφωνία που θα πλήξει τον αγροτικό τομέα σκληρά, καθώς η ΕΕ στην προσπάθεια να κάνει πιο εύκολο το εμπόριο με τη Λατινική Αμερική, ζημιώνει ανεπανόρθωτα τους ευρωπαίους παραγωγούς.

Τι είναι η Mercosur και τι προβλέπει

Η Mercosur είναι η Κοινή Αγορά του Νότου, ένας εμπορικός συνασπισμός της Νότιας Αμερικής που ιδρύθηκε το 1991. Μέλη της είναι η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Η Βενεζουέλα προσχώρησε το 2012, αλλά η ιδιότητα μέλους της ανεστάλη το 2017, ενώ τον Δεκέμβριο του 2012 υπεγράφη το πρωτόκολλο προσχώρησης και της Βολιβίας. Από κοινού, οι χώρες της Mercosur αποτελούν την 6η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο με συνολικό πληθυσμό 270 εκατομμύρια. Στόχος ήταν η δημιουργία μιας κοινής αγοράς που θα συνεπάγεται την ελεύθερη διακίνηση αγαθών μεταξύ των χωρών αυτών, κοινό πλαίσιο δασμών στις εισαγωγές προϊόντων από χώρες εκτός της Mercosur και στενότερη οικονομική συνεργασία μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν. Η Mercosur περιλαμβάνει συνολικά περίπου 260 εκατομμύρια κατοίκους και είναι μία από τις μεγαλύτερες αγροδιατροφικές αγορές παγκοσμίως. Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εδώ και δύο δεκαετίες βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τις τέσσερις βασικές χώρες της Mercosur με σκοπό την υπογραφή μίας σημαντικής εμπορικής συμφωνίας.

Τι θέλει να πετύχει η Ε.Ε.

Η συμφωνία προβλέπει τη μεγαλύτερη μείωση δασμών που έχει πετύχει ποτέ η ΕΕ, καταργώντας επιβαρύνσεις ύψους 4 δισ. ευρώ στις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Σήμερα, οι χώρες της Mercosur επιβάλλουν υψηλούς δασμούς, όπως 35% στα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, 28% στα γαλακτοκομικά και 27% στα κρασιά. Το διμερές εμπόριο αγαθών ανήλθε στα 111 δισ. ευρώ το 2024. Οι εξαγωγές της ΕΕ επικεντρώνονται σε μηχανήματα, χημικά και εξοπλισμό μεταφορών, ενώ εκείνες της Mercosur σε αγροτικά προϊόντα, ορυκτά, χαρτοπολτό και χαρτί.

Η συμφωνία θα επιτρέψει στην ΕΕ να εξάγει περισσότερα οχήματα, μηχανήματα, κρασιά και οινοπνευματώδη ποτά στη Λατινική Αμερική, διευκολύνοντας παράλληλα την είσοδο βοδινού κρέατος, ζάχαρης, ρυζιού, μελιού και σόγιας από τη Νότια Αμερική στην Ευρώπη. Σε απλά λόγια η ΕΕ δίνει αυτοκίνητα και παίρνει βοδινό κρέας. Η ενεργειακή και τεχνολογική μετάβαση της Ευρώπης έχει ωθήσει την ΕΕ να ενισχύσει τους δεσμούς της με μια περιοχή πλούσια σε ορυκτά που διαθέτει λίθιο, χαλκό, σίδηρο και κοβάλτιο.

Οι υποστηρικτές του σχεδίου

Η Κομισιόν αλλά και οι χώρες που υποστηρίζουν τη συμφωνία (όπως Γερμανία, Ισπανία κ.α.), υποστηρίζουν ότι η Mercosur προσφέρει διέξοδο από την εξάρτηση από την Κίνα, ειδικά για κρίσιμα ορυκτά όπως το λίθιο που χρησιμοποιείται σε μπαταρίες για οχήματα και ηλεκτρονικά. Επίσης ανέφεραν ότι θα προσέφερε ανακούφιση από τον αντίκτυπο των δασμών που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, δασμοί οι οποίοι έχουν μειώσει ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ. Η Κομισιόν ανέφερε από την πλευρά της ότι η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών είναι η μεγαλύτερη που έχει κλείσει ποτέ όσον αφορά τις μειώσεις δασμών, εξαλείφοντας πάνω από 4 δισεκατομμύρια ευρώ τέτοιων δασμών στις εξαγωγές της ΕΕ ετησίως. Επίσης η ΕΕ ανέφερε ότι με τη συμφωνία αυτή οι εταιρείες της ΕΕ θα μπορούσαν να υποβάλλουν προσφορές για δημόσιες συμβάσεις στις χώρες Mercosur με τους ίδιους όρους με τους τοπικούς προμηθευτές – κάτι που οι χώρες αυτές δεν είχαν προσφέρει προηγουμένως σε εμπορικές συμφωνίες, σύμφωνα με το Reuters.

Οι επικριτές της συμφωνίας

Η Γαλλία, που είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός βοδινού κρέατος στην ΕΕ, δήλωνε αρχικά ότι θα υπογράψει τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μόνο εάν η Mercosur διασφαλίσει τα συμφέροντα της γαλλικής και της ευρωπαϊκής γεωργίας. Την Πέμπτη (9/1) η Γαλλία αποφάσισε να καταψηφίσει την υπογραφή της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με το μπλοκ των χωρών της Νότιας Αμερικής Mercosur. Μάλιστα σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Μακρόν τόνισε πως στη Γαλλία υπάρχει ομόφωνη πολιτική απόρριψη της συμφωνίας, παρά τις –όπως είπε– «σημαντικές παραχωρήσεις» που έχουν εξασφαλιστεί υπέρ των ευρωπαίων αγροτών.

Η Mercosur περιλάμβανε επίσης δεσμεύσεις για το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της υπόσχεσης πρόληψης περαιτέρω αποψίλωσης των δασών μετά το 2030. Ωστόσο, ομάδες προστασίας του περιβάλλοντος έλεγαν ότι η συμφωνία δεν περιλαμβάνει εφαρμόσιμα μέτρα, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές. Η οργάνωση «Φίλοι της Γης» χαρακτήρισε τη συμφωνία «καταστροφική για το κλίμα» και υποστήριξε ότι θα οδηγήσει σε αυξημένη αποψίλωση των δασών. Αυτό θα γίνει επειδή οι χώρες της Mercosur θα πουλούσαν προς την ΕΕ μετά τη συμφωνία περισσότερα γεωργικά προϊόντα και πρώτες ύλες, που συχνά προέρχονται από δασικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Αμαζονίου, ανέφερε το Reuters.