ΙΟΒΕ: Ανάπτυξη 1,8% το 2026 και 2% το 2027 – Οι επενδύσεις κρατούν την οικονομία σε τροχιά ανόδου

Οι προβλέψεις περιλαμβάνονται στην τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ για την Ελληνική Οικονομία, η οποία καταγράφει τις βασικές τάσεις αλλά και τους κινδύνους που θα επηρεάσουν την πορεία της χώρας τα επόμενα χρόνια.

Η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει βασικός μοχλός ανάπτυξης

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, βασικός κινητήριος παράγοντας της οικονομικής δραστηριότητας θα συνεχίσει να είναι η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,6% το 2026 και κατά 1,9% το 2027.

Η ενίσχυση της κατανάλωσης θα στηριχθεί στην άνοδο του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, η οποία συνδέεται με:

-την ανάκαμψη της απασχόλησης,
-τις αυξήσεις των μισθών,
-τις φορολογικές ελαφρύνσεις,
-και τα μέτρα ενεργειακής στήριξης.

Παράλληλα, η δημόσια κατανάλωση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 2% το 2026 και κατά 1,4% το 2027.

Επενδύσεις σε υψηλά επίπεδα με στήριξη από το Ταμείο Ανάκαμψης

Οι επενδύσεις αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) εισέρχεται στην τελική φάση υλοποίησής του.

Σημαντική στήριξη αναμένεται επίσης από:

-την ισχυρή πιστωτική επέκταση,
-το ενισχυμένο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων,
-και τις αυξημένες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων.

Οι πάγιες επενδύσεις προβλέπεται να αυξηθούν κατά 7,6% το 2026 και κατά 8,5% το 2027.

Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι σταδιακά οι ιδιωτικές επενδύσεις θα αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο, καθώς η δυναμική των δημόσιων επενδύσεων που συνδέεται με το ΤΑΑ θα περιορίζεται μετά την ολοκλήρωσή του.

Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι για την επενδυτική δραστηριότητα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

-ο επίμονα υψηλότερος πληθωρισμός στην Ελλάδα σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, που επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα,
-η πιθανή επιβράδυνση του μεταρρυθμιστικού προγράμματος λόγω της προεκλογικής περιόδου,
-και πιθανές καθυστερήσεις στην απορρόφηση και αξιοποίηση των πόρων του ΤΑΑ.

Διευρύνεται το εξωτερικό έλλειμμα

Το ΙΟΒΕ προβλέπει ότι το εξωτερικό έλλειμμα της χώρας θα διευρυνθεί περαιτέρω κατά τη διετία 2026-2027.

Βασικός λόγος είναι η αύξηση των εισαγωγών, η οποία συνδέεται με την υψηλή εισαγωγική ένταση της επενδυτικής δραστηριότητας, αλλά και με τις επιπτώσεις των διεθνών γεωπολιτικών εξελίξεων και του πολέμου στο παγκόσμιο εμπόριο.

Οι εισαγωγές αναμένεται να αυξηθούν:

-κατά 3% το 2026,
-κατά 4,2% το 2027.

Ο ρυθμός αυτός εκτιμάται ότι θα είναι υψηλότερος από την άνοδο των εξαγωγών, οι οποίες προβλέπεται να ενισχυθούν:

-κατά 2% το 2026,
-κατά 2,5% το 2027.

Μικρότερη αλλά σταθερή άνοδος της απασχόλησης – Υποχωρεί η ανεργία

Η απασχόληση αναμένεται να συνεχίσει να ενισχύεται το 2026 και το 2027, αν και με ηπιότερο ρυθμό.

Η εξέλιξη αυτή θα συνδεθεί με την ανοδική πορεία:

-της κατανάλωσης,
-των επενδύσεων,
-των εξαγωγών,
-αλλά και επιμέρους κλάδων της βιομηχανίας και των υπηρεσιών.

Το ποσοστό ανεργίας, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ, αναμένεται να διαμορφωθεί στο 8,7% το 2026 και στο 8,2% το 2027.

Πληθωρισμός: Νέα άνοδος το 2026, αποκλιμάκωση το 2027

Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι οι τιμές θα κινηθούν σε πιο έντονα ανοδική πορεία.

Ο ρυθμός πληθωρισμού προβλέπεται να διαμορφωθεί περίπου στο 3,7% το 2026, κυρίως λόγω:

-της αύξησης στις τιμές των ενεργειακών αγαθών,
-αλλά και των δευτερογενών επιδράσεων στις παραγωγικές αλυσίδες εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Εφόσον η συμφωνηθείσα εκεχειρία παραμείνει σε ισχύ και οδηγήσει ενδεχομένως σε μια μόνιμη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ενώ παράλληλα διατηρηθούν οι χαμηλότερες τιμές ενέργειας, το ΙΟΒΕ προβλέπει σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού το 2027 στο 2,7%.

Ωστόσο, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, καθώς μια πιθανή αναζωπύρωση των πολεμικών συγκρούσεων θα μπορούσε να προκαλέσει νέες ανοδικές πιέσεις στις τιμές.

Οι προειδοποιήσεις της διοίκησης του ΙΟΒΕ

Κατά τη διαδικτυακή παρουσίαση της έκθεσης, ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΟΒΕ, Γιάννης Ρέτσος, υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία επηρεάζεται από τη νέα αστάθεια στον Περσικό Κόλπο, αλλά και από την είσοδο της χώρας σε προεκλογική περίοδο.

Ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, στάθηκε στην παρατεταμένη αβεβαιότητα και στην ανάγκη για δύσκολες επιλογές σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Μεταξύ άλλων, ανέδειξε τα εξής σημεία:

-Η κρίση στη Μέση Ανατολή παραμένει επικίνδυνη και εύθραυστη, με επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας και στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.
-Ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας χρηματοδότησης και των επενδύσεων κατευθύνεται γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, με αβέβαιες επιδράσεις στην υπόλοιπη οικονομία, στις αγορές αλλά και στη ζήτηση ενέργειας.
-Η θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο δεν θεωρείται δεδομένη, αλλά εξαρτάται από τις επιλογές οικονομικής πολιτικής, ιδιαίτερα μέσα στην προεκλογική περίοδο.
-Η συνολική ζήτηση στην ελληνική οικονομία έχει αυξηθεί ταχύτερα από την προσφορά μετά την κρίση χρέους, δημιουργώντας πιέσεις στις τιμές, με επιπτώσεις στα πραγματικά εισοδήματα και στο εξωτερικό ισοζύγιο.
-Η ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επίτευξη υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης, μέσα από σωστές προτεραιότητες οικονομικής πολιτικής.