Η Ευρωπαϊκή Ενωση πρωτοστατεί σε αυτήν την προσπάθεια, έχοντας θέσει φιλόδοξους στόχους, όπως η ανακύκλωση του 60% των αστικών αποβλήτων έως το 2030 και ο περιορισμός της ταφής στο 10% μέχρι το 2035. Χώρες όπως η Γερμανία, η Σουηδία και η Ιαπωνία αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα στην υλοποίηση του στόχου της διαλογής, των καινοτόμων τεχνολογιών και των προγραμμάτων δράσης για την ευαισθητοποίηση των πολιτών.

Στασιμότητα

Στην Ελλάδα, ωστόσο, η κατάσταση παραμένει προβληματική. Το ποσοστό ανακύκλωσης σε πανελλαδικό επίπεδο για το 2024 εκτιμάται μόλις στο 19%, πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, που αγγίζει το 48%. Η χώρα μας βρίσκεται σε γενική στασιμότητα, καθώς, παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει από το αρμόδιο υπουργείο και τον γενικό γραμματέα Μανώλη Γραφάκο, δεν έχει καταστεί εφικτό να επιτευχθεί ο εθνικός στόχος του 50% για το 2030. Σύμφωνα με την κεντρική διοίκηση, σε πολλές περιπτώσεις η Αυτοδιοίκηση δεν ανταποκρίνεται θετικά στην ενεργοποίηση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών. Από την πλευρά τους, οι δήμοι υποστηρίζουν ότι δεν τους έχουν εξασφαλιστεί τα αναγκαία μέσα και το ανθρώπινο δυναμικό.

Η Αττική, που παράγει το 45% των αστικών αποβλήτων της Ελλάδας, έχει ένα εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό ανακύκλωσης της τάξης του 6,2% για το 2024, με το 93,8% των αποβλήτων της να καταλήγει σε ΧΥΤΑ. Μόνο 5 από τους 66 δήμους της Αττικής καταφέρνουν να ξεπεράσουν το 10% σε ποσοστά ανακύκλωσης, με τον Δήμο Παλαιού Φαλήρου να πρωτοστατεί με 14,9%. Αλλοι δήμοι παρουσιάζουν απογοητευτικά χαμηλά νούμερα, όπως ο Ασπρόπυργος με 0,60% και ο Δήμος Αθηναίων με 1,70%.

Λύσεις

Η επίλυση του προβλήματος απαιτεί συντονισμένες δράσεις. Η συνεργασία μεταξύ κράτους, Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιχειρήσεων και πολιτών είναι απαραίτητη. Οι νέες τεχνολογίες, όπως η ανακύκλωση πλαστικών και η χρήση ψηφιακών εργαλείων για την ιχνηλασιμότητα, μπορούν να αναβαθμίσουν την αποτελεσματικότητα των συστημάτων. Η ανάπτυξη ολοκληρωμένων μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων, που προωθούν την ανάκτηση πόρων και την παραγωγή ενέργειας από απόβλητα, είναι επίσης μία πρακτική που εφαρμόζεται συχνά στο εξωτερικό. Ωστόσο, η μεγαλύτερη πρόκληση έγκειται στην αλλαγή νοοτροπίας και την ενεργή συμμετοχή των πολιτών.

Δυστυχώς, η Ελλάδα βρίσκεται πολύ πίσω στον τομέα της ανακύκλωσης σε σχέση με τους Ευρωπαίους εταίρους της. Η υιοθέτηση των βέλτιστων πρακτικών από την Ευρωπαϊκή Ενωση και η ενσωμάτωση τους σε εθνικό και τοπικό επίπεδο είναι επιτακτική ανάγκη.