Νόμπελ Λογοτεχνίας: Από τον Σεφέρη στον Ντίλαν οι επιλογές που έγραψαν ιστορία – Σήμερα ο νέος νικητής

Το βραβείο έχει αναδείξει μερικούς από τους σημαντικότερους συγγραφείς παγκοσμίως, αλλά και δημιουργούς που μέχρι τη βράβευσή τους ήταν λιγότερο γνωστοί στο ευρύ κοινό. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Ακαδημίας, η παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί στη Στοκχόλμηκαι θα μεταδοθεί ζωντανά από την ιστοσελίδα των Νόμπελ. Από την πρώτη απονομή, το 1901, στον Γάλλο ποιητή Σιλί Προυντόμ, οι επιλογές της Ακαδημίας έχουν προκαλέσει συζητήσεις τόσο για τους βραβευμένους όσο και για τα όρια της λογοτεχνίας.

Οι συγγραφείς που άφησαν το αποτύπωμά τους

Στην ιστορία του θεσμού ξεχωρίζουν ο Τόμας Μαν, που βραβεύτηκε το 1929, ο Σάμιουελ Μπέκετ το 1969 και ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες το 1982. Στην περίπτωση του Μαν, η επίσημη αιτιολόγηση της βράβευσης αναφερόταν κυρίως στο μυθιστόρημα «Οι Μπούντενμπροκ», όπως καταγράφεται στην ιστοσελίδα των Νόμπελ. Για την Ελλάδα, οι δύο βραβεύσεις ήταν εκείνες του Γιώργου Σεφέρη το 1963 και του Οδυσσέα Ελύτη το 1979, που έφεραν την ελληνική ποίηση στο διεθνές προσκήνιο.

Η αναγνώριση πέρα από το ευρύ κοινό

Το Νόμπελ έχει στρέψει την προσοχή και σε συγγραφείς των οποίων το έργο δεν ήταν εξίσου γνωστό σε όλες τις χώρες. Η Χέρτα Μύλλερ, που βραβεύτηκε το 2009, και ο Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, που τιμήθηκε το 2021, είναι χαρακτηριστικές περιπτώσεις δημιουργών που απέκτησαν μεγαλύτερη διεθνή προβολή μετά την ανακοίνωση. Στην ιστορία του βραβείου ξεχωρίζουν επίσης η Σέλμα Λάγκερλεφ, η πρώτη γυναίκα που έλαβε Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1909, και ο Γιασουνάρι Καβαμπάτα, που βραβεύτηκε το 1968.

Ο Μπομπ Ντίλαν και η αναβολή του 2018

Η βράβευση του Μπομπ Ντίλαν το 2016 άνοιξε τη συζήτηση για τη σχέση της τραγουδοποιίας με τη λογοτεχνία και για το εύρος των επιλογών της Σουηδικής Ακαδημίας. Δύο χρόνια αργότερα, η κρίση και το σκάνδαλο στους κόλπους της Ακαδημίας οδήγησαν στην αναβολή της ανακοίνωσης του Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2018. Όπως διευκρίνιζε τότε η ίδια η Ακαδημία, το βραβείο θα ανακοινωνόταν μαζί με εκείνο του 2019.