Οι αλλαγές με τη νέα εγκύκλιο του ΕΦΚΑ για τα πλασματικά – Τι γίνεται με όσους είχαν απορριφθεί

Σε διευκρινιστική εγκύκλιο που εξέδωσε πρόσφατα ο ΕΦΚΑ αποσαφηνίζεται πότε και ποιοι ασφαλισμένοι θα πρέπει να έχουν πραγματοποιήσει 12 χρόνια πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης (3.600 ένσημα) πριν κάνουν χρήση πλασματικών ετών για να συμπληρώσουν τον χρόνο που απαιτείται για να συνταξιοδοτηθούν. Η προϋπόθεση των 3.600 ημερών πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης δεν εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις αναγνώρισης πλασματικού χρόνου, διευκρινίζει η εγκύκλιος, αλλά μόνο σε συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων.

Στην ουσία, ο ΕΦΚΑ διορθώνει μια ερμηνεία που επί χρόνια οδηγούσε σε απορρίψεις αιτήσεων ακόμη και όταν ο νόμος δεν απαιτούσε τη συμπλήρωση 3.600 πραγματικών ημερών ασφάλισης.

Μετά τις αλλαγές που επέφερε ο Nόμος 3863/2010 και στη συνέχεια ο Nόμος 3996/2011, προβλέφθηκε ότι οι πλασματικοί χρόνοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για θεμελίωση σύνταξης μόνο εφόσον ο ασφαλισμένος διαθέτει τουλάχιστον 3.600 ημέρες πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης.

Η διάταξη αυτή εφαρμόστηκε στην πράξη σχεδόν οριζόντια.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει πλέον ο ΕΦΚΑ, η συγκεκριμένη προϋπόθεση αφορά αποκλειστικά όσους θεμελιώνουν δικαίωμα με τις νέες προϋποθέσεις που εισήγαγε το άρθρο 10 του Nόμου 3863/2010.

Για όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι παλαιότερες διατάξεις του Nόμου 2084/1992, στις οποίες δεν προβλέπεται υποχρεωτικά η ύπαρξη 3.600 ημερών ασφάλισης, με μοναδική εξαίρεση την αναγνώριση στρατιωτικής θητείας.

Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι στις περιπτώσεις όπου απαιτούνται τα 12 χρόνια ή οι 3.600 ημέρες ασφάλισης ως προϋπόθεση για να αναγνωρίσουν οι ασφαλισμένοι πλασματικούς χρόνους είναι οι ασφαλισμένοι των οποίων οι συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις τροποποιήθηκαν από τον Nόμο 3863/2010.

Σε αυτές τις περιπτώσεις περιλαμβάνονται:

• Γυναίκες με 4.500 ημέρες ασφάλισης.
• Μητέρες ή χήρoι πατέρες ανηλίκων.
• Ασφαλισμένοι με 12.000 ημέρες ασφάλισης.
• Ασφαλισμένοι με 10.500 ημέρες, εκ των οποίων 7.500 στα ΒΑΕ.
• Ειδικές κατηγορίες εργαζομένων (Ολυμπιακή Catering, ιπτάμενοι κ.ά.).
• Νέοι ασφαλισμένοι που υπάγονται στις μεταβολές του Νόμου 3863/2010.

Αντιθέτως, στις περιπτώσεις όπου δεν απαιτούνται τα 12 χρόνια ή οι 3.600 ημέρες ασφάλισης ως προϋπόθεση για την αναγνώριση πλασματικών χρόνων, δηλαδή οι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν χρόνους ασφάλισης ακόμη και αν δεν έχουν 12ετία, περιλαμβάνονται οι ασφαλισμένοι των οποίων οι συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις δεν τροποποιήθηκαν από τον Νόμο 3863/2010.

Για αυτές τις κατηγορίες εφαρμόζεται το προηγούμενο καθεστώς του Νόμου 2084/1992.

Αυτό σημαίνει ότι οι πλασματικοί χρόνοι μπορούν να αναγνωριστούν χωρίς να απαιτείται η ύπαρξη 3.600 ημερών πραγματικής ασφάλισης για τις εξής κατηγορίες ασφαλισμένων.

1. Ανδρες με 4.500 ημέρες ασφάλισης.
2. Ανδρες στα ΒΑΕ.
3. Οικοδόμοι.
4. Εργαζόμενοι στους ΟΤΑ.
5. Ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτές.
6. Εργαζόμενοι στην Ολυμπιακή Αεροπορία και Αεροπλοΐα.
7. Μητέρες ή χήροι πατέρες παιδιών με αναπηρία.
8. Νέοι ασφαλισμένοι που συνταξιοδοτούνται με 4.500 ημέρες ασφάλισης.

Οι χρόνοι που μπορούν να αξιοποιηθούν, ανάλογα με την περίπτωση, περιλαμβάνουν, χρόνο ανεργίας, χρόνο επιδοτούμενης ασθένειας, κύηση και λοχεία, χρόνο συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας, εκπαιδευτική άδεια, χρόνο σπουδών, τέκνα, κενά ασφάλισης, μαθητεία, στρατιωτική θητεία.

Για την αναγνώριση στρατιωτικής υπηρεσίας, σύμφωνα με τη διευκρινιστική εγκύκλιο του ΕΦΚΑ, απαιτούνται η συμπλήρωση του 58ου έτους ηλικίας και τουλάχιστον 3.600 ημέρες ασφάλισης, για τις περιπτώσεις ασφαλισμένων των οποίων οι συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις άλλαξαν το 2010.

Τι γίνεται με όσους είχαν απορριφθεί

Η εγκύκλιος προβλέπει ρητά ότι οι υποθέσεις που απορρίφθηκαν αποκλειστικά επειδή δεν υπήρχαν 3.600 ημέρες ασφάλισης πρέπει να εξεταστούν εκ νέου.

Η επανεξέταση μπορεί να γίνει αυτεπάγγελτα από τις υπηρεσίες ή ύστερα από αίτηση του ασφαλισμένου.

Μάλιστα, ο ΕΦΚΑ χαρακτηρίζει τις απορριπτικές αποφάσεις ως παράνομες δυσμενείς διοικητικές πράξεις, γεγονός που επιτρέπει την ανάκλησή τους.

Τα οικονομικά αποτελέσματα ανατρέχουν στον πρώτο μήνα μετά την αρχική αίτηση που είχε απορριφθεί, εφόσον αυτή γίνει δεκτή μετά την επανεξέταση.

Με την εγκύκλιο στην πραγματικότητα αποκτούν δικαίωμα να αναγνωρίσουν πλασματικό χρόνο πολλές κατηγορίες ασφαλισμένων που ενώ είχαν κάνει αίτηση είχε απορριφθεί και δεν κατάφεραν να βγουν στη σύνταξη.

Συμπερασματικά, όσοι υπάγονται στις διατάξεις που τροποποιήθηκαν από τον Ν. 3863/2010 εξακολουθούν να χρειάζονται τουλάχιστον 3.600 ημέρες πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης πριν αξιοποιήσουν πλασματικούς χρόνους. Οσοι θεμελιώνουν δικαίωμα με παλαιές ή αμετάβλητες προϋποθέσεις μπορούν να αναγνωρίσουν πλασματικούς χρόνους ακόμη και χωρίς να έχουν συμπληρώσει 3.600 ημέρες πραγματικής ασφάλισης, εκτός από την αναγνώριση στρατιωτικής θητείας.

Ερωτήσεις και Απαντήσεις

Τι πρέπει να προσέξουν όσοι έχουν ήδη 3.600 ένσημα

Οι ασφαλισμένοι που έχουν ήδη συμπληρώσει 3.600 ημέρες πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης, μπορούν να προχωρήσουν σε εξαγορά πλασματικών χρόνων, εφόσον ανήκουν σε κατηγορία που θεμελιώνει δικαίωμα με τις διατάξεις του Ν. 3863/2010 και του Ν. 3996/2011. Δηλαδή, οι 3.600 ημέρες αποτελούν το «κατώφλι» για να ενεργοποιηθεί η δυνατότητα χρήσης των αναγνωριζόμενων χρόνων στις συγκεκριμένες κατηγορίες. Αντίθετα, όσοι εντάσσονται στις κατηγορίες που δεν επηρεάστηκαν από το άρθρο 10 του Ν. 3863/2010, η ύπαρξη ή μη των 3.600 ημερών δεν αποτελεί προϋπόθεση για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου (πλην της στρατιωτικής θητείας).