Ελεύθεροι επαγγελματίες: Ποιοι και πόσα κερδίζουν από την κατάργηση τεκμηρίων [παραδείγματα]

Για τους εν λόγω φορολογούμενους το σύστημα της τεκμαρτής φορολόγησης παύει πλέον να είναι επαχθές, καθώς η κυβέρνηση τους απαλλάσσει από τις προσαυξήσεις του τεκμαιρόμενου εισοδήματος κατά ποσοστό 10% επί της ετήσιας δαπάνης μισθοδοσίας και κατά το 5% τυχόν θετικής διαφοράς μεταξύ ετήσιου τζίρου και μέσου τζίρου που αντιστοιχεί στον ΚΑΔ της κύριας δραστηριότητας.

Ειδικότερα, για τις επιχειρήσεις αυτές, κατά τον προσδιορισμό του τεκμαρτού εισοδήματος, ο οποίος θα γίνει με τις φορολογικές δηλώσεις του 2027 για το φορολογικό έτος 2026, δεν θα συνυπολογιστούν οι ακόλουθες προσαυξήσεις:

α) το 10% του ετήσιου κόστους που καταβάλλει ο υπόχρεος για τη μισθοδοσία του προσωπικού που απασχολεί και

β) το 5% επί του ποσού, κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο όρο του ετήσιου κύκλου εργασιών που αντιστοιχεί στον Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ) της επιχείρησής του.

Τα 4 κριτήρια συνέπειας

Προκειμένου όμως να μη συνυπολογιστούν οι προσαυξήσεις αυτές, που εκτοξεύουν στα ύψη το τεκμαρτό εισόδημα, οι εν λόγω επιχειρηματίες θα πρέπει να είναι συνεπείς στην εκπλήρωση των φορολογικών και εργασιακών υποχρεώσεών τους. Ειδικότερα, θα πρέπει να πληρούν τα ακόλουθα «κριτήρια συνέπειας»:

(α) να έχουν αποστείλει τα απαραίτητα στοιχεία στο myDATA για το εκάστοτε φορολογικό έτος,

(β) εφόσον έχουν την υποχρέωση διασύνδεσης ταμειακών μηχανών και POS, να έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεσή τους και να παραμένουν συνδεδεμένοι ολόκληρο το εκάστοτε φορολογικό έτος,

(γ) να μην τους έχει επιβληθεί πρόστιμο από τη φορολογική αρχή ή την αρχή Eπιθεώρησης Eργασίας για τις χρήσεις των τελευταίων 5 φορολογικών ετών,

(δ) να έχουν υποβάλει το σύνολο των δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος που αφορούν τα τελευταία 5 φορολογικά έτη έως 31/12 του τελευταίου φορολογικού έτους, εφόσον είχαν κατά νόμο υποχρέωση να τις υποβάλουν.

Το υπουργείο σημειώνει ότι η ανωτέρω ρύθμιση ευνοεί ιδιαίτερα τις ατομικές επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζομένους, όπως το λιανεμπόριο και η εστίαση. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΜΗ επί ενεργών επιχειρήσεων, 53.722 από τις 85.965 (62,5% του συνόλου) επιχειρήσεων εστίασης είναι ατομικές επιχειρήσεις και 99.518 από τις 141.616 (70,3% του συνόλου) επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου είναι ατομικές επιχειρήσεις.

Πέραν των παραπάνω παρεμβάσεων στις διατάξεις για το τεκμαρτό εισόδημα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι λοιποί αυτοαπασχολούμενοι θα επωφεληθούν και από τη μείωση των συντελεστών του φόρου εισοδήματος που θεσπίστηκε πέρυσι τον Νοέμβριο με τον Ν. 5246/2025 και θα ενεργοποιηθεί με τις φορολογικές δηλώσεις του 2027 που αφορούν τα εισοδήματα του 2026, όπως ήδη αποκάλυψε ο «Ε.Τ.» από χθες με αναλυτικούς πίνακες και παραδείγματα.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Αναλυτικά παραδείγματα 

Παράδειγμα 1:

Ατομική επιχείρηση εστίασης (καφέ) που λειτουργεί 15 έτη, με 5 εργαζομένους και ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ. Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ (κατώτατος συν τριετίες) πλέον 10.500 ευρώ (10% της μισθοδοσίας του προσωπικού), σύνολο 27.244 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 4.783 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 16.744 με αναλογούν φόρο 2.249 ευρώ, δηλαδή όφελος 2.534 ευρώ.

Παράδειγμα 2:

Ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου υποδημάτων που λειτουργεί 4 έτη, με 2 εργαζόμενους, ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 21.000 ευρώ και κύκλο εργασιών 120.000 ευρώ (μέσος όρος ΚΑΔ 48.564 ευρώ). Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 12.880 ευρώ, πλέον 2.100 (10% της μισθοδοσίας του προσωπικού), πλέον 3.572 (5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών με τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ), σύνολο 18.552 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 2.610 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 12.880 με αναλογούν φόρο 1.476 ευρώ, δηλαδή όφελος 1.134 ευρώ.

ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Εξτρα μειώσεις φόρων 

Πέραν της κατάργησης των προσαυξήσεων των τεκμηρίων για 160.000 περίπου ατομικές επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό, το «πακέτο» της ΔΕΘ περιλαμβάνει επιπλέον και τα παρακάτω μέτρα φοροελαφρύνσεων για επιχειρήσεις:

–Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος νομικών προσώπων: Το τέλος επιτηδεύματος ύψους 800 έως 1.000 ευρώ για κάθε κερδοσκοπική εταιρία, 400 έως 500 ευρώ για κάθε μη κερδοσκοπική εταιρία και 600 ευρώ για κάθε υποκατάστημα καταργείται από το 2027 (φορολογικό έτος 2026), για όσες εταιρίες έχουν έδρα εκτός Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων που καταργείται και εκεί). Επιπλέον, το 2028 (φορολογικό έτος 2027) το τέλος επιτηδεύματος μειώνεται κατά 50% και στην Περιφέρεια Αττικής και το 2029 (φορολογικό έτος 2028) καταργείται.

–Μείωση προκαταβολής φόρου: Από το φορολογικό έτος 2028 (δηλώσεις 2029) μειώνεται η προκαταβολή φόρου των νομικών προσώπων κατά 5% ετησίως και για 6 έτη, μέχρι να φτάσει στο 50% το φορολογικό έτος 2033 (δηλώσεις 2034).

–Μείωση τεκμαρτού εισοδήματος για τα ταξί: Για εκμεταλλευτές ΤΑΞΙ το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται αναλόγως του ποσοστού ιδιοκτησίας επί του οχήματος (π.χ. εάν κάποιος έχει 50% ποσοστό συνιδιοκτησίας, τότε το τεκμήριο μειώνεται 50%). Επιπλέον εξαιρούνται των τεκμηρίων ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ΤΑΞΙ (συνήθως λόγω θανάτου γονέα).

–Μείωση τεκμαρτού εισοδήματος για επιχειρήσεις σε μικρούς οικισμούς: Μειώνεται κατά 50% το τεκμαρτό εισόδημα και για τις ατομικές επιχειρήσεις που εδρεύουν σε οικισμούς με πληθυσμό από 1.501 έως 2.000 κατοίκους εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων) και ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας σε οικισμούς με πληθυσμό από 1.701 έως 2.200 κατοίκους. Για τους οικισμούς με πληθυσμό μέχρι 1.500 κατοίκους πλην Αττικής ή μέχρι 1.700 κατοίκους ειδικά στη Δυτική Μακεδονία, ισχύει ήδη η μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος κατά 50%. Στην ουσία, το μέτρο αυτό επεκτείνεται σε άλλους 131 οικισμούς.

–Επιτάχυνση αποσβέσεων για ανανέωση εξοπλισμού: Το κόστος κτήσης ή κατασκευής, συμπεριλαμβανομένου και του κόστους βελτίωσης, ανανέωσης και ανακατασκευής μηχανημάτων και εξοπλισμού (εκτός Η/Υ και λογισμικού που αποσβένεται σε 5 έτη), θα αποσβένεται σε 6 έτη (αντί για 10 έτη) με επιταχυνόμενο ρυθμό ως εξής: 1ο έτος: 10%, 2o έτος 10%, 3ο έτος 15%, 4ο έτος 15%, 5ο έτος 25% και 6ο έτος 25%.

Με αυτόν τον τρόπο κινητροδοτούνται και επιταχύνονται οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό, καθώς αυτές θα αποσβένονται σε 6 αντί για 10 έτη, με αντίστοιχη ωφέλεια στον φόρο εισοδήματος των επιχειρήσεων. Επιπλέον, η επιταχυνόμενη απόσβεση είναι πιο αντιπροσωπευτική της προοδευτικά αυξανόμενης απομείωσης της αξίας των μηχανημάτων, λαμβάνοντας υπόψη τις τεχνολογικές εξελίξεις.

Παραδείγματα μείωσης φόρου με εφαρμογή σταδιακής μείωσης προκαταβολής φόρου 5% ετησίως