Η Τουρκία βλέπει τη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας ως το πρώτο βήμα για τη δημιουργία ενός ευρύτερου περιφερειακού σχήματος, στο οποίο θα μπορούσαν να ενταχθούν σταδιακά όλες οι χώρες της περιοχής, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Asharq Al-Awsat, ο Τούρκος πρόεδρος υπογράμμισε ότι η συμφωνία μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν δεν αποτελεί ένα κλειστό σχήμα, αλλά είναι ανοιχτή σε νέα μέλη, εφόσον αυτά επιδιώκουν την ειρήνη και τη σταθερότητα.
Το μακροπρόθεσμο όραμα της Άγκυρας, όπως το περιέγραψε ο Ερντογάν, είναι ακόμη πιο φιλόδοξο: μια κοινή περιφερειακή «ομπρέλα», στην οποία θα μπορούσαν να βρεθούν κάποια στιγμή όλα τα κράτη της περιοχής.
Το σχέδιο για μια ευρύτερη περιφερειακή συμμαχία
Ο Ερντογάν παρουσίασε τη Συμφωνία της Μέκκας ως απάντηση στις αλλαγές που έχουν σημειωθεί στο περιβάλλον ασφαλείας της περιοχής, αλλά και στην ανάγκη οι ίδιες οι χώρες της Μέσης Ανατολής να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στη διαχείριση των κρίσεων.
Όπως ανέφερε, η Τουρκία υποστηρίζει εδώ και χρόνια την άποψη ότι τα προβλήματα της περιοχής θα πρέπει να αντιμετωπίζονται πρωτίστως από τις ίδιες τις χώρες που βρίσκονται σε αυτήν.
Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρεί τη συμφωνία ένα πρώτο βήμα προς τη δημιουργία ενός μηχανισμού περιφερειακής συνεργασίας με μεγαλύτερη εμβέλεια. Ο Τούρκος πρόεδρος ξεκαθάρισε μάλιστα ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί να περιοριστεί η πρωτοβουλία στην υφιστάμενη τριμερή σύνθεση.
Διαβάστε Επίσης
«Το όραμά μας δεν είναι να περιοριστούμε σε αυτές τις τρεις χώρες, αλλά να διευρυνθούμε ακόμη περισσότερο και, εάν είναι δυνατόν, μια μέρα να φέρουμε όλες τις χώρες της περιοχής κάτω από αυτή την ομπρέλα», δήλωσε.
Κατά τον Ερντογάν, η διεύρυνση ενός τέτοιου σχήματος θα μπορούσε να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα βήματα προς μια πιο μόνιμη σταθερότητα στην περιοχή.
Η Άγκυρα απορρίπτει ότι υπάρχει συγκεκριμένος αντίπαλος
Ο Ερντογάν επιχείρησε παράλληλα να αποσυνδέσει τη Συμφωνία της Μέκκας από την τρέχουσα αντιπαράθεση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν.
Παρότι αναγνώρισε ότι η πορεία των σχέσεων Ουάσινγκτον και Τεχεράνης επηρεάζει καθοριστικά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τόνισε ότι θα ήταν λάθος να θεωρηθεί η νέα αμυντική συνεργασία αποκλειστικά ως αποτέλεσμα της συγκεκριμένης συγκυρίας.
Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, η ιδέα έχει συζητηθεί εδώ και αρκετό καιρό τόσο με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν όσο και με άλλες χώρες της περιοχής.
Ο Ερντογάν χαρακτήρισε τη συμφωνία «στρατηγική απόφαση», η οποία ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες ασφαλείας και δεν αποτελεί μια προσωρινή κίνηση που υπαγορεύτηκε από τις τελευταίες εξελίξεις.
«Δεν στοχεύουμε καμία χώρα με αυτή τη συμφωνία. Μοναδικός μας στόχος είναι η περιφερειακή ειρήνη, η σταθερότητα και η ευημερία των λαών μας», υπογράμμισε.
Η ρήτρα συλλογικής άμυνας
Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας είναι η πρόβλεψη για συλλογική αντιμετώπιση μιας απειλής που αφορά την ασφάλεια ενός από τα συμβαλλόμενα κράτη.
Η λογική της ρήτρας είναι ότι μια σοβαρή απειλή εναντίον ενός μέλους δεν θα αντιμετωπίζεται ως αποκλειστικά δικό του ζήτημα, αλλά θα αφορά συνολικά τους εταίρους του. Ο Ερντογάν, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη δεν περιορίζεται σε μια στενά στρατιωτική δέσμευση.
Στόχος είναι, όπως εξήγησε, να ενισχυθούν η αποτροπή και η αμοιβαία ασφάλεια, αλλά ταυτόχρονα να διευρυνθεί η συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, να προωθηθούν κοινά προγράμματα και να ενισχυθεί η συνεργασία απέναντι στην τρομοκρατία.
«Το μήνυμα της Συμφωνίας Κοινής Άμυνας της Μέκκας είναι πολύ σαφές: η ασφάλεια του ενός είναι η ασφάλεια όλων μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο επίκεντρο και τα Στενά του Ορμούζ
Στη συνέντευξή του ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία τους για το διεθνές εμπόριο.
Ο Ερντογάν χαρακτήρισε το Ορμούζ «μία από τις ζωτικές αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας», συνδέοντας έτσι την ανάγκη αποκλιμάκωσης της έντασης με τη γενικότερη σταθερότητα και ασφάλεια στην περιοχή.
Η τοποθέτησή του έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών της Μέσης Ανατολής και η περιφερειακή ισορροπία βρίσκονται στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων.
