Δάσος Δαδιάς: «Πυροτουρισμός», δύο χρόνια μετά τις φλόγες

Νέος όρος

Οπως έχει γίνει γνωστό, ο «πυροτουρισμός» είναι ένας σχετικά νέος όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη μορφή τουρισμού που σχετίζεται με την επίσκεψη περιοχών που έχουν πληγεί από πυρκαγιές, είτε κατά τη διάρκεια είτε μετά από αυτές, με σκοπό την παρατήρηση της επίδρασης της φωτιάς στο φυσικό τοπίο, την κατανόηση των οικολογικών και κοινωνικών συνεπειών των πυρκαγιών, την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας και κοινωνίας που δοκιμάζεται, ή ακόμη και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση σχετικά με την κλιματική κρίση και τις φυσικές καταστροφές.

Η αναπληρώτρια προϊσταμένη της μονάδας διαχείρισης των εθνικών πάρκων Δέλτα Εβρου και Δαδιάς του ΟΦΥΠΕΚΑ, Σύλβια Ζακκάκ, είπε στον ημερίδα του Ελεύθερου Τύπου με τίτλο «Αλεξανδρούπολη 2030: Περιφερειακός κόμβος σε ενέργεια, οικονομία και γεωπολιτική», ότι οι δράσεις της πρότασης θα επικεντρώνονται στις εκτάσεις που επλήγησαν από την πυρκαγιά του 2023, τη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Εφόσον εγκριθεί και στο πλαίσιό της, ο ΟΦΥΠΕΚΑ θα προχωρήσει στην ανάπτυξη της περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης, την καταγραφή της βιοποικιλότητας και τη δημιουργία ψηφιακών εργαλείων, όπως εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα με δυνατότητα ανάγνωσης QR codes, που θα παρέχουν πληροφορίες για τα μονοπάτια, τη φωτιά και την πορεία αναγέννησης του δάσους.

«Στο Κέντρο Ενημέρωσης του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς-Λευκίμμης-Σουφλίου θα δημιουργηθεί μόνιμη θεματική έκθεση για την πυρκαγιά του 2023» δηλώνει στον «Ε.Τ.» η αναπληρώτρια προϊσταμένη της μονάδας διαχείρισης των εθνικών πάρκων Δέλτα Εβρου και Δαδιάς του ΟΦΥΠΕΚΑ, Σύλβια Ζακκάκ.   

Μόνιμη έκθεση

«Παράλληλα, στο Κέντρο Ενημέρωσης του Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς-Λευκίμμης-Σουφλίου θα δημιουργηθεί μόνιμη θεματική έκθεση για την πυρκαγιά του 2023. Μέσα από διαδραστικά μέσα, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν την ιστορία της περιοχής, να δουν συγκριτικά στοιχεία πριν και μετά την καταστροφή και να ενημερωθούν για τις προσπάθειες αποκατάστασης του οικοσυστήματος. Η έκθεση φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως κόμβος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης», τόνισε στον «Ε.Τ.» της Κυριακής η κ. Ζακκάκ. Το ενδιαφέρον για την περιοχή είναι ήδη έντονο.

Οπως σημείωσε η κ. Ζακκάκ, καθημερινά πολίτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό επικοινωνούν με το Κέντρο Ενημέρωσης ζητώντας πληροφορίες για την κατάσταση του δάσους, την επιστροφή της πανίδας και τη βιοποικιλότητα. «Ιδιαίτερη κινητικότητα καταγράφεται και από διεθνή μέσα ενημέρωσης, με γαλλικά ΜΜΕ να εκδηλώνουν έντονο ενδιαφέρον για την πορεία αναγέννησης του δάσους», υπογράμμισε.

Εξωτερικό

Να σημειωθεί ότι ο «πυροτουρισμός», ως μορφή εναλλακτικού τουρισμού, αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές και έχει αρχίσει να γίνεται γνωστός κυρίως στο εξωτερικό. Στην περίπτωση της Δαδιάς, η πρωτοβουλία δεν στοχεύει μόνο στην ανάδειξη της φυσικής ανθεκτικότητας, αλλά και στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, μέσα από την προσέλκυση επισκεπτών, την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στον τομέα του βιώσιμου τουρισμού. Η πρόταση, εφόσον εγκριθεί, αναμένεται να αποτελέσει πρότυπο διασυνοριακής συνεργασίας και να ενισχύσει τη θέση της περιοχής στον ευρωπαϊκό χάρτη περιβαλλοντικής καινοτομίας και οικοτουρισμού. Μέσα από τη σύνδεση της φυσικής καταστροφής με την εκπαιδευτική εμπειρία και την τουριστική ανάπτυξη, η Δαδιά επιχειρεί να μετατρέψει την τραγωδία του 2023 σε ευκαιρία αναγέννησης για το δάσος, την κοινωνία και την οικονομία.

ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ, ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

«Η φύση ξαναγεννιέται, χλωρίδα και πανίδα έχουν επιστρέψει»

Περισσότερα σε σχέση με την περίοδο πριν από τις καταστροφικές πυρκαγιές στη Δαδιά είναι τα ζευγάρια του μαυρόγυπα που έφτιαξαν φέτος φωλιές, ενώ και η χλωρίδα αναγεννιέται, όπως ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα την περιοχή και επιθεώρησε τα εκεί αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα (αριστερά, φωτογραφικό στιγμιότυπο από την επίσκεψη).

«Οπως μου είπαν οι συνεργάτες του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), που επιτελεί καθοριστικό έργο για την προστασία της βιοποικιλότητας, στο Παρατηρητήριο Πουλιών, φέτος έφτιαξαν φωλιές 47 ζευγάρια του είδους, όταν ο μέγιστος αριθμός των προηγούμενων ετών ήταν 38 ζευγάρια. Η φύση στη Δαδιά ξαναγεννιέται. Και η χλωρίδα και η πανίδα έχουν επιστρέψει. Απλά χρειάζεται όλοι -η κυβέρνηση, ο πρώτος και δεύτερος βαθμός αυτοδιοίκησης- να συνεργαστούμε, ώστε να μην ξαναζήσουμε τέτοια τραγικά φαινόμενα», είπε ο κ. Παπασταύρου, μιλώντας στην ημερίδα του Ελεύθερου Τύπου.

Εργα

Αναφερόμενος στα έργα στο δάσος της Δαδιάς, επισήμανε ότι έχουν ολοκληρωθεί, υπενθυμίζοντας ότι για πολλά εξ αυτών υπήρξε για πρώτη φορά συνεργασία του κράτους με ιδιώτες αναδόχους και με την Κοινωνία των Πολιτών. «Νομίζω πως αυτή η συνέργεια έφερε αυτό το αποτέλεσμα» υπογράμμισε. Ο υπουργός πραγματοποίησε αυτοψία στα αντιδιαβρωτικά έργα στην Παλαγία, στα αντιπλημμυρικά έργα στην λεκάνη απορροής ρέματος Βανικιώτη στην Αλεξανδρούπολη, καθώς και στις αντιπυρικές ζώνες στην ευρύτερη περιοχή. Σε ό,τι αφορά τα αντιδιαβρωτικά έργα, σημειώνεται ότι σε διάστημα ενός μήνα μετά την πυρκαγιά του Αυγούστου 2023, συντάχθηκαν και εγκρίθηκαν συνολικά 18 μελέτες για την εκτέλεση αντιδιαβρωτικών έργων, συνολικού προϋπολογισμού 800.000 ευρώ. Η πλειονότητα των έργων αυτών έχουν ολοκληρωθεί με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Υπολογίζεται ότι για την αποκατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων, τόσο στον Εβρο όσο και στη Ροδόπη, έχουν υπάρξει παρεμβάσεις που ξεπερνούν τα 86 εκατ. ευρώ, ενώ μόνο στην Π.Ε. Εβρου από το 2022 έχουν υλοποιηθεί έργα αντιπυρικής προστασίας προϋπολογισμού υψηλότερου των 24 εκατ. ευρώ, σε περισσότερα από 90.000 στρέμματα.

ΕΚΑΙΓΕ ΕΠΙ 16 ΗΜΕΡΕΣ

Στάχτη περισσότερα από 962.000 στρέμματα

Το μέγεθος της καταστροφής όπως αποτυπώθηκε από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ενωσης Copernicus για την παρατήρηση της Γης.

Οι τελευταίες φλόγες έσβησαν στις 4 Σεπτεμβρίου 2023. Για 16 ολόκληρες μέρες η καταστροφική πυρκαγιά, που εκδηλώθηκε στις 19 Αυγούστου στον Eβρο, έκαιγε ό,τι έβρισκε στο διάβα της. Συνολικά, έγιναν στάχτη περισσότερα από 962.000 στρέμματα και χαρακτηρίστηκε ως η πρώτη mega πυρκαγιά στην Ελλάδα. Ο ακριτικός Εβρος «λαβώθηκε» και μαζί του «δάκρυσε» όλη η Ελλάδα.

Η περιβαλλοντική καταστροφή ήταν σημαντική, ενώ 19 μετανάστες κάηκαν ζωντανοί όταν εγκλωβίστηκαν στις φλόγες στην προσπάθειά τους να μεταβούν στο εσωτερικό της χώρας. Μόλις έσβησε και η τελευταία εστία, η κυβέρνηση ανέλαβε την πρωτοβουλία και εκπόνησε Στρατηγικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης του Εβρου, με τον διακριτικό τίτλο «Εβρος Μετά». Αναπτύσσεται σε πέντε άξονες (Αγροτική Ζωή, Περιβάλλον & Υποδομές, Επενδύσεις, Βιώσιμη Ανάπτυξη και Κόμβος Εξωστρέφειας) και σκοπό έχει να οδηγήσει στο μέλλον την περιοχή.

Παράλληλα, αναλήφθηκαν δράσεις για την ανασύσταση των καμένων περιοχών και την αντιπλημμυρική θωράκιση των χωριών. Σε διάστημα μόλις ενός μήνα μετά την πυρκαγιά, συντάχθηκαν και εγκρίθηκαν συνολικά 18 μελέτες για την εκτέλεση αντιδιαβρωτικών έργων, συνολικού προϋπολογισμού 10,7 εκατομμυρίων ευρώ.