Εισφορά Αλληλεγγύης: Αναβλήθηκε εκ νέου η δίκη για τον τρόπο υπολογισμού

Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για θετική εισήγηση που εφόσον υιοθετηθεί από το Δικαστήριο θα σημάνει το τέλος των σημερινών κλιμακίων που ισχύουν για τις κρατήσεις και πρακτικά μείωση των βαρών σε περίπου 500.000 συνταξιούχους. Ήδη ετοιμάζονται προσφυγές από τους συνταξιούχους ώστε να κλειδώσουν τις διεκδικήσεις για αναδρομικά εφόσον δικαιωθούν από την απόφαση του Δικαστηρίου.

Με θετική απόφαση από την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, θα ανοίξει ο δρόμος για να εξεταστεί από την κυβέρνηση ένας νέος και ευνοϊκότερος τρόπος υπολογισμού της κράτησης για τους συνταξιούχους που θα αφαιρεί βάρη. Όσο θα διαρκεί όμως η εκκρεμότητα με τον τρόπο υπολογισμού, οι συνταξιούχοι θα έχουν δικαίωμα να ασκήσουν προσφυγές διεκδικώντας αναδρομικά την ακύρωση της ΕΑΣ έως ότου αποφασιστεί με ποιον τρόπο και σε τι ποσό σύνταξης θα τους επιβάλλεται.

Η ΕΑΣ επιβάλλεται σήμερα σε κύριες συντάξεις ή σε άθροισμα κύριων συντάξεων άνω των 1.468 ευρώ και σε όλο το ποσό, ενώ το Ελεγκτικό Συνέδριο καλείται να αποφανθεί για την επιβολή της ΕΑΣ στη διαφορά σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ, ώστε η κράτηση να είναι μικρότερη.

Αν το Ελεγκτικό Συνέδριο ορίσει ως απαλλασσόμενο ποσό τα 1.468 ευρώ, τότε η κράτηση ΕΑΣ σε έναν συνταξιούχο που λαμβάνει 2.100 ευρώ θα πρέπει να επιβάλλεται στο ποσό των 632 ευρώ. Αν ο συντελεστής οριστεί για παράδειγμα στο 12%-15%, τότε η εισφορά θα είναι μεταξύ 76 ευρώ και 95 ευρώ, ενώ σήμερα ο συνταξιούχος πληρώνει εισφορά 7% σε όλο το ποσό των 2.100 ευρώ, δηλαδή καταβάλλει 147 ευρώ. Αν λοιπόν το δικαστήριο ακυρώσει τον σημερινό υπολογισμό, τότε ο συνταξιούχος αφενός θα έχει μείωση κρατήσεων και αφετέρου θα έχει δικαίωμα να ζητήσει και αναδρομικά τη διαφορά που καταβάλλει σήμερα και θα συνεχίσει να καταβάλλει για όσους μήνες δεν μειώνεται η κράτηση στη σύνταξή του. Σύμφωνα με το ενδεικτικό παράδειγμα, αντικείμενο της διεκδίκησης θα είναι η διαφορά από τα 76 ευρώ (ή τα 95 ευρώ) ως τα 147 ευρώ που θα συνεχίσει να καταβάλλει για την ΕΑΣ μέχρι να αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού. Αν η διαφορά είναι 71 ευρώ (147-76=71) και η εκκρεμότητα για την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού κρατήσει έξι μήνες, ο συνταξιούχος θα δικαιούται επιστροφή 426 ευρώ. Αν η εκκρεμότητα διαρκέσει ενάμιση χρόνο, ο συνταξιούχος θα δικαιούται 1.278 ευρώ.

Εν όψει της κρίσιμης αυτής δίκης, οι σύλλογοι συνταξιούχων ενημερώνουν τα μέλη τους ότι έχουν δικαίωμα προσφυγής για την ΕΑΣ και τους στέλνουν προκαταβολικά αιτήσεις για να τις υποβάλουν στον ΕΦΚΑ ως ένα πρώτο βήμα κατοχύρωσης των διεκδικήσεών τους, καθώς με την αίτηση μηδενίζουν τον χρόνο παραγραφής των αξιώσεών τους για αναδρομικά και μπορούν να καταθέσουν προσφυγές εντός διετίας από την έκδοση της απόφασης.

Στις αιτήσεις οι συνταξιούχοι δηλώνουν την αμφισβήτηση του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ, την επιστροφή κάθε διαφοράς που προκύπτει από τον μη κλιμακωτό υπολογισμό της κράτησης, τη ρητή επιφύλαξη όλων των δικαιωμάτων τους ενώπιον δικαστηρίου και τη διακοπή της παραγραφής και τη διατήρηση των σχετικών αξιώσεων.

Τα μυστικά της παραγραφής των διεκδικήσεων

Οι αξιώσεις συνταξιούχων από το Δημόσιο παραγράφονται σε δύο χρόνια. Δεδομένου λοιπόν ότι η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την ΕΑΣ δεν θα δημοσιευτεί άμεσα αλλά θα πάρει μήνες, ο στόχος των αιτήσεων – προσφυγών είναι να μην αμφισβητηθούν και παραγραφούν τυχόν διεκδικήσεις αφού εκδοθεί η απόφαση.

Επειδή υπάρχουν και αποφάσεις που απορρίπτουν προσφυγές λόγω παραγραφής, καλό θα είναι οι συνταξιούχοι να είναι προσεκτικοί και ενημερωμένοι για το τι, το πότε και το πώς θα το διεκδικήσουν.

Το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» δημοσιεύει μια απορριπτική απόφαση (την 380/2026) του 4^ου τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου για αναδρομικά συνταξιούχου του Δημοσίου με σκοπό να καταδειχθεί πώς μπορεί να χαθούν τα αναδρομικά λόγω παραγραφής των αξιώσεων.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο απέρριψε αγωγή στρατιωτικού συνταξιούχου, ο οποίος διεκδικούσε 11.975,35 ευρώ για κρατήσεις Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) αλλά άσκησε την αγωγή το 2022, ενώ θα έπρεπε να είχε κάνει την προσφυγή ως τον Δεκέμβριο του 2019.

Οι αξιώσεις από την αντισυνταγματική παρακράτηση της ΕΑΣ υπόκεινται σε διετή παραγραφή. Η διετία αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε η αξίωση. Η παραγραφή μπορεί να διακοπεί με προσφυγή στη Δικαιοσύνη και, στην περίπτωση αυτή, αρχίζει εκ νέου από την τελευταία διαδικαστική πράξη του δικαστηρίου ή των διαδίκων.

Στην υπόθεση αυτή ο συνταξιούχος είχε πράγματι κινηθεί δικαστικά εγκαίρως με ένσταση που έγινε δεκτή το 2017 και ξεκίνησε νέα διετής παραγραφή που ολοκληρώθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2019. Η αγωγή όμως επιδόθηκε στο Δημόσιο και στον ΕΦΚΑ στις 12 Ιανουαρίου 2022, δηλαδή περισσότερο από δύο χρόνια μετά. Κατά συνέπεια, οι αξιώσεις κρίθηκαν παραγεγραμμένες και χάθηκαν τα αναδρομικά.

ΕΡΩΤΗΣΗ-ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Η δίκη για την ΕΑΣ αφορά όλους τους συνταξιούχους ή μόνον του Δημοσίου;

Η απόφαση που θα βγει από το Ελεγκτικό Συνέδριο θα αφορά όλους τους συνταξιούχους. Το ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη υπόθεση είναι πως ενώ το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνει την ΕΑΣ για λογαριασμό των συνταξιούχων του Δημοσίου, προσφυγές μπορούν να καταθέσουν και οι συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα που έχουν την ίδια κράτηση και αυτό γιατί δεν αμφισβητείται ο σκοπός της εισφοράς αλλά ο τρόπος υπολογισμού της που αφορά όλους τους συνταξιούχους και όχι μόνον του Δημοσίου.