Ένα νέο ψηφιακό όπλο επιστρατεύει η ΑΑΔΕ για να ξεσκεπάζει τις διασυνδέσεις πίσω από εταιρείες-φαντάσματα, εικονικά επιχειρηματικά σχήματα και πρόσωπα που εμφανίζονται ως διαχειριστές ή εκπρόσωποι διαφορετικών εταιρειών.
Πρόκειται για τον δείκτη Jaccard, μια μαθηματική μέθοδο που επιτρέπει στις φορολογικές υπηρεσίες να ανακαλύπτουν κοινά χαρακτηριστικά ανάμεσα σε επιχειρήσεις και να εντοπίζουν δίκτυα που ενδέχεται να συνδέονται με οργανωμένη φοροδιαφυγή. Το σύστημα αναζητεί στοιχεία τα οποία, όταν εξετάζονται χωριστά, μπορεί να μην προκαλούν υποψίες. Όταν όμως συνδυαστούν, μπορούν να αποκαλύψουν ένα πολύπλοκο πλέγμα επιχειρηματικών σχέσεων.
Οι εταιρείες αλλάζουν, οι διασυνδέσεις παραμένουν
Μία από τις πρακτικές που επιχειρεί να εντοπίσει η ΑΑΔΕ αφορά επιχειρήσεις οι οποίες διακόπτουν τη λειτουργία τους αφήνοντας απλήρωτους φόρους και εισφορές, ενώ στη θέση τους εμφανίζονται νέες εταιρείες με διαφορετικό ΑΦΜ. Η αλλαγή της εταιρικής ταυτότητας, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αλλάζουν και τα πρόσωπα ή οι πραγματικές επιχειρηματικές σχέσεις. Ο αλγόριθμος μπορεί να αναζητήσει κοινούς μετόχους, διαχειριστές, νόμιμους εκπροσώπους, διευθύνσεις, τηλέφωνα, ηλεκτρονικές διευθύνσεις, λογιστές και τραπεζικούς λογαριασμούς. Εξετάζει επίσης εάν διαφορετικές επιχειρήσεις συναλλάσσονται με τους ίδιους πελάτες και προμηθευτές, αξιοποιώντας στοιχεία από το myDATA και τις δηλώσεις ΦΠΑ. Εάν, για παράδειγμα, μια εταιρεία κλείσει αφήνοντας χρέη και μια νέα συνεχίσει να συνεργάζεται με το ίδιο εμπορικό δίκτυο, η ομοιότητα μπορεί να αποτελέσει αφετηρία φορολογικού ελέγχου.
Το «κόλπο» των κοινών εταιρειών
Η λειτουργία του δείκτη βασίζεται σε μια σχετικά απλή μαθηματική πράξη. Ας υποθέσουμε ότι δύο πρόσωπα εμφανίζονται το καθένα σε 15 επιχειρήσεις, από τις οποίες οι 10 είναι κοινές. Οι διαφορετικές εταιρείες στις οποίες συμμετέχουν είναι συνολικά 20, αφού οι κοινές υπολογίζονται μόνο μία φορά. Διαιρώντας τις 10 κοινές εταιρείες με τις 20 διαφορετικές, προκύπτει δείκτης 50%. Όσο υψηλότερο είναι το ποσοστό, τόσο μεγαλύτερη είναι η ομοιότητα των εξεταζόμενων εταιρικών συμμετοχών. Με τον ίδιο τρόπο μπορούν να συνδεθούν περισσότερα πρόσωπα. Εάν ο Α σχετίζεται με τον Β και ο Β με τον Γ, σχηματίζεται μια αλυσίδα επιχειρηματικών σχέσεων, ακόμη και χωρίς άμεση σύνδεση του Α με τον Γ.
Τι αποκάλυψε η έρευνα στη Θεσσαλονίκη
Η χρησιμότητα του εργαλείου αποτυπώθηκε στην υπόθεση των «αχυρανθρώπων» στη Θεσσαλονίκη, όπου το ΔΕΟΣ της ΑΑΔΕ προχώρησε σε χαρτογράφηση εκατοντάδων συνδέσεων μεταξύ ΑΦΜ. Με όριο ομοιότητας άνω του 5%, εντοπίστηκαν 719 συνδέσεις μεταξύ 369 ΑΦΜ, οι οποίες σχημάτισαν 29 ομάδες. Η μεγαλύτερη ομάδα περιλάμβανε 262 ΑΦΜ. Όταν το όριο αυξήθηκε πάνω από το 10%, προέκυψαν 504 συνδέσεις μεταξύ 330 ΑΦΜ και 60 ομάδες, με τη μεγαλύτερη να αριθμεί 34 ΑΦΜ. Με όριο άνω του 20%, οι συνδέσεις μειώθηκαν σε 358 μεταξύ 270 ΑΦΜ, ενώ οι ομάδες αυξήθηκαν σε 77. Η μεγαλύτερη περιλάμβανε 13 ΑΦΜ. Με αυτόν τον τρόπο οι ελεγκτές μπορούν να περιορίζουν την έρευνα στις ισχυρότερες διασυνδέσεις.
Στο στόχαστρο δίκτυα με χρέη εκατομμυρίων
Η χρήση της ανάλυσης δικτύων εντάσσεται στην προσπάθεια εντοπισμού σχημάτων που συσσωρεύουν οφειλές και επιχειρούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους μέσω νέων εταιρειών. Στο υλικό της υπόθεσης αναφέρεται κύκλωμα 380 επιχειρήσεων και 205 προσώπων, με χρέη 43 εκατ. ευρώ προς το Δημόσιο. Η ΑΑΔΕ αξιοποιεί τη διασύνδεση πληροφοριών από επιχειρηματικά μητρώα, τραπεζικά δεδομένα και ηλεκτρονικές συναλλαγές, ώστε να εντοπίζει ταχύτερα ύποπτα μοτίβα. Πάντως, οι κοινές εταιρικές συμμετοχές και οι υψηλοί δείκτες ομοιότητας δεν αποδεικνύουν από μόνοι τους φοροδιαφυγή. Ο ψηφιακός έλεγχος δείχνει πού υπάρχουν ενδείξεις. Η διαπίστωση της παρανομίας απαιτεί στη συνέχεια συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία και φορολογική έρευνα.
- Αεροχείμαρρος με ανέμους άνω των 300 χλμ./ώρα διασχίζει την Ευρώπη – Τι είναι το φαινόμενο και πώς επηρεάζει τις πτήσεις προς Ελλάδα
- Σούπερ μάρκετ: Προς μεγαλύτερη συγκέντρωση η αγορά – Οι εξαγορές αλλάζουν τις ισορροπίες
- Χατζηδάκης: Νέο άλμα στην εξυπηρέτηση του πολίτη – Τέλος στην περιττή ταλαιπωρία





















