Αθήνα Καιρός

Θέουτα: Υποψίες εμπλοκής της Ρωσίας στη μαζική εισβολή χιλιάδων μεταναστών

9 λεπτά
Θέουτα: Υποψίες εμπλοκής της Ρωσίας στη μαζική εισβολή χιλιάδων μεταναστών
Θέουτα: Υποψίες εμπλοκής της Ρωσίας στη μαζική εισβολή χιλιάδων μεταναστών

Οι εικόνες χιλιάδων μεταναστών που έφτασαν στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα στη Βόρεια Αφρική στα τέλη Ιουλίου τράνταξαν την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Οι πρεσβευτές του ευρωπαϊκού μπλοκ κλήθηκαν πίσω από τις διακοπές τους για μια διαδικτυακή συνάντηση στις 3 Αυγούστου, προκειμένου να προετοιμαστούν για μια άλλη διαδικτυακή συνάντηση των 27 υπουργών Εσωτερικών την επόμενη ημέρα.

Μέχρι τότε, η κρίση είχε ήδη αποτραπεί σε μεγάλο βαθμό, καθώς η Ισπανία, που αρχικά επικρίθηκε έντονα από άλλα κράτη-μέλη, είχε καλέσει ενισχύσεις και ανέφερε ότι είχε ήδη γυρίσει πίσω σχεδόν 70.000 από τους 72.000 ανθρώπους που έφτασαν στη Θέουτα. Σχεδόν 90 άτομα έχασαν τη ζωή τους στις χαοτικές συνθήκες που κατέκλυσαν την ισπανική ακτοφυλακή.

Παρακολούθηση

Ποιος ήταν, όμως, πίσω από την τεράστια εισροή των μεταναστών; Στην κοινή δήλωση που εκδόθηκε μετά τη συνάντησή τους, στις αρχές Αυγούστου, οι υπουργοί Εσωτερικών της Ε.Ε. έριξαν την ευθύνη στα «δίκτυα λαθρεμπορίου μεταναστών», συμπληρώνοντας ότι η Ε.Ε. πρέπει να βελτιώσει την «κοινή επίγνωση της κατάστασης, η οποία θα μπορούσε να επιτευχθεί με την περαιτέρω ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, όπως η παρακολούθηση των πληροφοριών πριν από τα εξωτερικά σύνορα και η παρακολούθηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης».

Ορισμένοι Ευρωπαίοι πολιτικοί τόνισαν τόσο μια απόφαση της Μαδρίτης να νομιμοποιήσει τους μετανάστες όσο και μια πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας. Ωστόσο, το πρώτο, το νομικό καθεστώς, εξυπηρετούσε σε μεγάλο βαθμό τους μετανάστες της Λατινικής Αμερικής και αφορούσε άτομα που θα μπορούσαν να επιδείξουν απόδειξη διαμονής για πέντε συνεχόμενους μήνες πριν από την έναρξη του τρέχοντος έτους.

Η δεύτερη προτεινόμενη αιτία της εισροής ήταν μια εξαιρετικά τεχνική δικαστική απόφαση από τις αρχές Ιουλίου που όριζε ότι η διαδικασία άμεσης επιστροφής των μεταναστών από τη Μαδρίτη δεν ίσχυε για τους ανθρώπους που αναχαιτίστηκαν ενώ επιχειρούσαν να κολυμπήσουν από το έδαφος του Μαρόκου στη Θέουτα και τη Μελίγια.

Σύμφωνα με την απόφαση, ίσχυε μόνο εάν οι μετανάστες παραβίαζαν ένα φυσικό εμπόδιο, πράγμα που σημαίνει ότι εκείνοι που προσπαθούν να κολυμπήσουν θα περνούσαν από μια πολύ πιο αργή νομική διαδικασία αντί να σταλούν πίσω αμέσως. Η απόφαση του δικαστηρίου, ωστόσο, μόλις και μετά βίας έγινε είδηση στην Ισπανία όταν εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου.

Το Μαρόκο

Τι έγινε λοιπόν ο παράγοντας έλξης; Ενώ τα δίκτυα λαθρεμπορίου μέχρι στιγμής φαίνεται να είναι η προτιμώμενη επίσημη απάντηση στις Βρυξέλλες, ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν αναρωτηθεί, τουλάχιστον ιδιωτικά, για τον ρόλο του Μαρόκου στη διαδικασία. Επίσης, έχουν σπεύσει να επισημάνουν ότι η Ισπανία λέει ανοιχτά και επανειλημμένα τόσο δημόσια όσο και κεκλεισμένων των θυρών ότι το Ραμπάτ δεν έχει καμία σχέση με αυτό και ότι το Μαρόκο ήταν πολύ πρόθυμο όταν επρόκειτο για την επιστροφή των μεταναστών.

Η σχέση Μαρόκου και Ισπανίας είναι λεπτή. Το 2021, το Μαρόκο επέτρεψε σε 8.000 μετανάστες να φτάσουν στους δύο ισπανικούς θύλακες, αφού η Μαδρίτη επέτρεψε στον ηγέτη ενός κινήματος ανεξαρτησίας της Δυτικής Σαχάρας να λάβει ιατρική περίθαλψη στη χώρα. Η Δυτική Σαχάρα ανήκε στην Ισπανία μέχρι το 1975. Ενώ η Μαδρίτη είχε προηγουμένως τη θέση ότι ένα δημοψήφισμα υπό την αιγίδα του ΟΗΕ θα πρέπει να διευθετήσει το καθεστώς, η χώρα άλλαξε στάση μετά τη μεταναστευτική κρίση του 2021, δηλώνοντας ότι η Δυτική Σαχάρα θα πρέπει να είναι ένα αυτόνομο έδαφος υπό τον έλεγχο του Ραμπάτ.

Ορισμένοι παρατηρητές δήλωσαν ότι το Μαρόκο ενοχλήθηκε από την κίνηση της Ισπανίας νωρίτερα τον Ιούλιο να βελτιώσει τις πολιτικές σχέσεις με την Αλγερία – έναν από τους μεγάλους περιφερειακούς αντιπάλους του Ραμπάτ, που πιέζει για την ανεξαρτησία της Δυτικής Σαχάρας.

Με την Ισπανία -και κατ’ επέκταση την Ε.Ε.- να είναι απρόθυμη να δείξει με το δάχτυλο το Μαρόκο, η κοινή δήλωση των υπουργών Εσωτερικών κατέληξε σε μια ενδιαφέρουσα σημείωση: «Η επικοινωνία κατά τη διάρκεια στιγμών κρίσης θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω μέσω του έγκαιρου συντονισμού και θα πρέπει να είναι πιο συνεκτική, ειδικά για την αντιμετώπιση κακόβουλων εξωτερικών παραγόντων που εμπλέκονται σε ξένη χειραγώγηση πληροφοριών και παρεμβολές».

Η Λευκορωσία

Αλλά ποιοι θα μπορούσαν να είναι αυτοί οι «κακοί εξωτερικοί παράγοντες»; Μια προφανής επιλογή των Βρυξελλών είναι η Ρωσία, η οποία έχει ιστορικό ενθάρρυνσης των μεταναστών στα σύνορα της Ε.Ε. Η κρίση της Θέουτα είχε κάποιες ομοιότητες με την προσπάθεια της Λευκορωσίας και της Ρωσίας, κυρίως το 2021-2022, να ωθήσει χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως από το Αφγανιστάν, το Ιράκ και τη Συρία προς τη Λετονία, τη Λιθουανία και την Πολωνία.

Τότε, οι Βρυξέλλες έσπευσαν να δείξουν το δάχτυλο στο καθεστώς του Αλεξάντρ Λουκασένκο και την υποστήριξη του Κρεμλίνου τόσο για υλικοτεχνική υποστήριξη όσο και μέσω ξένης χειραγώγησης πληροφοριών και παρεμβολής (FIMI). Τα πλαίσια κυρώσεων επεκτάθηκαν ώστε να περιλαμβάνουν πράξεις «εργαλειοποίησης μεταναστών» και επιβλήθηκαν απαγορεύσεις βίζας και πάγωμα περιουσιακών στοιχείων σε αξιωματούχους που διευκόλυναν τις διαδρομές των μεταναστών προς τα σύνορα της Ε.Ε., τους ταξιδιωτικούς πράκτορες και τα ξενοδοχεία που είχαν χρησιμοποιηθεί, ακόμη και στην Belavia, τον λευκορωσικό εθνικό αερομεταφορέα.

Ωστόσο, η κατάσταση της Θέουτα φαίνεται διαφορετική. Αξιωματούχοι της Ε.Ε. που γνωρίζουν τόσο τα περιστατικά της Θέουτα όσο και της Λευκορωσίας δήλωσαν ότι το τελευταίο ήταν μια περίπλοκη υβριδική επιχείρηση που υποκινήθηκε από τη Μόσχα και το Μινσκ, η οποία ήταν μακροπρόθεσμη και σαφώς πολιτική. Αυτό που συνέβη στη Θέουτα εμφανίζεται πιο ξαφνικό και αυθόρμητο. Και ενώ οι αξιωματούχοι της Ε.Ε. λένε ότι δεν βλέπουν αποδείξεις ότι η Ρωσία υποκίνησε την εισροή, η Μόσχα την εκμεταλλεύεται στο Διαδίκτυο, στοχεύοντας ξεχωριστά ακροατήρια σε Ευρώπη, Αφρική και Λατινική Αμερική.

 «Ειδική μάχη»

Διπλωμάτες της Ε.Ε. που παρακολουθούν τη ρωσική FIMI έχουν δηλώσει ότι το «ψηφιακό αποτύπωμα» της Μόσχας ήταν σαφές στο σκηνικό της Θέουτα. Περιέγραψαν μια λεγόμενη επιχείρηση «ειδικής μάχης», στην οποία διάφορες ρωσικές ιστοσελίδες σε διαφορετικές γλώσσες και με συνδεδεμένους λογαριασμούς Telegram ενίσχυσαν κινδυνολογικές ιστορίες για την εισροή μεταναστών.

Η ρωσική αφήγηση χτύπησε γνωστά, πολυφορεμένα θέματα: κυρίως ότι η Δύση αποτυγχάνει, εν μέρει λόγω των ευρωπαϊκών ελίτ, οι μετανάστες ήταν εισβολείς και κατακτητές και ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ υποκίνησαν το περιστατικό προκειμένου να τιμωρήσουν την αριστερή κυβέρνηση της Ισπανίας για την υποστήριξή της προς την Παλαιστίνη. Αυτές οι αφηγήσεις ωθούνται επίσης συστηματικά από διάφορους Ευρωπαίους ακροδεξιούς λαϊκιστές, μερικοί εκ των οποίων διατηρούν άμεσους πολιτικούς δεσμούς με το Κρεμλίνο.

Στο κενό η απόπειρα «διαίρεσης» της Ε.Ε.

Ενώ οι διπλωμάτες της Ε.Ε. ανέφεραν ότι η προσπάθεια της Ρωσίας για χειραγώγηση ήταν σημαντική, αμφισβήτησαν τον αντίκτυπο που είχε στην πραγματικότητα, αφού η κύρια συνέπεια θα μπορούσε να ήταν η πρόκληση μεγαλύτερης διαίρεσης της Ε.Ε., καθώς πολλά κράτη-μέλη εμφανίστηκαν να συσπειρώνονται γύρω από την Ισπανία.

Η Ιταλία, η δεξιά κυβέρνηση της οποίας έχει καταστήσει την καταπολέμηση της μη ευρωπαϊκής μετανάστευσης κεντρική προτεραιότητα, ανέστειλε γρήγορα και προσωρινά τις θαλάσσιες και εναέριες συνδέσεις με την Ισπανία και ήταν εμπνεύστρια μιας επιστολής υπογεγραμμένης από 21 άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε., που κράτησαν μια μάλλον σκληρή στάση για την Ισπανία.

Συσπείρωση

Μέχρι τη στιγμή που οι υπουργοί Εσωτερικών συναντήθηκαν και η Μαδρίτη είχε την κατάσταση υπό έλεγχο, το μπλοκ συσπειρώθηκε, επαινώντας την Ισπανία και αξιωματούχους από κρίσιμες χώρες που προηγουμένως έλεγαν ότι οι αρχικές απαντήσεις τους ήταν υπερβολικά υστερικές και επικεντρωμένες στο εγχώριο κοινό.

Και παρά το γεγονός ότι ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών, Αντρέι Σίμπιχα, επέκρινε το Κρεμλίνο, φαίνεται ότι οι διπλωμάτες της Ε.Ε. δεν θέλουν να δώσουν στη Ρωσία πάρα πολύ μεγάλη σημασία, αφού το Κρεμλίνο είναι πρόθυμο να πάρει δημοσιότητα για τα διάφορα «ακροβατικά» του, τα οποία μπορούν να διογκώσουν τη σημασία της ρωσικής FIMI.

Ειδήσεις Σήμερα
Ακολουθήστε το EleftherosTypos.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο EleftherosTypos.gr
ΣΧΟΛΙΑ
Σχολιασμός

Tο eleftherostypos.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

eleftherostypos.gr | Ταυτότητα
Διακριτικός Τίτλος:Ελεύθερος Τύπος
Έδρα Εταιρείας:Χλόης 80, Μεταμόρφωση Τ.Κ. 14452
Νομική Μορφή:Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία
ΑΦΜ:801129700 – Δ.Ο.Υ.: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ
Νόμιμος Εκπρόσωπος – Διαχειριστής:Αντωνίου Θωμάς
Δικαιούχος Domain Name:ΕΤ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Ι.Κ.Ε.
Διευθυντής:Γιάννης Τσαπρούνης
Διευθυντές Σύνταξης:Μιχάλης Μαρδάς – Δέσποινα Κονταράκη
Αρχισυνταξία:Κώστας Κατίκος – Μιχαήλ Παπαβασιλείου
Εμπορικός Διευθυντής:Δημήτρης Καλαμάρης
Διευθύντρια Ψηφιακού Μάρκετινγκ:Ελένη Νικολετοπούλου
Στοιχεία Επικοινωνίας
Τηλέφωνο:+30210-8113000
Email:[email protected]