Ο ελληνικός τουρισμός άντεξε την κρίση στη Μέση Ανατολή, αλλά οι κίνδυνοι παραμένουν

Αυτό προκύπτει από τη νέα μελέτη «Τάσεις του Επιχειρείν» της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, η οποία καταγράφει ότι ο κλάδος άντεξε ακόμη και στην κορύφωση της κρίσης, αν και επισημαίνει πως η διαχείριση του αεροπορικού κινδύνου θα αποτελέσει στο εξής βασικό παράγοντα για τη βιωσιμότητα του ελληνικού τουρισμού.

Θετικές προοπτικές παρά την αβεβαιότητα

Η ετήσια Έρευνα Συγκυρίας της Εθνικής Τράπεζας στα ελληνικά ξενοδοχεία πραγματοποιήθηκε την περίοδο Απριλίου – Μαΐου, όταν η κρίση στη Μέση Ανατολή βρισκόταν στο αποκορύφωμά της. Παρ’ όλα αυτά, οι επιχειρηματικές προσδοκίες παρέμειναν θετικές, με τους ξενοδόχους να εκτιμούν αύξηση των πωλήσεων κατά 3% το 2026, έναντι 4,5% το 2025.

Η μελέτη χαρακτηρίζει μάλιστα τη συγκεκριμένη πρόβλεψη συντηρητική, καθώς μετά την αποκλιμάκωση της έντασης ο δείκτης εμπιστοσύνης του κλάδου εμφανίζει περαιτέρω βελτίωση. Την ίδια εικόνα επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία της αεροπορικής κίνησης, καθώς οι πτήσεις προς τα ελληνικά αεροδρόμια για το διάστημα Μαΐου – Αυγούστου καταγράφουν αύξηση 3,6%, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρώπη διαμορφώνεται περίπου στο 1,6%.

Οι επιπτώσεις της κρίσης

Παρά τη συνολική ανθεκτικότητα του κλάδου, η κρίση δεν άφησε ανεπηρέαστες τις τουριστικές επιχειρήσεις. Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου, η οποία έφτασε προσωρινά τα 120 δολάρια το βαρέλι, οδήγησε σε σημαντική αύξηση του κόστους των αερομεταφορών, ενώ οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων σχεδόν διπλασιάστηκαν. Παράλληλα, οι πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη περιόρισαν το διαθέσιμο εισόδημα των ταξιδιωτών από τις βασικές αγορές προέλευσης.

Σύμφωνα με την έρευνα:

-8 στις 10 ξενοδοχειακές επιχειρήσεις (80%) δήλωσαν ότι επηρεάστηκαν από την αύξηση του κόστους.
-Σχεδόν οι μισές ανέφεραν επιπτώσεις στη ζήτηση και στα επενδυτικά τους σχέδια.
-Αντίστοιχα ποσοστά στο σύνολο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ήταν 70% για το κόστος και 30% για τη ζήτηση και τις επενδύσεις.

Γιατί άντεξε ο ελληνικός τουρισμός

Η μελέτη αποδίδει την ανθεκτικότητα του ελληνικού τουρισμού σε τρεις βασικούς παράγοντες.

1.Ο πρώτος είναι η έντονη εξάρτηση από τις ευρωπαϊκές αγορές, οι οποίες αντιστοιχούν περίπου στο 90% των διανυκτερεύσεων των ξένων επισκεπτών, έναντι περίπου 80% στον μέσο όρο των μεσογειακών χωρών.

2.Ο δεύτερος αφορά τη μεγάλη ζήτηση για το τουριστικό προϊόν «ήλιος και θάλασσα», που συνέχισε να προσελκύει Ευρωπαίους ταξιδιώτες παρά τις διεθνείς εξελίξεις.

3.Ο τρίτος και σημαντικότερος είναι η αεροπορική συνδεσιμότητα. Αν και υπήρξαν φόβοι για ελλείψεις καυσίμων και σοβαρές αναταράξεις στις πτήσεις, τελικά οι προβλέψεις αυτές δεν επιβεβαιώθηκαν, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες κατάφεραν να απορροφήσουν μέρος του αυξημένου κόστους.

Τα σενάρια για το μέλλον

Η Εθνική Τράπεζα προειδοποιεί ότι, σε ένα περιβάλλον όπου οι γεωπολιτικές κρίσεις και οι ενεργειακές αναταράξεις ενδέχεται να εμφανίζονται συχνότερα, η προστασία της αεροπορικής συνδεσιμότητας θα πρέπει να αποτελέσει βασική προτεραιότητα.

Η μελέτη εξετάζει δύο ενδεικτικά σενάρια:

-Σε περίπτωση ήπιας πίεσης, με την τιμή του πετρελαίου κοντά στα 80 δολάρια ανά βαρέλι έως το πρώτο εξάμηνο του 2027, η τουριστική ζήτηση θα μπορούσε να μειωθεί κατά περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες.
-Σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, με μέση τιμή πετρελαίου κοντά στα 100 δολάρια ανά βαρέλι, η επίπτωση θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τις 5,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Η ανάγκη για καλύτερη προετοιμασία

Η μελέτη επισημαίνει ότι η αναβάθμιση του ελληνικού τουριστικού μοντέλου απαιτεί πλέον και έναν ολοκληρωμένο μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων στις αερομεταφορές. Όπως σημειώνεται, τόσο οι παρεμβάσεις της Πολιτείας στις υποδομές και στον χωροταξικό σχεδιασμό όσο και η μεγαλύτερη ωριμότητα των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων αποτελούν θετικά βήματα. Παράλληλα, σχεδόν οι μισές ξενοδοχειακές μονάδες αξιολογούν θετικά τη συμβολή του τέλους ανθεκτικότητας στη βελτίωση των τοπικών υποδομών.

Η Εθνική Τράπεζα υπογραμμίζει ότι η χώρα χρειάζεται ένα σαφές πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων, με συγκεκριμένα πρωτόκολλα και δυνατότητα άμεσων παρεμβάσεων, ώστε να προστατεύεται η αεροπορική συνδεσιμότητα, η οποία αποτελεί τον πιο κρίσιμο κρίκο της τουριστικής αλυσίδας.