Με τον πόλεμο στο Ιράν να διανύει πλέον τον έκτο μήνα του, το κύμα αλληλοαπειλών και διπλωματικών διεργασιών αυτής της εβδομάδας υπογράμμισε το όλο και πιο αδιέξοδο τέλμα στο οποίο βρίσκεται ο Ντόναλντ Τραμπ, στην προσπάθειά του να απεμπλέξει τις ΗΠΑ από μια σύγκρουση που υποστήριζε ότι θα διαρκούσε μόλις λίγες εβδομάδες.
Ο Τραμπ βρίσκεται εγκλωβισμένος ανάμεσα σε μια διαγραφόμενη ενδιάμεση συμφωνία που διαπραγματεύονται το Ιράν και το Ομάν, η οποία θα παραχωρούσε στην Τεχεράνη τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ που δεν διέθετε ποτέ πριν από τον πόλεμο, και στην υλοποίηση των προειδοποιήσεών του για απότομη κλιμάκωση, διακινδυνεύοντας μια πιο παρατεταμένη κρίση.
Η πρώτη επιλογή, σύμφωνα με αναλυτές, θα παραχωρούσε στο Ιράν τη μεγαλύτερη υποχώρηση από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ του επιτέθηκαν στις 28 Φεβρουαρίου, επισημοποιώντας, τουλάχιστον για την ώρα, την εποπτεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας στον ζωτικό θαλάσσιο διάδρομο μεταφοράς πετρελαίου, κάτι που η κυβέρνηση Τραμπ είχε δεσμευτεί να αποτρέψει.
Ο δεύτερος δρόμος, πιθανότατα ένα νέο κύμα αεροπορικών επιδρομών, ενέχει σοβαρούς πολιτικούς κινδύνους για τον Τραμπ ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, ενώ δεν φαίνεται να προσφέρει μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας από τους προηγούμενους βομβαρδισμούς που απέτυχαν να γονατίσουν την Τεχεράνη.
Ο Τραμπ θα μπορούσε εναλλακτικά να επιλέξει τη διατήρηση του εύθραυστου status quo. Αυτό θα σήμαινε τη διατήρηση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και την περιοδική απάντηση σε τυχόν επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας. Ωστόσο, ούτε αυτή η προσέγγιση προσφέρει στον Τραμπ μια αξιοπρεπή έξοδο από μια σύγκρουση που ο ίδιος προέβλεπε ότι θα είχε τελειώσει μέχρι τα μέσα Απριλίου.
«Πρόκειται για μια γκάμα κακών επιλογών, αλλά ο Τραμπ ίσως έχει συνειδητοποιήσει ότι δεν μπορεί να αφήσει αυτόν τον πόλεμο να συνεχίζεται επ’ αόριστον», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή σε Δημοκρατικές και Ρεπουμπλικανικές κυβερνήσεις. «Κάτι πρέπει να δώσει, και αυτό μπορεί να είναι η αναγνώριση μιας νέας ιρανικής πραγματικότητας στα Στενά».
Διαβάστε Επίσης
Απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε υπό τον όρο της ανωνυμίας ότι οποιεσδήποτε «προσωρινές» ναυτιλιακές διαδρομές θα λειτουργούν «χωρίς κανένα εμπόδιο» και χωρίς κανένα μέρος να επιβλέπει τη διέλευση.
Θηλιά στη ναυσιπλοΐα
Πλοία στα Στενά του Ορμούζ, όπως φαίνονται από την πλευρά του Ομάν. REUTERS/Stringer
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχει επιμείνει ότι τα Στενά, όπου το Ιράν διατηρεί σχεδόν τον πλήρη έλεγχο για το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από την αρχή του πολέμου, πρέπει να παραμείνουν ανοιχτή διεθνής θαλάσσια οδός, εκτός ιρανικού ελέγχου και απαλλαγμένη από τέλη ή διόδια.
Με τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ σε υψηλά επίπεδα, τα ποσοστά δημοδημοφιλίας του χαμηλά και τον πόλεμο ιδιαίτερα ανεπιθύμητο στην αμερικανική κοινή γνώμη, τα περιθώρια ελιγμών του προέδρου στενεύουν όλο και περισσότερο.
Καθώς η σύγκρουση παρατείνεται, οι υψηλοί τόνοι του Τραμπ ελάχιστα ανάγκασαν το Ιράν να υποχωρήσει, με τους αναλυτές να θεωρούν πλέον πιο πιθανό το ενδεχόμενο να είναι ο ίδιος ο πρόεδρος που θα κάνει τους μεγαλύτερους συμβιβασμούς.
Το άνοιγμα των Στενών θεωρείται προαπαιτούμενο για την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, τις οποίες η κυβέρνηση Τραμπ επιθυμεί να εστιάσει στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τον κύριο στόχο της στρατιωτικής του εκστρατείας.
Το ερώτημα παραμένει αν οι ΗΠΑ θα είναι έτοιμες να αποδεχθούν οποιαδήποτε διευθέτηση προκύψει μεταξύ του Ιράν και του Ομάν, που βρίσκονται στις απέναντι πλευρές των στενών.
Άνθρωποι περνούν μπροστά από μια αντι-αμερικανική διαφημιστική πινακίδα σε έναν δρόμο της Τεχεράνης, στο Ιράν. Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) μέσω REUTERS
Οι προτεινόμενοι όροι θα παρείχαν στην Τεχεράνη κάποιον έλεγχο στα πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών. Ο Τραμπ ανέφερε ότι μια συμφωνία για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού είναι θέμα χρόνου, αλλά Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι απομένουν λεπτομέρειες προς επίλυση.
Ακόμη και αν υπογραφεί συμφωνία Ιράν-Ομάν και επαναληφθούν οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν, οι ειδικοί παραμένουν σκεπτικοί ως προς τις πιθανότητες μιας τελικής ειρηνευτικής συμφωνίας βάσει του μνημονίου κατανόησης που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ιράν τον Ιούνιο, το οποίο όμως κατέρρευσε γρήγορα. Αυτή η προκαταρκτική συμφωνία παρείχε εξ αρχής στο Ιράν κάποια ελάφρυνση των κυρώσεων, προκαλώντας επικρίσεις από ορισμένους Ρεπουμπλικανούς.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ αποδέχονται όλο και περισσότερο ότι η σύγκρουση πιθανότατα θα συνεχίζεται με κάποια μορφή μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές, δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υπό καθεστώς ανωνυμίας. Σε ορισμένες πολιτείες, η πρόωρη ψηφοφορία ξεκινά ήδη από τον Σεπτέμβριο.
Αυτό θα δημιουργούσε περαιτέρω πολιτικούς κινδύνους για τον Τραμπ, ο οποίος έκανε προεκλογική εκστρατεία για μια δεύτερη θητεία υποσχόμενος να αποφύγει τις ξένες επεμβάσεις και να εστιάσει στις οικονομικές ανησυχίες των Αμερικανών, την ώρα που το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αγωνίζεται να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Δεν επιτεύχθηκαν οι κύριοι στόχοι αυτού του πολέμου
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. REUTERS/Elizabeth Frantz
Παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ ισχυρίζεται τακτικά πως έχει νικήσει εξοντώνοντας πολλούς από τους ηγέτες του Ιράν και υποβαθμίζοντας τις στρατιωτικές του δυνατότητες, οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι ο πρόεδρος έχει κολλήσει σε πολλούς από τους πολεμικούς του στόχους.
Ο ίδιος δήλωσε ότι ακύρωσε τα σχέδια για νέες επιθέσεις μεγάλης κλίμακας αφού εταίροι από τη Μέση Ανατολή του ζήτησαν να δώσει μια ακόμα ευκαιρία στη διπλωματία, αλλά ταυτόχρονα απείλησε με σκληρά πλήγματα εάν η προσπάθεια αποτύχει.
Ορισμένοι αναλυτές άφησαν να εννοηθεί ότι η υπαναχώρηση του Τραμπ μπορεί να οφείλεται και σε ανησυχίες για την εξάντληση των αμερικανικών αποθεμάτων πυραύλων. Ο Τραμπ, ωστόσο, αρνήθηκε ότι οι ΗΠΑ ξεμένουν από πολεμοφόδια.
Παρόλα αυτά, ο Τραμπ έστειλε ένα νέο αντιφατικό μήνυμα στο Ιράν. «Θα προτιμούσα να κάνω μια συμφωνία γιατί δεν θέλω να σκοτώνω ανθρώπους», δήλωσε σε συγκέντρωση στο Λας Βέγκας. «Αλλά κάποια στιγμή θα το κάνουμε».
Το Ιράν έχει προειδοποιήσει τους συμμάχους της Ουάσινγκτον στον Κόλπο ότι τυχόν νέα αμερικανικά πλήγματα θα πυροδοτήσουν αντίποινα κατά των ενεργειακών τους υποδομών.
