Ψυχολογία ανηλίκων: Προσοχή στα «ήσυχα» και «μοναχικά» παιδιά - Τι αποκαλύπτει στον ΕΤ κοινωνική λειτουργός

Η παραδοχή μιας κοινωνικής λειτουργού στον «Ε.Τ.», για την εκρηκτική κατάσταση των τελευταίων ετών είναι αποκαλυπτική για τον ρόλο των ψυχολόγων και των κοινωνικών λειτουργών στα σχολεία.

Εδώ και έξι χρόνια, η παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών στα σχολεία έχει αυξηθεί, με τους ειδικούς να παραδέχονται ότι διαχειρίζονται σοβαρά περιστατικά ήδη από το δημοτικό.

Φέτος, το υπουργείο Παιδείας προχώρησε σε 1.849 προσλήψεις ψυχολόγων, 1.311 προσλήψεις κοινωνικών λειτουργών και 3.544 προσλήψεις σχολικών νοσηλευτών. Από το 2020 μέχρι και σήμερα, η αύξηση σε ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς ξεπερνάει το 26%, καθώς οι ειδικοί καλούνται να σταθούν στο πλευρό μαθητών και καθηγητών, για περιπτώσεις που αφορούν από περιστατικά bullying μέχρι και ψυχολογική υποστήριξη για τραγικά γεγονότα, όπως η αυτοκτονία δύο 17χρονων κοριτσιών.

«Εχουν γίνει προσπάθειες ενίσχυσης του προσωπικού, όμως ο όγκος των περιστατικών και των ίδιων των μαθητών είναι τεράστιος, ειδικά σε περιφέρειες όπως η Αττική», αναφέρει στον «Ε.Τ.» η Κ. Χ., κοινωνική λειτουργός.

Σύμφωνα με την ίδια, κάθε βαθμίδα αποκαλύπτει και διαφορετικές ανάγκες και περιστατικά. Παιδιά από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και οικογένειες με μεγάλες ανάγκες είναι περιπτώσεις που συνήθως καλούνται να διαχειριστούν ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, κυριαρχούν η σχολική βία, αλλά και αυτοκτονικές τάσεις σε μαθητές.

«Το μεγάλο πρόβλημα στα σχολεία είναι οι κρίσεις και τα προβλήματα συμπεριφορών των μαθητών, τα οποία δεν προέρχονται όλα από την ίδια αιτία», εξηγεί. «Κάποια παιδιά έχουν αναπηρίες με τις οποίες παλεύουν για να ενταχθούν στην γενική εκπαίδευση, άλλα έχουν τραύματα, που προκύπτουν από ψυχοκοινωνικά ζητήματα, με τους γονείς πολλές φορές να διατηρούν αμυντική στάση στις συμβουλές των ειδικών. Φυσικά, υπάρχουν και πολλές περιπτώσεις κακοποίησης αλλά και παραμέλησης».

Φέτος, ήταν μία ακόμα χρονιά ρεκόρ για την παροχή παράλληλης στήριξης, με τα αιτήματα κάθε χρόνο να εκτοξεύονται. Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, εγκρίθηκαν 25.072 αιτήματα για παράλληλη στήριξη (όταν το 2021-2022 ήταν μόλις 11.789, ενώ το 2015-2016 τα αιτήματα δεν ξεπερνούσαν τα 5.000).

«Ακόμα και με αυτή τη στήριξη, τα προβλήματα συμπεριφοράς εντός της τάξης, είναι δύσκολο να τα διαχειριστεί ένας εκπαιδευτικός που διδάσκει 20 με 25 παιδιά σε μία τάξη», σχολιάζει η Κ.Χ.

Ενα αίτημα των ψυχολόγων και των κοινωνικών λειτουργών είναι να επισκέπτονται λιγότερα σχολεία και να έχουν περισσότερο χρόνο (από μία ημέρα την εβδομάδα που ισχύει μέχρι σήμερα) για τους μαθητές.

«Συνήθως τα σχολεία ζητούν βοήθεια για τα παιδιά που “δημιουργούν φασαρίες”. Εμείς ως επαγγελματίες θα δούμε και την άλλη πλευρά. Τα “ήσυχα”, “μοναχικά” παιδιά, που δεν έχουν φίλους, που είναι απόμακρα. Γιατί σε αυτές τις περιπτώσεις, δυστυχώς έχουμε βρει πολλά περιστατικά κακοποίησης. Αυτά τα παιδιά, όμως σπάνια βρίσκονται στο ραντάρ των εκπαιδευτικών και του σχολείου», εξηγεί η κοινωνική λειτουργός, υπογραμμίζοντας ότι ο ρόλος των ειδικών θα ήταν πολύ πιο αποτελεσματικός αν δεν λειτουργούσε εκ των υστέρων, αλλά προληπτικά.

Με το φαινόμενο του bullying, των παραβατικών συμπεριφορών και των εξαρτήσεων (όπως το κινητό) να έχουν μπει στο μικροσκόπιο της κυβέρνησης και της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας με ηχηρές παρεμβάσεις τα τελευταία χρόνια, ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί παρατηρούν ότι στατιστικά τα φαινόμενα βίας από ανηλίκους και τα περιστατικά κακοποίησης παιδιών δεν έχουν αυξηθεί.

Eχει αλλάξει όμως η φιλοσοφία του σχολείου, καθώς διοίκηση και εκπαιδευτικοί δεν κρύβουν πλέον τα πράγματα «κάτω από το χαλί».

«Αυτό που πρέπει να υπογραμμιστεί είναι ότι τα παιδιά μιλάνε πιο εύκολα. Ζητάνε βοήθεια, ακόμα και μέσα από προβληματικές συμπεριφορές. Γι’ αυτό και βλέπουμε να έρχονται στο φως περισσότερα περιστατικά», καταλήγει η Κ.Χ.