Αρκετός κόσμος συνδέει το καλοκαίρι με διακοπές, ταξίδια, ήλιο και θάλασσα. Πράγμα απολύτως εύλογο. Ωστόσο, εάν και τα δύο τελευταία τα προσφέρει απλόχερα η φύση, τα δύο πρώτα δεν εξαρτώνται από αυτήν, αλλά… από την τσέπη μας.
Απαραίτητη προϋπόθεση για να απολαύσει κανείς τις διακοπές του είναι να έχει χρήματα ώστε να πληρώσει τα έξοδά του, ακόμη και όταν πρόκειται για αποδράσεις μιας εβδομάδας. Για ορισμένους αυτό δεν είναι δεδομένο, με αποτέλεσμα οι διακοπές να θεωρούνται γι’ αυτούς είδος πολυτελείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας της «Καθημερινής», το 2018, αρκετοί πολίτες της Ε.Ε. και ιδίως οι Ελληνες δεν κατόρθωσαν να πάνε διακοπές για μία εβδομάδα. Μια ματιά στα στοιχεία της Eurostat μπορεί να το επιβεβαιώσει. Συγκεκριμένα, το 28,3% του πληθυσμού της Ε.Ε. από 16 χρόνων και άνω δεν μπόρεσε να πάει διακοπές για μία εβδομάδα μέσα στον χρόνο μακριά από τον χώρο όπου διαμένει. Ωστόσο, το αντίστοιχο ποσοστό το 2013 –στο αποκορύφωμα της κρίσης χρέους στην Ευρώπη– ήταν 39,5% και 39,7% το 2012, σημειώνοντας το 2018 μια αποκλιμάκωση που αγγίζει τις 11,2 ποσοστιαίες μονάδες.
Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό είναι αρκετά αυξημένο, καθώς οι μισοί περίπου Ελληνες, ήτοι το 51%, αδυνατούσαν το 2018 να πάνε μία εβδομάδα διακοπές μακριά από το σπίτι τους. Μεταξύ των κρατών-μελών, οι χώρες που κατέγραψαν τα υψηλότερα ποσοστά με άτομα τα οποία βρίσκονται σε αυτή τη δυσμενή κατάσταση, ήταν η Ρουμανία (58,9%), η Κροατία (51,3%), η Ελλάδα και η Κύπρος με ποσοστό 51%. Στην περίπτωση της Ελλάδας, παρότι παρατηρείται σταδιακή μείωση, το ποσοστό αυτό εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα. Μάλιστα, σύμφωνα με τη Εurostat, η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της Ε.Ε. που το ποσοστό αυξήθηκε κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες την τελευταία πενταετία, από 49% το 2013 σε 51% το 2018. Το 2009, λίγο πριν η Ελλάδα εισέλθει σε περίοδο ύφεσης, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν στο 46,3% ενώ το 2015, χρονιά που επιβλήθηκαν τα capital controls, το ποσοστό εκτοξεύθηκε στο 53,7%. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό κατά την περίοδο 2009-2018.
Σε γενικές γραμμές, στις χώρες του Νότου, όπως η Πορτογαλία, η Ιταλία αλλά και η Ισπανία, τα ποσοστά όσων δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να λείψουν έστω και μία εβδομάδα τον χρόνο από το σπίτι τους κινούνται σε υψηλά επίπεδα. Στην Ισπανία, παρότι είναι σημαντικά μειωμένο σε σχέση με τις υπόλοιπες δύο χώρες, εξακολουθεί να κινείται πάνω από το αντίστοιχο της Ε.Ε. (34,2%). Η Πορτογαλία αλλά και η Ιταλία οι οποίες επλήγησαν από την κρίση καταγράφουν ποσοστό 41,3% και 43,7% αντιστοίχως, με τα ποσοστά να σημειώνουν πτώση –ιδίως της Πορτογαλίας– κατά την πενταετία 2013-2018.
Αντίθετα, οι χώρες της Ε.Ε. με το χαμηλότερο ποσοστό ατόμων που δεν κατάφεραν να πάνε διακοπές μιας εβδομάδας μέσα στον χρόνο το 2018, ήταν το Λουξεμβούργο (10,9% με βάση στοιχεία του 2017) και η Σουηδία (9,7%), χωρίς ωστόσο να παρουσιάζουν σημαντικές μεταβολές κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Αξίζει να σημειωθεί ότι σημαντική μείωση του ποσοστού αυτού, καταγράφουν την τελευταία πενταετία χώρες όπως η Βουλγαρία αλλά και η Πολωνία. Έτσι, το ποσοστό αυτό στη γειτονική Βουλγαρία από 66,3% το 2013 έπεσε στο 30,5% το 2018, καταγράφοντας πτώση 35,8 ποσοστιαίων μονάδων. Αντίστοιχα θεαματική είναι και η πτώση του ποσοστού αυτού στην Πολωνία, που μειώθηκε το 2018 στο 34,6% από 60,6% το 2013.
