Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο μιας περιορισμένης στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν, αν η Τεχεράνη δεν καταλήξει γρήγορα σε συμφωνία με τις ΗΠΑ. Απαντώντας σε αυτή τη δήλωση ο Εσμαΐλ Μπαγαΐ, σε συνέντευξη Τύπου στην Τεχεράνη, τόνισε: «Όσον αφορά το πρώτο ερώτημα σχετικά με ένα περιορισμένο πλήγμα, δεν υπάρχει περιορισμένο πλήγμα». Μια πράξη επιθετικότητας θα θεωρηθεί πράξη επιθετικότητας. Τελεία και παύλα».

Για σχεδόν μισό αιώνα, το Ιράν προετοιμάζεται για πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ανίκανη να ανταγωνιστεί τη στρατιωτική δύναμη της Αμερικής, η Τεχεράνη έχει επικεντρωθεί σε τρόπους για να επιβάλει βαρύ κόστος που θα μπορούσε να κλονίσει τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία.

Ακόμα και καθώς οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν συνεχίζονται, ο αμερικανικός στρατός προχωρά με σημαντική ενίσχυση των αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεών του στη Μέση Ανατολή. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει υπαινιχθεί την αλλαγή καθεστώτος και προειδοποίησε ότι ενδέχεται να επιτεθεί στο Ιράν, πυροδοτώντας φόβους για έναν ευρύτερο πόλεμο.

Παρά το γεγονός ότι έχει αποδυναμωθεί σημαντικά από τις ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις το περασμένο καλοκαίρι και τις αυξανόμενες εσωτερικές αναταραχές τον τελευταίο καιρό, το ιρανικό καθεστώς διατηρεί μια σειρά από επιλογές για αντίποινα, σύμφωνα με τους ειδικούς, από τη στοχοποίηση των αμερικανικών συμφερόντων και του Ισραήλ έως την κινητοποίηση συμμαχικών ομάδων και την επιδίωξη οικονομικής αναταραχής που θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια αναταραχή.

Ο τρόπος με τον οποίο η Τεχεράνη θα επιλέξει να χρησιμοποιήσει τα μέσα που έχει στη διάθεσή της εξαρτάται από το επίπεδο της απειλής που θεωρεί ότι αντιμετωπίζει. «Το καθεστώς διαθέτει πολλές δυνατότητες που μπορεί να χρησιμοποιήσει αν θεωρήσει ότι πρόκειται για έναν πόλεμο ύπαρξης», δήλωσε στο CNN ο Φαρζίν Ναντίμι, ανώτερος ερευνητής στο Washington Institute με ειδίκευση σε θέματα ασφάλειας και άμυνας του Ιράν. «Αν το θεωρήσουν τελικό πόλεμο, ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους».

Ακολουθούν οι επιλογές που έχει το Ιράν σε περίπτωση επίθεσης εναντίον του.

Πύραυλοι και drones

Το Ιράν πιστεύεται ότι διαθέτει χιλιάδες πυραύλους και drones εντός της εμβέλειας των αμερικανικών στρατευμάτων που είναι σταθμευμένα σε διάφορες χώρες της Μέσης Ανατολής και έχει απειλήσει να τους επιτεθεί, καθώς και στο Ισραήλ.

Τον Ιούνιο, μετά την αιφνιδιαστική επίθεση του Ισραήλ κατά του Ιράν, η Ισλαμική Δημοκρατία αντέδρασε εκτοξεύοντας κύματα βαλλιστικών πυραύλων και drones κατά του Ισραήλ, τα οποία προκάλεσαν ζημιές παρακάμπτοντας τα εξελιγμένα αμυντικά συστήματα του Ισραήλ.

Ιρανοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται ότι πολλά από τα αποθέματα που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτόν τον πόλεμο έχουν αναπληρωθεί, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι αυτά τα δοκιμασμένα σε μάχη όπλα, καθώς και τα παλαιά ρωσικά και αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη, συνεχίζουν να αποτελούν απειλή.

Το ιρανικό drone αυτοκτονίας Shahed, για παράδειγμα, έχει αποδειχθεί ένα καταστροφικό εργαλείο στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το ιρανικό καθεστώς έχει επίσης αναπτύξει, δοκιμάσει ή αναπτύξει περισσότερα από 20 είδη βαλλιστικών πυραύλων, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων μικρής, μεσαίας και μεγαλύτερης εμβέλειας, ικανά να απειλήσουν στόχους μέχρι και τη νότια Ευρώπη.

«Έχουμε 30 έως 40.000 Αμερικανούς στρατιώτες σταθμευμένους σε οκτώ ή εννέα εγκαταστάσεις στην περιοχή», δήλωσε τον περασμένο μήνα ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. «Όλοι βρίσκονται εντός της εμβέλειας χιλιάδων ιρανικών UAV (μη επανδρωμένων αεροσκαφών) μιας χρήσης και ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων (μικρής εμβέλειας) που απειλούν την παρουσία των στρατευμάτων μας».

Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο CNN ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης, ακόμη και αν είναι πολύ λιγότερες και πολύ παλαιότερες από τα σύγχρονα αμερικανικά συστήματα, καθιστούν μια αποφασιστική αμερικανική επίθεση στη χώρα πολύ πιο δύσκολη.

Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι θα ανταποδώσει τα πυρά εναντίον των συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή σε περίπτωση επίθεσης. Όταν αμερικανικά βομβαρδιστικά αεροσκάφη χτύπησαν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις το καλοκαίρι, το Ιράν εξαπέλυσε μια άνευ προηγουμένου πυραυλική επίθεση στο Κατάρ, με στόχο την αεροπορική βάση αλ Ουέιντ, τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση στη Μέση Ανατολή.

Κινητοποίηση αντιπροσώπων

Τα τελευταία δύο χρόνια, το Ισραήλ έχει καταστρέψει το περιφερειακό δίκτυο αντιπροσώπων του Ιράν, περιορίζοντας σημαντικά την ικανότητα του καθεστώτος να προβάλλει τη δύναμή του πέρα από τα σύνορά του. Ωστόσο, οι πληρεξούσιοι έχουν ορκιστεί να υπερασπιστούν την Ισλαμική Δημοκρατία. Ιρακινές ομάδες όπως η Kataeb Hezbollah και η Harakat al-Nujaba — πολιτοφυλακές που έχουν στο παρελθόν στοχεύσει τις αμερικανικές δυνάμεις — καθώς και η Χεζμπολάχ του Λιβάνου, έχουν δηλώσει ότι θα συνδράμουν το Ιράν σε περίπτωση επίθεσης.

Τον περασμένο μήνα, ο Αμπού Χουσεΐν αλ-Χαμιντάουι, διοικητής της Kataeb Hezbollah, κάλεσε τους πιστούς του Ιράν «σε όλο τον κόσμο… να προετοιμαστούν για έναν ολοκληρωτικό πόλεμο σε υποστήριξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας».

Παρά τις απειλές, οι εκπρόσωποι του Ιράν αντιμετωπίζουν περιορισμούς. Στο Λίβανο, η κάποτε ισχυρή Χεζμπολάχ έχει αποδυναμωθεί σημαντικά μετά από 13 μήνες σύγκρουσης με το Ισραήλ και τώρα αντιμετωπίζει μια εγχώρια εκστρατεία αφοπλισμού. Στο Ιράκ, οι υποστηριζόμενες από το Ιράν πολιτοφυλακές είναι ισχυρές, αλλά και αυτές αντιμετωπίζουν εμπόδια από μια κεντρική κυβέρνηση που δέχεται αυξανόμενη πίεση από τις ΗΠΑ να περιορίσει την ιρανική επιρροή.

Η ομάδα των Χούθι στη Υεμένη έχει στοχοποιηθεί τόσο από το Ισραήλ όσο και από τις ΗΠΑ, αλλά παραμένει ένας από τους πιο καταστροφικούς εκπροσώπους του Ιράν και έχει επίσης δηλώσει ότι θα υπερασπιστεί τον προστάτη της. Στα τέλη Ιανουαρίου, οι Χούθι δημοσίευσαν ένα βίντεο που έδειχνε εικόνες ενός πλοίου τυλιγμένου στις φλόγες, συνοδευόμενο από την απλή λεζάντα «Σύντομα».

Με την υποστήριξη του Ιράν τα τελευταία χρόνια, η ομάδα έχει επιτεθεί στη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ισραήλ, καθώς και σε αμερικανικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.

Οικονομικός πόλεμος

Το Ιράν έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι ένας πόλεμος εναντίον του δεν θα περιοριστεί στη Μέση Ανατολή, αλλά θα προκαλέσει αναταραχές σε ολόκληρο τον κόσμο. Αν και στρατιωτικά υποδεέστερη, η Τεχεράνη έχει τη δυνατότητα να διαταράξει τις αγορές ενέργειας και το παγκόσμιο εμπόριο από μία από τις πιο στρατηγικά ευαίσθητες περιοχές του κόσμου.

Το Ιράν, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ενέργειας στον κόσμο, βρίσκεται στα Στενά του Ορμούζ, ένα στενό θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο διέρχεται περισσότερο από το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και μεγάλο μέρος του υγροποιημένου φυσικού αερίου. Το καθεστώς έχει απειλήσει να το κλείσει σε περίπτωση επίθεσης — μια προοπτική που, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα μπορούσε να προκαλέσει ραγδαία αύξηση των τιμών των καυσίμων πολύ πέρα από τα σύνορα του Ιράν και να προκαλέσει παγκόσμια οικονομική ύφεση.

Οι ειδικοί λένε ότι η στοχοποίηση της παγκόσμιας οικονομίας μέσω των Στενών μπορεί να είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές επιλογές του Ιράν. Είναι επίσης η πιο επικίνδυνη λόγω του ευρέος αντίκτυπού της.

Ένα παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών θα αποτελούσε ένα «επικίνδυνο σενάριο», δήλωσε ο Ουμούντ Σόκρι, στρατηγικός αναλυτής στον τομέα της ενέργειας με έδρα την Ουάσινγκτον και ανώτερος επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο George Mason. «Ακόμη και μερικές διακοπές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απότομες αυξήσεις των τιμών, να διαταράξουν τις αλυσίδες εφοδιασμού και να ενισχύσουν τον πληθωρισμό σε όλο τον κόσμο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, μια παγκόσμια ύφεση θα ήταν ένας ρεαλιστικός κίνδυνος».

Μια τέτοια κίνηση θα ήταν πιθανώς η τελευταία λύση για το Ιράν, καθώς θα διαταράξει σοβαρά το δικό του εμπόριο και αυτό των γειτονικών αραβικών κρατών, πολλά από τα οποία έχουν ασκήσει πιέσεις στον Τραμπ να μην επιτεθεί στο Ιράν και έχουν δεσμευτεί να μην επιτρέψουν στην Ουάσιγκτον πρόσβαση στο έδαφός τους για μια επίθεση εναντίον του Ιράν.

Το Ιράν δηλώνει ότι διαθέτει ναυτικές βάσεις σε μεγάλο βάθος υπόγεια κατά μήκος των ακτών της χώρας, με δεκάδες ταχύπλοα σκάφη έτοιμα να αναπτυχθούν στα ύδατα του Περσικού Κόλπου. Ο στρατός έχει αφιερώσει τρεις δεκαετίες στην κατασκευή του δικού του στόλου πλοίων και υποβρυχίων, με την παραγωγή να έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια εν αναμονή μιας πιθανής ναυτικής αναμέτρησης.

Ο συνταξιούχος αντιναύαρχος Ρόμπερτ Χάργουορντ, πρώην μέλος των ειδικών δυνάμεων του αμερικανικού ναυτικού (SEAL) και αναπληρωτής διοικητής του Κεντρικού Στρατηγείου των ΗΠΑ, δήλωσε ότι οι ναυτικές δυνατότητες και οι αντιπρόσωποι του Ιράν αποτελούν πρόκληση για τη ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ, η οποία «μπορεί να αντιμετωπιστεί πολύ γρήγορα». Ωστόσο, «ασύμμετρα» εργαλεία όπως νάρκες, drones και άλλες τακτικές θα μπορούσαν να αποδειχθούν προκλήσεις για τη ναυτιλία και τη ροή πετρελαίου, πρόσθεσε.

Η ικανότητα του Ιράν να διαταράξει τη διεθνή ναυτιλία και να συγκλονίσει την παγκόσμια οικονομία έχει ιστορικά προηγούμενα. Προς το τέλος ενός παρατεταμένου πολέμου με το Ιράκ στη δεκαετία του 1980, το Ιράν έβαλε ναρκοπέδια στον Περσικό Κόλπο, μεταξύ άλλων και κοντά στα Στενά, ένα από τα οποία σχεδόν βύθισε το USS Samuel B. Roberts το 1988, καθώς συνόδευε πετρελαιοφόρα του Κουβέιτ κατά τη διάρκεια του λεγόμενου «πολέμου των πετρελαιοφόρων».

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη U.S. Naval Institute (@navalinstitute)

Το 2019, αρκετά πετρελαιοφόρα πλοία χτυπήθηκαν στον Κόλπο του Ομάν κατά τη διάρκεια των ενταμένων εντάσεων μεταξύ του Ιράν και των αραβικών χωρών του Κόλπου μετά την αποχώρηση του Τραμπ από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η ευθύνη αποδόθηκε ευρέως στο Ιράν.

Πιο πρόσφατα, κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, οι Χούθι διακόψαν την εμπορική ναυτιλία στο στενό Μπαμπ αλ Μαντάμπ της Ερυθράς Θάλασσας, από το οποίο διέρχεται περίπου το 10% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου. Μαζί με την ικανότητα του Ιράν να απειλεί την κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ, η Τεχεράνη ασκεί τεράστια δύναμη για να προκαλέσει παγκόσμια οικονομική ζημιά. «Ο επόμενος πόλεμος μπορεί να ξεκινήσει όχι στο κέντρο της Τεχεράνης, αλλά στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο», δήλωσε ο Ναντίμι του Ινστιτούτου της Ουάσιγκτον.