Αντιπυρική προστασία: Κάμερες, αισθητήρες, drones στην Πεντέλη

«Πέρυσι το καλοκαίρι είχαμε 39 πύρινες εστίες μέσα στον Δήμο χωρίς να ανοίξει… ρουθούνι» είπε χαρακτηριστικά ο Λευτέρης  Μανιαδάκης, Σύμβουλος Στρατηγικής και Ανάπτυξης του Δήμου Πεντέλης σε πρόσφατη ημερίδα «Κλιματικές Υπηρεσίες και Συστήματα Εγκαιρης Προειδοποίησης» του Εθνικού Αστεροσκοπείο Αθηνών.

Αυτό δηλώνει και στον «Ε.Τ.» και μάλιστα στέκεται στα ψηφιακά και μετεωρολογικά εργαλεία στα οποία ο δήμος έχει επενδύσει στη «μάχη» που δίνει κατά καιρούς με τον πύρινο εφιάλτη. Από το 1981 η περιοχή έχει καεί τουλάχιστον δεκατέσσερις φορές. Μια από τις σοβαρότερες πυρκαγιές είναι εκείνη που ξέσπασε τον Αύγουστο του 2024. Ξεκίνησε από τον Βαρνάβα και κατέληξε «σαν αστραπή» στην Πεντέλη προκαλώντας τεράστιες ζημιές. Η συγκεκριμένη πυρκαγιά ανέδειξε, όπως αναφέρεται συχνά και την ανάγκη για μια καλύτερη πρόγνωση του κινδύνου.

Δύο χρόνια μετά και σήμερα, η Πεντέλη πρωτοπορεί στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης καθώς διαθέτει το δικό της σύστημα προειδοποίησης -κάτι σαν «112»- με εξειδίκευση στις δασικές πυρκαγιές.

«Το δικό μας κομμάτι αφορά κατά βάση με ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη πυροπροστασία. Αυτό είναι και το ευάλωτο σημείο του δήμου μας, και για αυτό είναι που πρέπει να έχουμε όσο γίνεται νωρίς περισσότερα δεδομένα για να αντιμετωπίσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα μια ενδεχόμενη πυρκαγιά» αναφέρει ο κ. Μανιαδάκης.

Μέσα σε όλα τα άλλα, η Πεντέλη έχει αποκτήσει μετεωρολογικούς σταθμούς, ένας μάλιστα εγκαταστάθηκε πέρυσι στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ του Δήμου και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Ο σταθμός παρέχει σε πραγματικό χρόνο κρίσιμα μετεωρολογικά δεδομένα, με έμφαση στην ένταση και διεύθυνση του ανέμου – παράγοντες καθοριστικής σημασίας για την πρόληψη και διαχείριση δασικών πυρκαγιών. Παράλληλα, καταγράφονται δεδομένα θερμοκρασίας και βροχόπτωσης, απαραίτητα για τη διαχείριση κινδύνων και την υποστήριξη των αποφάσεων των αρμόδιων υπηρεσιών.

«Εχουμε αρκετούς σταθμούς από τους οποίους παίρνουμε δεδομένα από διάφορα σημεία. Αφορά ένα προγνωστικό μοντέλο και όχι ένα μοντέλο προειδοποίησης, απλώς ανάγουμε την πληροφορία σε προειδοποίηση» σημειώνει ο κ. Μαναδιάκης. Επιπλέον διαθέτει θερμικές κάμερες που επιβλέπουν κατά μια έννοια το δάσος.

Μάλιστα, σύμφωνα με τον σύμβουλο Στρατηγικής και Ανάπτυξης του Δήμου Πεντέλης «αυτή τη στιγμή λειτουργούν εννέα θερμικές κάμερες και μέχρι το καλοκαίρι θα τοποθετηθούν άλλες τρεις, μεγαλύτερης ευκρίνειας γιατί είναι συστήματα που συνεχώς εξελίσσονται. Πρόκειται για στατικές κάμερες οι οποίες είναι τοποθετημένες με τέτοιο τρόπο ώστε να βλέπουν το βουνό»’.

Σημαντικό ρόλο στην έγκαιρη αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης φωτιάς παίζουν και οι 26 ειδικοί αισθητήρες που βρίσκονται σε καίρια σημεία του δάσους της Πεντέλης. «Μπορούν να αναλύουν την ατμόσφαιρα σε τέτοιο επίπεδο ούτως ώστε να έχουν τη δυνατότητα να διακρίνουν μικροσωματίδια τα οποία παράγονται σε κατάστασης πυρκαγιάς» εξηγεί ο κ. Μανιαδάκης.

«Η μηχανή είναι αρκετή για να βοηθήσει;» διερωτάται ο κ. Μανιαδάκης, προσθέτοντας «όχι, ο άνθρωπος είναι το νούμερο ένα. Οι ομάδες οι οποίες είναι πάνω στο βουνό και έχουν τα μάτια τους ανοιχτά είναι ο παράγοντας ο οποίος θα σου δώσει τον τελευταίο λόγο, αλλά τα συστήματα προειδοποίησης δεν παύουν να είναι ένα πολύ μεγάλο βοήθημα από την τεχνολογία στην όλη διαχείριση».

ΣΕ ΑΘΗΝΑ, ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΡΕΘΥΜΝΟ

Συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης

Για την καλύτερη προετοιμασία πριν και κατά την εκδήλωση των ακραίων καιρικών φαινομένων το ΜΕΤΕΟ/Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών έχει αναπτύξει συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης τα οποία, μεταξύ άλλων, επιτρέπουν την έγκαιρη ενημέρωση αρχών και πληθυσμού καθώς και την ενεργοποίηση σχεδίων προστασίας και σε άλλες περιοχές, όπως είναι η Αθήνα, η Θεσσαλία και το Ρέθυμνο της Κρήτης.

Στον Δήμο Αθηναίων το σύστημα περιλαμβάνει εξειδικευμένες προγνώσεις καιρού για τη θερμική καταπόνηση, ενώ στο Ρέθυμνο έχει δημιουργηθεί σύστημα παρακολούθησης που συνδυάζει υφιστάμενους και νέους σταθμούς με αισθητήρες ποιότητας αέρα ενώ έχουν εγκατασταθεί 7 νέοι μετεωρολογικοί σταθμοί, 2 συστήματα μέτρησης στάθμης και 2 αισθητήρες ποιότητας αέρα.

Στη Θεσσαλία το σύστημα είναι ολοκληρωμένο καθώς συνδυάζει μετρήσεις από δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών μέτρησης στάθμης ποταμών και εξειδικευμένες προγνώσεις καιρού. Το σύστημα περιλαμβάνει και πρόγνωση στάθμης ποταμών, αξιοποιώντας τεχνικές Τεχνητής Νοημοσύνης.