Χαμένη ευκαιρία για το ελληνικό φιστίκι η Dubai Chocolate

Χιλιάδες influencers σε όλο τον κόσμο ανέβασαν βίντεο με το περίφημο γλύκισμα, προκαλώντας έκρηξη ζήτησης για φιστίκι υψηλής ποιότητας, ιδίως από αγορές όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, η Ευρώπη και η Ασία. Η Dubai Chocolate είναι σοκολάτα γεμάτη φιστίκι, ταχίνι και κανταΐφι, που μέσα σε μόλις λίγους μήνες έγινε viral παγκοσμίως.

Η Dubai Chocolate έγινε γευστικό… σουξέ παγκοσμίως. Είναι γεμάτη με φιστίκι, ταχίνι και κανταΐφι. Οι Ελληνες φιστικοπαραγωγοί, όμως, δεν έχουν καταφέρει να καρπωθούν έστω και λίγο από αυτή την επιτυχία.  

Η δημοφιλία της εκτόξευσε τη ζήτηση για φιστίκια, οδηγώντας σε άνοδο των τιμών από περίπου 7,65 δολάρια σε πάνω από 10,30 δολάρια ανά κιλό, δηλαδή αύξηση της τάξης του 35%. Οι παραγωγοί των ΗΠΑ και του Ιράν, οι μεγαλύτεροι προμηθευτές φιστικιού, δεν μπορούν να καλύψουν την ξαφνική ζήτηση, δημιουργώντας ελλείψεις και ανεβάζοντας το κόστος σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναδεί τα τελευταία χρόνια. Μάλιστα, ο αυξημένος ανταγωνισμός στην αγορά ώθησε μεγάλες εταιρίες σοκολάτας, όπως η Lindt και η Mars, να λανσάρουν δικές τους εκδοχές σοκολάτας με φιστίκι.

Παράλληλα, σε χώρες όπως η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τα καταστήματα ζαχαροπλαστικής και τα σούπερ μάρκετ αναφέρουν ρεκόρ πωλήσεων και εξαντλήσεις αποθεμάτων. Στις ΗΠΑ, το milkshake με γεύση Dubai Chocolate του Shake Shack έγινε sold out μέσα σε λίγες μέρες.

Αίγινα

Η ελληνική παραγωγή φιστικιών, με επίκεντρο την Αίγινα και τη Φθιώτιδα, υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσε να επωφεληθεί θεαματικά από αυτή τη συγκυρία. Oμως, η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: η ζήτηση υπάρχει, αλλά όχι για τα ελληνικά φιστίκια. Η ιστορική καλλιέργεια φιστικιού στην Αίγινα, η οποία προστατεύεται με ΠΟΠ και θεωρείται ένα από τα ποιοτικότερα φιστίκια στον κόσμο, βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Ενώ το 2022 η παραγωγή έφτασε περίπου τους 600 τόνους, το 2023 υποχώρησε στους 150 και το 2024 se μόλις 100 τόνους, εκ των οποίων μόλις 30 τόνοι έχουν χαρακτηριστεί πιστοποιημένοι ΠΟΠ.

Τον λόγο εξηγεί στον «Ε.Τ.» της Κυριακής ο προϊστάμενος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Φιστικοπαραγωγών Αίγινας κ. Νίκος Κουνάδης. «Εμείς εδώ και δυο χρόνια έχουμε μειωμένη παραγωγή κατά 75% σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα και αυτό οφείλεται σε δυο κυρίως λόγους. Πρώτον, στους ήπιους χειμώνες που στερούν από τα δένδρα τις αναγκαίες ώρες ψύχους για σωστή ανθοφορία και καρποφορία και δεύτερον, στην εγκατάλειψη αγροτεμαχίων αλλά και στην έλλειψη ανανέωσης του φυτικού κεφαλαίου που περιορίζουν συνεχώς την παραγωγική βάση».

«Οι ήπιοι χειμώνες και η έλλειψη ανανέωσης του φυτικού κεφαλαίου περιορίζουν συνεχώς την παραγωγική βάση» εξηγεί στον «Ε.Τ.» ο προϊστάμενος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Φιστικοπαραγωγών Αίγινας, Νίκος Κουνάδης.

Σύμφωνα με φιστικοπαραγωγούς του νησιού, τα τελευταία 45 χρόνια έχουν χαθεί 30.000 δένδρα και στο σημείο που υπήρχαν και έφεραν καρπούς πλέον υπάρχουν ακίνητα, πολλά από τα οποία εκμισθώνονται. Ετσι με τη μείωση των δένδρων μειώθηκαν και οι παραγωγοί.

Φθιώτιδα

Αντίθετα, η Φθιώτιδα, η οποία παράγει το 50% του κελυφωτού φιστικιού στην Ελλάδα, διατηρεί ζωντανή και παραγωγική την καλλιέργεια του φιστικιού, με ετήσια παραγωγή 5.000-6.000 τόνους, καλλιεργούμενη έκταση περίπου 10.000 στρέμματα και οργανωμένους συνεταιρισμούς, όπως εκείνον στη Μακρακώμη. Η περιοχή φαίνεται να επωφελείται από την παγκόσμια τάση, εξάγοντας ποιοτικό φιστίκι σε ευρωπαϊκές και μεσανατολικές αγορές. Ωστόσο, η συνολική παραγωγή δεν αρκεί για να καλύψει τη ραγδαία αυξανόμενη ζήτηση που γεννά το φαινόμενο Dubai Chocolate.

Πρόβλημα η απουσία εθνικού σχεδίου

Σε διεθνές επίπεδο, οι εξαγωγές φιστικιών από το Ιράν προς τα ΗΑΕ αυξήθηκαν κατά 40% το πρώτο εξάμηνο του 2025. Ωστόσο, περιοχές-κλειδιά όπως η Καλιφόρνια αντιμετωπίζουν μειωμένη παραγωγή λόγω κλιματικών αλλαγών, αυξάνοντας την αβεβαιότητα στην προσφορά. Η αύξηση της ζήτησης έχει προκαλέσει ανατιμήσεις και περιορισμούς πωλήσεων σε πολλές αγορές, ενώ εταιρίες και καταναλωτές αναζητούν εναγωνίως σταθερές προμήθειες. Η Dubai Chocolate δεν είναι απλά γευστική μόδα, αλλά ένας καταλύτης που αναδιαμορφώνει την παγκόσμια αγορά φιστικιού.

Εξαγωγές

Παρά τη φήμη του ελληνικού φιστικιού, οι εξαγωγές προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, συμπεριλαμβανομένου του Ντουμπάι, το 2023 ήταν ελάχιστες: μόλις 198 κιλά, αξίας περίπου 3.200 δολαρίων, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΟΗΕ. Δηλαδή, πρακτικά η χώρα μας δεν συμμετέχει σε αυτή την παγκόσμια ευκαιρία.

Η Ελλάδα έχει στα χέρια της ένα προϊόν με παγκόσμιο brand, υψηλή διατροφική αξία και τεράστια ζήτηση. Ωστόσο, η απουσία εθνικού σχεδίου για την υποστήριξη της καλλιέργειας φιστικιού, η έλλειψη επενδύσεων σε νέες φυτεύσεις και η απουσία κινήτρων για νέους αγρότες αφήνουν τη χώρα εκτός αγοράς, την ώρα που η ζήτηση «χτυπάει την πόρτα». Οπως επισημαίνουν άνθρωποι του κλάδου, «η ελληνική φιστικοκαλλιέργεια βρίσκεται σε σταυροδρόμι. Με σωστή στήριξη, τεχνολογική ανανέωση και επενδύσεις, η Ελλάδα μπορεί να ξανακερδίσει τη θέση που της αξίζει στην παγκόσμια αγορά, εκμεταλλευόμενη τη μοναδική ποιότητα του φιστικιού της και το διεθνές ενδιαφέρον που δημιουργεί η Dubai Chocolate».