Kοινοτικός προϋπολογισμός 2028-2034: Αλώβητα τα ευρωπαϊκά κονδύλια για την Ελλάδα

Η θετική αυτή εξέλιξη σκιάζεται από τις έντονες αντιδράσεις των χωρών του Βορρά, οι οποίες με επικεφαλής Γερμανία, Ολλανδία και Σουηδία πιέζουν για πολύ μεγαλύτερη μείωση βάζοντας στο στόχαστρο τη γεωργία και τη συνοχή.

Όλα δείχνουν λοιπόν ότι η τελική φάση της διαπραγμάτευσης θα ξεκινήσει την Πέμπτη και Παρασκευή στις Βρυξέλλες μέσα σε ένα κλίμα εντόνων διαφωνιών, όπου διακυβεύονται εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ με τον νότο να προσπαθεί να διατηρήσει τον κοινοτικό προϋπολογισμό σε ικανοποιητικά επίπεδα και το Βορρά να επιδιώκει όσο γίνεται μεγαλύτερο «κούρεμα».

Η αρχική πρόταση που έχει καταθέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της παραπάνω επταετίας καθορίζει τις δαπάνες σε τρέχουσες τιμές (λαμβάνοντας υπόψη έναν ετήσιο πληθωρισμό 2%) στα 1.985 δισεκατομμύρια ευρώ ή 1,26% του ΑΕΠ της ΕΕ. Το Σάββατο η Ιρλανδική προεδρία μείωσε το ποσό στα 1.826 δισ. ευρώ ή 1,16% του ΑΕΠ. Η παραπάνω εξέλιξη ισοδυναμεί με μια μείωση του ΠΔΠ σε μέγεθος της τάξης του 8%.

Η πρόταση δεν δημιουργεί ουσιαστικό πρόβλημα στις χώρες του νότου γιατί οι περικοπές που προτείνονται για τη συνοχή και τη γεωργία δεν ξέπερνούν το 3% ή 32 δισ. ευρώ. Ετσι από 946 δισ. που πρότεινε αρχικά η Κομισιόν, η Ιρλανδική Προεδρία προτείνει τώρα 914 δισ. ευρώ πάντα σε τρέχουσες τιμές για το σύνολο της επταετίας. Για τη γεωργία προβλέπονται 293 δισ. ευρώ και για τη συνοχή 621 δισ. ευρώ.

Σε αντίθεση με τη γεωργία και τη συνοχή, σε σχέση με άλλους τομείς πέφτει «μαχαίρι» με μείωση 75 δισ. ευρώ στα κονδύλια της ανταγωνιστικότητας, της έρευνας και της καινοτομίας, 38 δισ. ευρώ στην εξωτερική δράση και την αναπτυξιακή βοήθεια σε τρίτες χώρες, ενώ και οι λειτουργικές δαπάνες της ΕΕ περιορίζονται κατά 10 δισ. ευρώ.

Η πρόταση της Ιρλανδίας να περιορίσει στο ελάχιστο. Δηλαδή στο 3%, τις περικοπές στη γεωργία και την συνοχή διασφαλίζει ότι οι ελληνικές εθνικές κατανομές παραμένουν σχεδόν ανέπαφες σε σύγκριση με το αρχικό σχέδιο της Κομισιόν. Αυτό σημαίνει ότι αποφεύγεται το «κούρεμα» των άμεσων ενισχύσεων των αγροτών και των κονδυλίων του ΕΣΠΑ. Η αποφυγή οριζόντιας μείωσης των δαπανών με την συμπερίληψη της γεωργίας και της συνοχής αποτελούσε βασική επιδίωξη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκης και των ομολόγων του άλλων 16 κρατών μελών (των λεγόμενων «Φίλων της Συνοχής»).

Αναφορικά με τις χρηματοδοτήσεις που διεκδικεί η Ελλάδα με βάση την παραπάνω πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας το εύρος θα κυμανθεί μεταξύ 39-43 δισ. ευρώ μόνο από τους τομείς της γεωργίας και της συνοχής για την επταετία 2028-2034. Σε αυτά θα πρέπει να προστεθεί και ένα ποσό μεταξύ 7-8 δισ. ευρώ που θα λάβει η χώρα μας από τις υπόλοιπες πολιτικές της ΕΕ, όπως η μετανάστευση και η διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, η έρευνα και άλλες. Συνολικά από το ΠΔΠ η χώρα μας θα διεκδικήσει με βάση την ιρλανδική πρόταση χρηματοδοτήσεις μεταξύ 46 και 51 δισ. ευρώ.

Μεγαλύτερο ψαλίδι ζητούν οι «φειδωλοί»

Οι επίσημες αντιδράσεις των χωρών με τη μεγαλύτερη συνεισφορά στον κοινοτικό προϋπολογισμό δεν άργησαν και ήταν ιδιαίτερα έντονες, προφανώς για να διατηρήσουν τη δυναμική για περαιτέρω μειώσεις ενόψει της έναρξης της τελικής φάσης της διαπραγμάτευσης.

Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέρριψε την ιρλανδική πρόταση υπογραμμίζοντας ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να είναι προσιτός για εκείνους που επωμίζονται το κύριο βάρος της χρηματοδότησής του, ενώ πρόσθεσε ότι η πρόταση αυτή δεν αποτελεί βάση για συμφωνία.

Ο Ολλανδός Υπουργός Οικονομικών, Έλκο Χάινεν, ανέφερε ότι η Χάγη δεν μπορεί να δεχτεί το συγκεκριμένο προσχέδιο. Προειδοποίησε μάλιστα ότι αν δεν υπάρξει μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία και περαιτέρω μειώσεις, δεν πρόκειται να επιτευχθεί πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους, που είναι και ο στόχος.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico διπλωμάτες των χωρών του Βορρά κατηγόρησαν την Ιρλανδική Προεδρία για προστασία της γεωργίας και της συνοχής, επιμένοντας σε «πολιτικές του 20ού αιώνα», ενώ αποτυγχάνει να προετοιμάσει την ΕΕ για τις προκλήσεις του 21ου αιώνα (άμυνα, ανταγωνιστικότητα).